🌱🦠 Mikrobiologia - 🔬🌡️ Laby - 🧫🦠 Drobnoustroje rodzajami (rozdz. 16)

Computer-friendly

🔬🧬 Clostridium tetani i Clostridium botulinum to gramdodatnie laseczki. Komórki mogą występować pojedynczo lub tworzyć łańcuszki. Ich rozmiary zależą od gatunku i wieku hodowli.

🔬🧫 Jakie są cechy morfologiczne i barwienie metodą Grama laseczek neurotoksycznych (Clostridium tetani, Clostridium botulinum)?

(wymień rodzaj bakterii, układ komórek oraz wielkość) [3]

1. 🧪🦠 Clostridium tetani i Clostridium botulinum są umiarkowanie obligatoryjnymi beztlenowcami.

2. 🚫🧪 Bakterie te nie wytwarzają katalazy.
   
   

3. 🍄🚫 Laseczki Clostridium tetani i Clostridium botulinum nie tworzą przetrwalników w obecności tlenu.

🌬🧪 Czym charakteryzuje się fizjologia i metabolizm Clostridium tetani oraz Clostridium botulinum?

(wymień zapotrzebowanie na tlen, enzym oraz warunki zarodnikowania) [3]

• 🧬 Przetrwalniki Clostridium tetani są owalne lub okrągłe .
  

• 🥁 Umiejscowienie biegunowe nadaje komórce Clostridium tetani charakterystyczny kształt pałeczki dobosza .

• 🏃 Laseczka Clostridium tetani jest urzęsiona (ruchliwa) i nie wytwarza otoczki.

🛡🥁 Jakie struktury zewnątrzkomórkowe i przetrwalniki posiada Clostridium tetani?

(wymień cechy przetrwalnika, kształt komórki oraz obecność rzęsek i otoczki) [3]

• 🧬 Przetrwalniki Clostridium botulinum są owalne lub okrągłe .

• 🎾 Umiejscowienie podbiegunowe nadaje komórce Clostridium botulinum kształt rakiety tenisowej .
  

• 🏃 Laseczka Clostridium botulinum jest urzęsiona (ruchliwa) i nie wytwarza otoczki.

🛡🎾 Jakie struktury zewnątrzkomórkowe i przetrwalniki posiada Clostridium botulinum?

(wymień cechy przetrwalnika, kształt komórki oraz obecność rzęsek i otoczki) [3]

1. 🌡🧪 Clostridium tetani i Clostridium botulinum hoduje się w temperaturze 35−37^∘C w warunkach beztlenowych.

2. 🩸💉 Na agarze z krwią Clostridium botulinum powoduje hemolizę typu β.

3. 🧗🌱 Clostridium tetani charakteryzuje się pełzającym wzrostem po powierzchni pożywki.

🧫🧪 Jaka jest charakterystyka hodowlana laseczek Clostridium tetani oraz Clostridium botulinum?

(wymień parametry temperatury, typ hemolizy i cechę wzrostu C. tetani) [3]

• 🧠 Głównym czynnikiem chorobotwórczości Clostridium tetani jest kodowana plazmidowo neurotoksyna tetanospazmina .
  

• 🩸 Clostridium tetani wytwarza hemolizynę zwaną tetanolizyną .

• 🧬 Tetanospazmina uwalniana z komórek Clostridium tetani jest przekształcana w formę czynną przez własną endogenną proteazę.

🗡🧠 Jakie czynniki zjadliwości wytwarza Clostridium tetani?

(wymień nazwy toksyn i sposób aktywacji głównej z nich) [3]

• 🧪 Clostridium botulinum wytwarza neurotoksynę botulinową (jad kiełbasiany) typu A, B, C, D, E, F lub G .
  

• ❄ Toksyna Clostridium botulinum jest ciepłochwiejna i ulega całkowitej inaktywacji po 20-minutowym ogrzewaniu w 80^∘C .
  

• 🧬 Neurotoksyny Clostridium botulinum są typu A/B i składają się z dwóch podjednostek białkowych.

🗡🧪 Jakimi cechami charakteryzują się czynniki zjadliwości Clostridium botulinum?

(wymień typy toksyn, odporność na temperaturę i budowę białkową) [3]

1. 🌍🍂 Rezerwuarem przetrwalników Clostridium tetani jest środowisko zewnętrzne, np. kurz uliczny i gleba.

