Transport V6 - Biologie (goede)

Ader

Bloedvat dat bloed terug naar het hart brengt

Adrenaline

Hormoon dat wordt afgegeven door de bijnieren en het lichaam actiever maakt bij stress of gevaar

Aorta

De grootste slagader, die bloed vanuit de linkerkamer naar het lichaam vervoert

Arterie

Slagader

Arteriolen

Kleine slagaders die wijder of nauwer kunnen worden door spieren in hun wand

Artherosclerose

Ziekte waarbij vetachtige stoffen zich ophopen in de wand van slagaders, waardoor deze nauwer worden

AV-knoop

Groep cellen in het hart die elektrische prikkels doorgeven aan de hartkamers, zodat deze samentrekken

Baroreceptoren

Zintuigen in de wand van de halsslagader en aorta die veranderingen in de bloeddruk waarnemen

Basaalmembraan

Dun laagje onder bepaalde cellen dat deze ondersteunt

Bilirubine

Gele kleurstof die ontstaat bij de afbraak van hemoglobine

Bloedarmoede

Toestand waarbij het bloed te weinig hemoglobine bevat om voldoende zuurstof te vervoeren

Bloeddruk

De druk die het bloed uitoefent op de wand van de bloedvaten

Bloedplaatjes

Kleine deeltjes van cellen die helpen om bloedingen te stoppen door bloedstolsels te vormen

Bloedplasma

Het vloeibare deel van het bloed, met water en opgeloste stoffen

Bloedserum

Bloedplasma zonder het stollingseiwit fibrinogeen

Boezem

Deel van het hart dat bloed ontvangt en naar een hartkamer stuurt

Bovendruk

De hoogste bloeddruk, wanneer de hartkamers samentrekken

Bovenste holle ader

Groot bloedvat dat bloed vanuit het hoofd en de armen terug naar het hart brengt

Bundel van His

Bundel van geleidingsvezels die elektrische prikkels naar de hartkamers vervoert

Bypassoperatie

Operatie waarbij een nieuwe route voor het bloed wordt gemaakt om een vernauwde kransslagader heen

Cholesterol

Vetachtige stof die onder andere in dierlijke celmembranen voorkomt

Colloïd-osmotische druk

Druk die ontstaat doordat eiwitten water aantrekken en zo helpen om water in de bloedvaten te houden

Diastole

Ontspanningsfase van het hart, waarin de hartspier ontspant

Dotteren

Behandeling waarbij een vernauwd bloedvat met een klein ballonnetje wordt wijder gemaakt

Dubbele bloedsomloop

Bloedsomloop waarbij het bloed tijdens één volledige ronde twee keer door het hart stroomt

Ductus arteriosis

Zie ductus Botalli

Ductus Botalli

Bloedvat bij een ongeboren kind dat de longslagader met de aorta verbindt, zodat bloed grotendeels langs de longen wordt geleid

ECG

Let op: in je oorspronkelijke lijst staat hier een definitie over het sluiten van de ductus Botalli na de geboorte. Een ECG is normaal gesproken een registratie van de elektrische activiteit van het hart. Controleer dit begrip in je lesmateriaal.

Embolie

Verstopping van een bloedvat door bijvoorbeeld een bloedstolsel dat ergens anders is ontstaan en is meegestroomd

Endotheel

Dunne laag cellen aan de binnenkant van bloedvaten

Enkelvoudige bloedsomloop

Bloedsomloop waarbij het bloed tijdens één volledige ronde één keer door het hart stroomt

EPO

Hormoon dat het beenmerg stimuleert om rode bloedcellen te maken

Fagocytose

Proces waarbij een witte bloedcel een ziekteverwekker insluit en afbreekt

Fibrine

Eiwitdraden die een bloedstolsel vormen

Fibrinogeen

Eiwit in het bloedplasma dat kan worden omgezet in fibrine bij de bloedstolling

Fysiologische zoutoplossing

Zoutoplossing van 0,9% NaCl die ongeveer dezelfde osmotische waarde heeft als bloed

Grote bloedsomloop

Route waarbij bloed van het hart naar de organen (behalve de longen) en terug naar het hart stroomt

Haarvat

Heel klein bloedvat waar stoffen, zoals zuurstof en voedingsstoffen, worden uitgewisseld tussen het bloed en de weefsels

Halvemaanvormige kleppen

Kleppen tussen de hartkamers en de aorta of longslagader die voorkomen dat bloed terugstroomt naar de kamers

