1/41
Looks like no tags are added yet.
Ik Wat zijn fermionen in gewone taal?
De bouwstenen van materie: alle quarks en leptonen
Wat zijn bosonen in gewone taal?
De boodschappers van krachten: foton, gluon, W en Z (en het Higgs-deeltje hoort er ook bij)
Hoeveel elementaire deeltjes zitten er in het Standaardmodel?
17
Welke groepen elementaire deeltjes zijn er?
Quarks, leptonen, krachtdeeltjes en het Higgs-deeltje
Welke vier fundamentele krachten zijn er?
Zwaartekracht, elektromagnetisme, sterke kernkracht en zwakke kernkracht
Welke fundamentele kracht ontbreekt in het Standaardmodel?
De zwaartekracht (het hypothetische graviton is nog niet gevonden)
Hoe brengt een kracht zich over volgens de deeltjesfysica?
Deeltjes wisselen krachtdeeltjes uit, zoals twee mensen die een bal naar elkaar gooien
Wat is elektromagnetisme?
De kracht tussen geladen deeltjes. Ze zorgt voor licht, elektriciteit, magneten en houdt elektronen bij de atoomkern
Wat is een foton?
Het krachtdeeltje van elektromagnetisme en ook een lichtdeeltje
Welke massa heeft een foton?
Geen (massaloos), daarom reist het met de lichtsnelheid
Wat is de zwakke kernkracht?
Een kracht die deeltjes van soort laat veranderen, bijvoorbeeld bij radioactief verval en bij de fusie in de zon
Wat doet de zwakke kernkracht in de zon?
Ze verandert een proton in een neutron, zodat waterstof kan fuseren tot helium
Wat is het W-boson?
Een zwaar krachtdeeltje van de zwakke kracht met een lading (positief of negatief). Het verandert deeltjes van soort
Wat is het Z-boson?
Een zwaar neutraal krachtdeeltje van de zwakke kracht
Waarom heet de zwakke kracht "zwak"?
W en Z zijn zo zwaar dat de kracht maar over een piepkleine afstand werkt
Hoeveel zwaarder zijn W en Z dan een proton?
Ongeveer 80 tot 100 keer
Wanneer werden W en Z ontdekt?
In 1983 bij CERN
Waarom zijn W en Z zwaar en het foton niet?
Het Higgs-veld werkt op W en Z, maar niet op het foton
Wat is het Higgs-veld?
Een onzichtbaar veld dat het hele heelal vult
Wat is het Higgs-mechanisme?
Deeltjes die door het Higgs-veld bewegen krijgen er massa van. Hoe sterker een deeltje met het veld meedoet, hoe zwaarder het is
Welke vergelijking past bij het Higgs-veld?
Een feestje: een bekende persoon wordt omringd door mensen en komt moeilijk vooruit (zwaar), een onbekende komt makkelijk door de menigte (licht)
Wat is het Higgs-deeltje?
Een rimpeling in het Higgs-veld, het bewijs dat dat veld bestaat
Wat doet het Higgs-deeltje niet?
Het geeft zelf geen massa. Het veld doet dat, het deeltje bewijst alleen dat het veld er is
Wanneer werd het Higgs-deeltje voorspeld en gevonden?
Voorspeld in 1964, gevonden in 2012 bij CERN
Welk deel van onze massa komt van het Higgs-mechanisme?
Slechts een klein deel. Het grootste deel komt uit de energie van de sterke kracht in protonen en neutronen
Wat zegt het uitsluitingsprincipe van Pauli?
Twee identieke elektronen (of andere bouwstenen van materie) kunnen nooit in precies dezelfde toestand zitten
Hoe leg je het uitsluitingsprincipe van Pauli simpel uit?
Als stoelen in een bioscoop: elk elektron heeft zijn eigen "stoel" nodig, twee kunnen niet op dezelfde stoel zitten
Hoeveel elektronen passen er in één orbitaal (plekje rond de kern)?
Maximaal 2
Waarom hebben atomen elektronenschillen?
Elektronen mogen niet allemaal in de laagste toestand zitten, dus ze vullen de schillen van binnen naar buiten
Wat verklaart het uitsluitingsprincipe van Pauli in de scheikunde?
De opbouw van het periodiek systeem en waarom elementen zich verschillend gedragen
Waarom zakt gewone materie niet in elkaar?
Door Pauli kunnen elektronen niet op elkaar gepropt worden, daardoor hebben atomen volume
Welke sterren houdt het Pauli-principe in stand?
Witte dwergen (door elektronen) en neutronensterren (door neutronen), tegen de zwaartekracht in
Gelden de regels van Pauli ook voor bosonen?
Nee, bosonen (zoals fotonen) mogen wel in dezelfde toestand zitten, dat maakt lasers mogelijk
Wie bedacht het uitsluitingsprincipe en wanneer?
Wolfgang Pauli, in 1925 (Nobelprijs in 1945)
Wat bewees Emmy Noether?
Elke symmetrie in de natuur geeft een behoudswet
Welke behoudswet hoort bij tijdsymmetrie (volgens Emmy Noether)?
De wet van behoud van energie
Wat zegt de wet van behoud van energie?
Energie kan niet ontstaan of verdwijnen, ze verandert alleen van vorm
Wat blijft er gelijk volgens de wet van behoud van energie?
De totale hoeveelheid energie in een afgesloten systeem
Waarom blijft een stuiterende bal niet eeuwig stuiteren?
De energie wordt omgezet in warmte en geluid. Ze is niet weg, maar niet meer bruikbaar
Waarom bestaat er geen perpetuum mobile?
Je kunt nooit meer energie uit een machine halen dan je erin stopt
Hoe past annihilatie bij het behoud van energie?
De massa van de deeltjes verdwijnt, maar wordt omgezet in evenveel energie (licht)
Wat bewees Noether over energiebehoud?
Omdat de natuurwetten niet veranderen in de tijd (tijdsymmetrie), moet energie behouden blijven