2. 🩹🚪 Wrotami zakażenia Clostridium tetani są rany pourazowe, pooperacyjne oraz miejsca wkłucia igieł po iniekcjach.

3. 🤰👶 Możliwe jest zakażenie noworodków Clostridium tetani poprzez ranę po przecięciu pępowiny.

🏰🌍 Jaka jest epidemiologia zakażeń laseczką Clostridium tetani?

(wymień rezerwuar, wrota zakażenia oraz postać u noworodków) [3]

• 🥩 Źródłem botulizmu klasycznego (Clostridium botulinum) są źle zakonserwowane przetwory warzywne, rybne lub mięsne .
  

• 🍯 Przetrwalniki Clostridium botulinum mogą dostać się do jelit niemowląt wraz z miodem lub glebą .
  

• 💨 Toksyna Clostridium botulinum może być wykorzystana jako broń biologiczna w formie aerozolu.

🏰🍖 Jaka jest epidemiologia i drogi transmisji Clostridium botulinum?

(wymień źródła żywnościowe, produkt niebezpieczny dla niemowląt oraz formę ataku bioterrorystycznego) [3]

1. 🧬🔗 Fragment B toksyny Clostridium tetani wiąże się z receptorem neuronu, a łańcuch A wnika do nerwów i przemieszcza się do OUN.
   
   

2. 🧠🚠 Toksyna Clostridium tetani umiejscawia się w pęcherzykach synaptycznych neuronów wstawkowych.

3. 🚫🛑 Clostridium tetani hamuje uwalnianie neurotransmiterów hamujących (GABA lub glicyny), co powoduje skurcze par mięśni.

🏃🧨 Jaki jest mechanizm patogenności toksyny Clostridium tetani?

(wymień etapy wnikania do układu nerwowego i wpływ na neurotransmitery) [3]

1. 🩸🚤 Toksyna Clostridium botulinum po wniknięciu przez ścianę jelita trafia do krwiobiegu i płytek nerwowo-mięśniowych.

2. ✂🧬 Neurotoksyna Clostridium botulinum hydrolizuje białka z rodziny SNARE (synaptobrewinę).

3. 🚫🧠 Clostridium botulinum blokuje uwalnianie acetylocholiny na synapsach, co doprowadza do wiotkich porażeń mięśni.

🏃🧠 Jaki jest mechanizm patogenności toksyny Clostridium botulinum?

(wymień drogę szerzenia się w organizmie, punkt uchwytu i skutek neurologiczny) [3]

• 🩺 Głównym objawem tężca wywołanego przez Clostridium tetani są napady skurczów tonicznych różnych grup mięśni .
  

• 🌍 Tężec wywołany przez Clostridium tetani może występować w postaci uogólnionej lub ograniczonej .
  

• 💀 Postać tężca noworodków (Clostridium tetani) charakteryzuje się bardzo wysokim odsetkiem śmiertelności.

🌡🩺 Jaka jest manifestacja kliniczna zakażenia Clostridium tetani?

(wymień kluczowy objaw, postacie kliniczne oraz rokowanie u noworodków) [3]

1. 👁👄 Pierwsze objawy zatrucia Clostridium botulinum to zaburzenia widzenia, połykania, mowy oraz zaparcia.

2. 👶🍼 Botulizm niemowląt (Clostridium botulinum) objawia się wiotkością mięśni, słabym ssaniem oraz cichym płaczem.

3. 💀🌬 Porażenie mięśni oddechowych w przebiegu zakażenia Clostridium botulinum doprowadza do śmierci.

🌡🤢 Jakie są objawy przedmiotowe i podmiotowe botulizmu (Clostridium botulinum)?

(wymień objawy wczesne, objawy u niemowląt oraz przyczynę zgonu) [3]

🧪🩺 Rozpoznanie tężca wywołanego przez Clostridium tetani opiera się na objawach klinicznych. Diagnostyka bakteriologiczna Clostridium tetani nie jest w praktyce stosowana.

🧪🔬 Jak przebiega diagnostyka laboratoryjna zakażeń Clostridium tetani?

(wymień podstawę rozpoznania oraz rolę badań bakteriologicznych) [2]

1. 🐭🩸 Rekomendowaną metodą wykrywania toksyny Clostridium botulinum jest próba biologiczna na myszach (MBA).