Hartinfarct

Beschadiging of afsterven van een deel van de hartspier doordat het te weinig zuurstof krijgt

Hartkleppen

Kleppen tussen de boezems en kamers die voorkomen dat bloed terugstroomt naar de boezems

Hartminuutvolume

Hoeveelheid bloed die het hart in één minuut wegpompt

Hartpauze

Korte fase waarin de hartspier ontspant en het hart zich met bloed vult

Hartzakje

Vlies dat om het hart zit en het beschermt

Hemofilie

Erfelijke aandoening waarbij het bloed minder goed stolt

Hemoglobine

Eiwit in rode bloedcellen dat zuurstof bindt en het bloed rood kleurt

ICD

Inwendig apparaat dat bij bepaalde gevaarlijke hartritmestoornissen een elektrische schok kan geven om het hartritme te herstellen

Intern milieu

Alles in het lichaam dat zich binnen de grenzen van het lichaam bevindt, zoals bloed, weefselvocht en cellen

Kamer

Deel van het hart dat bloed naar een slagader pompt

Kleine bloedsomloop

Route waarbij bloed van het hart naar de longen en terug naar het hart stroomt

Kransaders

Bloedvaten die zuurstofarm bloed van de hartspier afvoeren

Kransslagaders

Bloedvaten die zuurstof en voedingsstoffen naar de hartspier brengen

Leukemie

Ziekte waarbij de aanmaak van witte bloedcellen in het beenmerg verstoord is

Leukocyten

Witte bloedcellen die het lichaam beschermen tegen ziekteverwekkers

Lymfe

Vloeistof die in de lymfevaten stroomt en afkomstig is van weefselvocht

Lymfeknopen

Kleine organen in het lymfestelsel waar ziekteverwekkers worden bestreden en lymfocyten aanwezig zijn

Lymfocyten

Soort witte bloedcellen die helpen bij de afweer tegen ziekteverwekkers

Oedeem

Ophoping van vocht in de weefsels, waardoor een lichaamsdeel kan zwellen

Onderdruk

De laagste bloeddruk, wanneer de hartkamers ontspannen

Osmotische druk

Druk die ontstaat doordat water door osmose naar een oplossing met een hogere concentratie opgeloste stoffen stroomt

Ovale venster

Opening tussen de twee boezems van het hart bij een ongeboren kind, waardoor bloed langs de longen kan stromen

Pacemaker

Groep gespecialiseerde cellen in het hart die elektrische prikkels opwekken en het hartritme bepalen

Plasmine

Enzym dat fibrine afbreekt en helpt om bloedstolsels op te ruimen

Poortader

Bloedvat dat voedingsstofrijk bloed vanuit de darmen naar de lever vervoert

Rode beenmerg

Let op: de definitie in je oorspronkelijke lijst beschrijft het resusantigeen, niet het rode beenmerg. Rood beenmerg is weefsel waarin rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatjes worden gevormd.

Rode bloedcel

Bloedcel met hemoglobine die zuurstof en een deel van het koolstofdioxide vervoert

Sinusknoop

Groep gespecialiseerde cellen in de rechterboezem die elektrische prikkels opwekt en zo het hartritme start

Slagader

Bloedvat dat bloed van het hart af vervoert

Slagvolume

Hoeveelheid bloed die het hart per hartslag wegpompt

Stamcellen

Cellen in het rode beenmerg waaruit verschillende soorten bloedcellen ontstaan

Stollingsfactoren

Stoffen die nodig zijn om bloed te laten stollen, zoals bepaalde eiwitten en calciumionen

Systole

Fase waarin de hartspier samentrekt en bloed wegpompt

Trombine

Enzym dat fibrinogeen omzet in fibrine tijdens de bloedstolling

Trombocyten

Bloedplaatjes die helpen bij de bloedstolling

Trombose

Vorming van een bloedstolsel in een bloedvat, waardoor dit gedeeltelijk of helemaal verstopt kan raken

Vasoconstrictie

Vernauwing van een bloedvat doordat de spieren in de vaatwand samentrekken

Vasodilatie

Verwijding van een bloedvat doordat de spieren in de vaatwand ontspannen

Venen

Aders die bloed naar het hart terugvoeren

Venulen

Kleine aders die bloed uit de haarvaten opvangen

Weefselvloeistof

Vloeistof tussen de lichaamscellen die stoffen uitwisselt met het bloed

Witte bloedcellen

Bloedcellen die het lichaam beschermen tegen ziekteverwekkers