Ang Panahon ng Pagtuklas at ang Pag-usbong ng Nasyonalismong Pilipino

Mga flashcard para sa pagbabalik-aral sa Panahon ng Pagtuklas at Eksplorasyon hanggang sa Pag-usbong ng Kamalayang Nasyonalista at Rebolusyong Pilipino.

Treaty of Tordesillas (1494)

Kasunduan noong 1494 kung saan hinati ng Papa ang daigdig sa pagitan ng Espanya at Portugal, kung saan ang Portugal ay para sa Silangan at ang Espanya ay para sa Kanluran.

Treaty of Zaragoza

Kasunduan kung saan nagbayad ang Portugal sa Espanya ng 350,000 ducats upang patatagin ang pag-angkin sa mga isla at itinakda ang linya ng demarkasyon sa 297.5 league sa silangan ng Moluccas (Spice Island).

Vasco da Gama

Ang unang Europeong nakarating sa India sa pamamagitan ng dagat; naglayag mula Lisbon noong Hulyo 8, 1497 kasama ang 170 tripulante at dumating sa Calicut (Kozhikode) noong Mayo 20, 1498.

Martin Waldseemüller

Kartograpong nagmungkahi noong 1507 na gamitin ang pangalang "America" sa mapa ng daigdig bilang pagkilala sa manlalayag na si Amerigo Vespucci mula sa Latin na anyo ng kaniyang pangalan.

Leif Erickson

Eksplorador na Norse na nakarating at nakatuklas sa Amerika noong ika-10 siglo bago pa ang paglalakbay ni Christopher Columbus noong 1492.

Ferdinand Magellan

Portuges na naglayag sa ilalim ng Espanya na nakatanaw sa Samar (Zamal) noong Marso 16, 1521, lumapag sa Homonhon noong Marso 17, 1521, at napatay sa Labanan sa Mactan noong Abril 27, 1521.

Rajah Humabon

Rajah ng Cebu na naging unang katutubong bininyagan sa Kristiyanismo sa Pilipinas at binigyan ng pangalang Carlos.

Unang Kristiyanong Misa sa Pilipinas

Misang ipinagdiwang noong Marso 31, 1521 sa pulo ng Limasawa, Southern Leyte, na pinangunahan ni Padre Pedro de Valderrama.

Lapu-Lapu

Datu sa Mactan na namuno sa paggapi at pagpatay kay Ferdinand Magellan sa Labanan sa Mactan noong Abril 27, 1521.

Ruy López de Villalobos

Kastilang eksplorador na nagbigay ng pangalang "Las Islas Filipinas" sa Samar at Leyte noong Pebrero 2, 1543 bilang parangal kay Prinsipe Philip II ng Espanya.

Miguel López de Legazpi

Kastilang pinuno na naglayag mula New Spain kasama si Andrés de Urdaneta at nagtatag ng unang permanenteng pamayanang Espanyol sa Cebu (1565) at kalaunan sa Maynila (1571).

La Villa de San Miguel

Ang unang pamayanang Espanyol na itinatag ni Legazpi sa Cebu noong Abril 27, 1565, na kalaunang pinangalanang Ciudad del Santissimo Nombre de Jesus noong Enero 1, 1571 bilang parangal sa Santo Niño.

Pagbubukas ng Suez Canal (1869)

Pangyayaring nagpaikli sa biyahe sa pagitan ng Pilipinas at Europa, nagpalago ng kalakalan at ekonomiya, nagpausbong sa gitnang uri, at nagpabilis sa pagpasok ng mga liberal na aklat at kaisipan.

Panahon ng Enlightenment at Liberalismo

Kaisipang itinaguyod nina John Locke, Voltaire, at Jean-Jacques Rousseau na nagbigay-diin sa karapatan ng indibidwal, kalayaan, pamahalaang may pagsang-ayon ng taumbayan, at nagmulat sa mga ilustrado.

Comite de Reformadores (1869)

Samahang itinatag noong 1869 na naglayong isulong ang kapakanan ng mga Pilipino tulad ng asimilasyon ng Pilipinas sa mga probinsya ng Espanya.