2. 🧪🧬 Geny syntezy neurotoksyn Clostridium botulinum wykrywa się metodami biologii molekularnej.

3. 🧬⚡ Do szybkiej identyfikacji neurotoksyn Clostridium botulinum dużą szansę ma stać się technika MALDI-TOF.

🧪🔍 Jakie metody diagnostyczne stosuje się do wykrywania Clostridium botulinum i jego toksyn?

(wymień złotą metodę badawczą, technikę genetyczną oraz nowoczesną technikę identyfikacji) [3]

• 🧬 Laseczki Clostridium tetani wykazują naturalną oporność na kotrimoksazol (SXT).
  

• 🧪 Szczepy Clostridium botulinum są oporne na aminoglikozydy (np. gentamycyna) oraz kwas nalidyksowy.

🛡🚫 Jakie są znane mechanizmy i przykłady naturalnej oporności laseczek neurotoksycznych?

(wymień antybiotyki, na które oporne są Clostridium tetani oraz Clostridium botulinum) [2]

1. 🥇🦠 Lekiem z wyboru w leczeniu tężca wywołanego przez Clostridium tetani jest metronidazol.

2. 🥈💊 Alternatywę stanowi penicylina G (choć teoretycznie może ona nasilać skurcze jako antagonista GABA).

💊🩹 Jakie są leki z wyboru stosowane w celu eliminacji laseczek Clostridium tetani z organizmu?

(wymień lek pierwszego rzutu i alternatywę) [2]

1. 🛡🧪 Podstawą leczenia botulizmu (Clostridium botulinum) jest podanie antytoksyny botulinowej; antybiotykoterapia nie jest rutynowo stosowana w postaci pokarmowej.

2. 🩹💊 W przypadku botulizmu przyrannego stosuje się penicylinę G lub metronidazol jako leczenie wspomagające po opracowaniu chirurgicznym rany.

🧪🥫 Jaką rolę odgrywają antybiotyki w leczeniu zakażeń Clostridium botulinum?

(określ priorytet leczenia oraz leki stosowane w postaci przyrannej) [2]

1. 🧬🔬 Laseczki zgorzelinowe (Clostridium perfringens, Clostridium novyi, Clostridium septicum, Hathewaya histolytica, Clostridium sordelli) to gramdodatnie pałeczki.

2. 🧶🧬 Clostridium septicum charakteryzuje się zdolnością do tworzenia długich nici i filamentów.

🔬🧫 Jakie są cechy morfologiczne i barwienie metodą Grama laseczek zgorzelinowych?

(wymień barwienie oraz cechę morfologiczną C. septicum) [2]

1. 🚫🌬 Clostridium novyi jest bezwzględnym (obligatoryjnym) beztlenowcem – tlen powyżej 0,5% jest dla niego zabójczy.

2. 🌬🛡 Hathewaya histolytica (dawniej Clostridium histolyticum) jest aerotolerantem, co pozwala jej na słaby wzrost w obecności tlenu.
   
   

3. ☁🧫 Pozostałe laseczki zgorzelinowe (np. Clostridium perfringens) są umiarkowanie obligatoryjnymi beztlenowcami.

🌬🧪 Jakie jest zapotrzebowanie na tlen laseczek zgorzelinowych?

(wymień gatunek bezwzględnie beztlenowy, aerotolerancyjny oraz pozostałe) [3]

1. 🛡🚫 Clostridium perfringens posiada otoczkę (capsula) i jest drobnoustrojem nieruchliwym.
   
   

2. 🏃🧬 Pozostałe laseczki zgorzelinowe (Clostridium novyi, Clostridium septicum, Hathewaya histolytica, Clostridium sordelli) są urzęsione i posiadają zdolność ruchu.

🛡🏃 Które laseczki zgorzelinowe posiadają otoczkę i jak poruszają się pozostałe gatunki?

(wymień cechy C. perfringens oraz pozostałych gatunków) [2]

1. 🥁🐚 Clostridium perfringens posiada przetrwalniki umiejscowione centralnie, co nadaje komórce kształt „beczułki”.

2. 🛶🐚 Clostridium novyi posiada przetrwalniki podbiegunowe lub centralne, przypominając kształtem „osełkę”.

3. 📍🐚 Clostridium septicum oraz Clostridium sordelli posiadają przetrwalniki umiejscowione podbiegunowo.

4. 🎾🐚 Hathewaya histolytica posiada przetrwalniki położone podbiegunowo lub centralnie.

🧬🐚 Gdzie umiejscowione są przetrwalniki w komórkach laseczek zgorzelinowych?

(podaj lokalizację dla C. perfringens, C. novyi, C. septicum oraz H. histolytica) [4]

1. 🎯🩸 Clostridium perfringens wykazuje podwójną strefę hemolizy (całkowitą β oraz niekompletną α).

2. 🧗🩸 Clostridium septicum charakteryzuje się pełzającym wzrostem po powierzchni pożywki agarowej.

3. ⚪🩸 Clostridium sordelli jest gatunkiem, który nie wykazuje zdolności do hemolizy krwinek.

🧫🩸 Jakie są charakterystyczne cechy hodowlane laseczek zgorzelinowych na agarze z krwią?

(wymień specyficzne cechy dla C. perfringens, C. septicum oraz C. sordelli) [3]

1. 🧪🔥 Głównym czynnikiem jest toksyna α (lecytynaza – fosfolipaza C), działająca letalnie, nekrotyzująco i hemolitycznie.

2. 🩸🛡 Clostridium perfringens wytwarza toksynę θ (perfringolizynę), będącą silną cytolizyną.

3. ✂🥩 Inwazyjność Clostridium perfringens wspomagają enzymy: kolagenaza, proteinazy, hialuronidaza i neuraminidaza.

🗡🧪 Jakie czynniki zjadliwości są odpowiedzialne za inwazyjność Clostridium perfringens?

(wymień główną toksynę, drugą ważną cytolizynę oraz enzymy tkankowe) [3]

• 🍂 Rezerwuarem laseczek zgorzelinowych (Clostridium perfringens, Clostridium novyi) jest gleba, woda, ścieki oraz gnijące resztki roślinne.

• 👥 Bakterie te (np. Clostridium perfringens, Clostridium septicum) wchodzą w skład jelitowego mikrobiomu ludzi i zwierząt.

🏰🍂 Gdzie w środowisku bytują laseczki zgorzelinowe?

(wymień rezerwuar abiotyczny oraz biotyczny) [2]

1. 🩹🚪 Do zakażenia dochodzi przez skażenie przetrwalnikami rozległych ran (wypadki, urazy jamy brzusznej, działania wojenne).

2. 🤝🧬 W patogenezie zgorzeli kluczowy jest synergizm bakteryjny (współistnienie 2-3 gatunków beztlenowców z bakteriami tlenowymi).

🩹🏃 Jak dochodzi do rozwoju zakażenia laseczkami zgorzelinowymi?

(podaj wrota zakażenia oraz mechanizm współpracy międzybakteryjnej) [2]

1. 🥩🔪 Występuje rozpływna martwica mięśni lub tkanki łącznej z jednoczesnym tworzeniem gazu w tkankach.

2. 🤢💨 Z rany wydobywa się płyn posokowaty o charakterystycznym, przykrym, gnilnym zapachu.

3. 🚫🛡 W płynie z rany stwierdza się brak komórek żernych (fagocytów), co jest skutkiem działania toksyn.

🌡🤢 Jakie są kluczowe objawy przedmiotowe zgorzeli gazowej (gangraena gaseosa)?

(wymień charakter martwicy, cechy wydzieliny oraz wynik badania mikroskopowego płynu) [3]

1. 🏥🥩 Clostridium perfringens może wywoływać zapalenie powięzi, tkanki łącznej oraz ropiejące zapalenie mięśni bez martwicy.

2. 🩸♋ Clostridium septicum odpowiada za ciężkie posocznice u pacjentów z nowotworami jelita grubego lub układu krwiotwórczego.
   
   

3. 🔪🩺 Laseczki te (Clostridium ramosum, Clostridium bifermentans) izoluje się w zapaleniach wyrostka robaczkowego i otrzewnej.

🌡🏥 Jakie inne jednostki chorobowe wywołują laseczki zgorzelinowe poza klasyczną zgorzelą?