Apolinario de la Cruz (Hermano Pule)

Pinuno na nagtatag ng kapatirang Cofradia de San Jose sa Tayabas, Quezon noong dekada 1830 hanggang 1840.

Padre Pedro Pelaez

Paring sekular at guro ni Padre Mariano Gomez na naging tagapagtanggol ng sekularisasyon at namatay sa lindol sa Katedral ng Maynila noong Hunyo 3, 1863.

Carlos Maria de la Torre

Liberal na Gobernador-Heneral ng Pilipinas (1869–1871) na minahal ng mga mamamayan ("the love general") kasunod ng tagumpay ng La Gloriosa sa Espanya.

Pag-aaklas sa Cavite ng 1872

Pag-aaklas noong Enero 20, 1872 ng humigit-kumulang 200 Pilipinong sundalo at manggagawa sa pamumuno ni Sarhento La Madrid bilang pagtutol sa pag-alis ng kanilang pribilehiyo sa buwis at sapilitang paggawa.

GOMBURZA

Sina Mariano Gómez, José Burgos, at Jacinto Zamora; mga paring tagapagtaguyod ng sekularisasyon na binitay sa pamamagitan ng garote noong Pebrero 17, 1872 sa Bagumbayan sa utos ni Gobernador-Heneral Rafael de Izquierdo.

Paring Regular

Mga paring kabilang sa mga ordeng panrelihiyon (tulad ng Dominikano, Agustino, Rekoleto, Pransiskano, at Heswita) na sumailalim sa mga panata ng karalitaan, kalinisan, at pagsunod sa pinuno ng orden.

Paring Sekular

Mga paring nasa ilalim ng pamamahala ng mga obispo na nakatalaga sa mga lokal na parokya, karaniwang binubuo ng mga Insulares, Mestizo, at Indio.

Patronato Real

Kasunduan o ugnayan kung saan nagkaisa ang pamahalaan, estado, at Simbahang Katolika sa pamamahala ng mga gawaing panrelihiyon sa kolonya.

Kilusang Propaganda

Mapayapang kilusan na isinulong ng mga edukadong Pilipino mula 1872 hanggang 1896 upang hilingin ang mga reporma at pagbabago mula sa pamahalaang Espanyol.

La Solidaridad

Opisyal na pahayagan ng Kilusang Reporma na itinatag ni Graciano Lopez Jaena noong Pebrero 15, 1889.

La Liga Filipina

Pansibikong kilusan na itinatag ni Jose Rizal noong Hulyo 3, 1892 upang pagkaisahin ang mga Pilipino sa paghingi ng reporma at kalayaan.

Ninay

Ang unang nobelang isinulat ng isang katutubong Pilipino, na inakda ng ilustradong si Pedro Alejandro Paterno.

Dimasalang at Laong Laan

Ang mga sagisag-panulat na ginamit ni Dr. Jose Rizal sa kaniyang mga sulatin at pakikibaka.

Plaridel

Ang pinakakilalang sagisag-panulat ni Marcelo H. del Pilar (kasama ang Piping Dilat at Dolores Manapat).

Katipunan (KKK)

Lihim na kilusang itinatag nina Andres Bonifacio, Deodato Arellano, Ladislao Diwa, Teodoro Plata, at Valentin Diaz noong Hulyo 7, 1892 sa Kalye Azcarraga sa Tondo upang isulong ang himagsikan laban sa Espanya.

Emilio Jacinto

Kinilala bilang "Utak ng Katipunan" na sumulat ng Kartilya ng Katipunan na naglalaman ng labing-apat (14) na aral ng etika, moralidad, at tamang asal.

Deodato Arellano

Ang unang nahalal na Pangulo o Supremo ng Katipunan noong itatag ito noong 1892.

Dekalogo

Ang Sampung Utos o Alituntunin na isinulat ni Andres Bonifacio na nagtuturo ng pagmamahal sa Diyos, bayan, kapwa, dangal, at pagsasakripisyo para sa kalayaan.

Acta de Tejeros

Dokumentong pinamunuan ni Andres Bonifacio na nagpapahayag na walang bisa ang halalan sa Tejeros noong Marso 22 dahil sa pananakot at pandaraya, at nagpatibay na ang Katipunan ang tanging pamahalaan ng himagsikan.