(wymień infekcje tkanek miękkich, patologię onkologiczną oraz infekcje jamy brzusznej) [3]

1. 📸💨 Badania obrazowe (Rtg, tomografia komputerowa, rezonans) pozwalają na wykrycie gazu i głęboko położonych zmian martwiczych.

2. 🔬🧫 Diagnostyka opiera się na badaniu mikroskopowym materiału z rany oraz hodowli beztlenowej.

🧪📸 Jakie techniki diagnostyczne są kluczowe w rozpoznawaniu zgorzeli gazowej?

(wymień badania radiologiczne oraz standard mikrobiologiczny) [2]

1. 🧫🧬 Do hodowli Clostridium perfringens stosuje się podłoża wybiórcze: Agar TSC (z cykloseryną) lub Agar TSN (z neomycyną).

2. 🖤🔥 Na podłożach TSC/TSN kolonie Clostridium perfringens mają czarny środek wskutek wytwarzania siarkowodoru (H2S).

3. 🧬🧪 Metody genetyczne (multiplex-PCR) pozwalają na jednoczesne wykrycie genów toksyn α,β,ϵ oraz enterotoksyny.

🧫🧪 Jak przebiega identyfikacja laboratoryjna Clostridium perfringens?

(wymień nazwy podłoży, cechę kolonii oraz metodę molekularną) [3]

1. 🔪🥩 Podstawą jest chirurgiczne opracowanie rany (radykalne usunięcie tkanek martwych, czasem amputacja).

2. 🥇💊 Lekiem z wyboru jest penicylina G podawana dożylnie w wysokich dawkach.

3. 🥈🧪 W leczeniu skojarzonym stosuje się klindamycynę, która hamuje syntezę egzotoksyn bakteryjnych.

💊🩺 Jakie jest postępowanie medyczne i leczenie z wyboru w zgorzeli gazowej?

(wymień etap chirurgiczny oraz dwa kluczowe antybiotyki) [3]

1. 🧬🔬 Clostridioides difficile oraz Clostridium perfringens to beztlenowe, przetrwalnikujące pałeczki gramdodatnie.
   
   

2. 🧶🧬 Komórki Clostridioides difficile oraz Clostridium perfringens mogą występować pojedynczo lub tworzyć łańcuszki.

🔬🧫 Jakie są cechy morfologiczne i barwienie metodą Grama laseczek toksynogennych jelitowych (Clostridioides difficile, Clostridium perfringens)?

(wymień barwienie, typ morfologiczny oraz układ komórek) [2]

1. 🧬🔬 Clostridioides difficile oraz Clostridium perfringens są klasyfikowane jako umiarkowanie obligatoryjne beztlenowce.

2. 🧪🍬 Szczepy toksynotwórcze Clostridioides difficile charakteryzują się zdolnością do fermentacji sorbitolu.

🌬🧪 Czym charakteryzuje się fizjologia i metabolizm Clostridioides difficile oraz Clostridium perfringens?

(wymień zapotrzebowanie na tlen i cechę biochemiczną szczepów toksynotwórczych C. difficile) [2]

• 🥁 Clostridioides difficile posiada przetrwalniki położone podbiegunowo i jest drobnoustrojem ruchliwym .
  

• 🛡 Clostridioides difficile może wytwarzać otoczkę, przy czym u szczepów toksynotwórczych posiada ją poniżej 49% komórek .
  

• 🐚 Clostridium perfringens posiada przetrwalniki położone centralnie (kształt beczułki), wytwarza otoczkę i nie wykazuje ruchu.

🛡🏃 Jakie struktury zewnątrzkomórkowe i przetrwalniki posiadają Clostridioides difficile oraz Clostridium perfringens?

(wymień obecność otoczki, rzęsek i położenie przetrwalników dla obu gatunków) [3]

1. 🌈✨ Kolonie Clostridioides difficile w świetle UV wykazują charakterystyczną jasnozieloną fluorescencję.

2. 🚫🩸 Clostridioides difficile należy do gatunków, które nie powodują hemolizy krwinek na agarze z krwią.

3. 🎯🩸 Wokół kolonii Clostridium perfringens obserwuje się charakterystyczną podwójną strefę hemolizy (β i α).

🧫🧬 Jaka jest charakterystyka hodowlana laseczek Clostridioides difficile oraz Clostridium perfringens?

(wymień cechy fluorescencji i hemolizy dla obu gatunków) [3]

• 🧬 Clostridioides difficile wytwarza enterotoksynę (toksynę A), która działa chemotaktycznie na neutrofile i powoduje hipersekrecję płynów .
  

• 💀 Clostridioides difficile wytwarza cytotoksynę (toksynę B), która uszkadza cytoszkielet komórek i aktywuje apoptozę .

• 🍬 Clostridium perfringens wytwarza ciepłochwiejną enterotoksynę (CPE), która działa jako superantygen i uszkadza nabłonek jelita.

🗡🧪 Jakie są główne czynniki zjadliwości Clostridioides difficile oraz Clostridium perfringens?

(wymień główne toksyny i mechanizm ich działania) [3]

1. 👥🚪 Clostridioides difficile występuje jako składnik mikrobiomu u 3-5% dorosłych i u około 50% niemowląt.

2. 🧤🧼 Przeniesienie toksynotwórczych szczepów Clostridioides difficile w szpitalu może dokonać się przez ręce personelu.

3. 🥩🍽 Do zatrucia pokarmowego Clostridium perfringens dochodzi najczęściej po spożyciu mięsa, w którym namnożyły się te bakterie.

🏰🌍 Jaka jest epidemiologia zakażeń Clostridioides difficile oraz Clostridium perfringens?

(wymień nosicielstwo, drogę transmisji szpitalnej i źródło zatruć C. perfringens) [3]

• 🛡 Clostridioides difficile unika odporności gospodarza dzięki wysokiej oporności na działanie lizozymu .
  

• 🧱 Clostridioides difficile wytwarza białka adhezyjne oraz enzymy ułatwiające kolonizację, takie jak hialuronidaza .
  

• 🧬 Szczepy Clostridium perfringens mogą przekazywać gen cpe (odpowiedzialny za enterotoksynę) na plazmidach innym szczepom w jelicie.

🏃🛡 Jakie mechanizmy patogenności i strategie unikania odporności stosują Clostridioides difficile oraz Clostridium perfringens?

(wymień oporność na enzymy, adhezję i transfer genów zjadliwości) [3]

1. 💊🚽 Clostridioides difficile jest przyczyną poantybiotykowego rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego oraz biegunek AAD.
   
   

2. 🩹💩 Rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy (Clostridioides difficile) charakteryzuje się licznymi stolcami z krwią i obecnością błon rzekomych.

3. 🥩🤢 Clostridium perfringens wywołuje zatrucia pokarmowe oraz groźne martwicze zapalenie jelita cienkiego.

🌡🩺 Jakie są manifestacje kliniczne zakażeń Clostridioides difficile oraz Clostridium perfringens?

(wymień jednostki chorobowe i kluczowe objawy kliniczne) [3]

• 💩 Diagnostyka przesiewowa Clostridioides difficile polega na wykrywaniu w kale antygenu dehydrogenazy glutaminianowej (GDH) .

• 🧬 Potwierdzenie toksynotwórczości Clostridioides difficile wymaga wykrycia toksyn testami EIA lub genów tcdA/tcdB metodą NAAT .
  

• 🖤 Clostridium perfringens hoduje się na podłożach TSC lub TSN, gdzie kolonie mają czarny środek przez wytwarzanie siarkowodoru.

🧪🔬 Jak przebiega diagnostyka laboratoryjna Clostridioides difficile oraz Clostridium perfringens?

(wymień testy antygenowe, potwierdzające techniki molekularne i cechy hodowli C. perfringens) [3]

1. 🏥🔥 Szczepy hiperepidemiczne Clostridioides difficile (rybotypy 027 i 078) są wielooporne i stanowią szczególne zagrożenie.
   
   

2. 💊🚽 Choroby wywoływane przez Clostridioides difficile występują najczęściej u osób po długotrwałej szerokowidmowej antybiotykoterapii.
   
   

3. 🧫🧪 Do hodowli Clostridioides difficile wykorzystuje się podłoże wybiórcze CCFA z cykloseryną i cefoksytyną.

💊🛡 Jaka jest charakterystyka wrażliwości i oporności Clostridioides difficile?

(wymień cechy szczepów hiperepidemicznych, czynnik sprzyjający zakażeniu i antybiotyki w pożywkach wybiórczych) [3]