Gallia i Germania

Ludność i kultura: Galowie, druidzi, kultura lateńska; Celtowie – farbowane włosy, spodnie (bracae), drewniaki, krótki płaszcz z kapturem, torques, miecze długie, cebula, czosnek, wiadra, beczki, podkowy, pług z żelazną radlicą, koło garncarskie na Europę germańską, wytop żelaza z rudy darniowej, mennictwo, oppida, drewniane świątynie

oppidum

duże ufortykowane miasto w epoce żelaza. przeważnie kojarzone z kulturą La Tene

Narbo Martius

• 121 BC

• założona przy drodzę Via Domitia

• nad rzeką Aude - porty rzeczne + połączenie z morzem śródziemnym = rozwinięty handel

• system portów rzecznych nad Aude, nad morzem, maritime facilities, horrea, drogi, fabryki i processing areas. pozwalało na handel Italii z Galią, Hiszpaniąi Aquitanią.

• świątynie, łażnie, amfiteatr

Narbo Martius - Kapitolium

świątynia 3 kapitolińskiej z marmuru Cararra, stała na forum,

powstała za Augusta

Massilia (przy Narbo)

zburzona przez Cezara; port grecki, niedaleko od Narbo (do jego założenia Massilia była głównym portem regionu)

Via Domitia

pierwsza rzymska droga w galii

118 BC

łączyła Italię a Hiszpanię

Nemausus

kolonia przy Via Domitiana, mieszkańcy miasta byli weterani spod Akcjum

Maison Carree w Nimes jako przykład augusteum

I w n.e.

pseudoperipteros, porzádek koryncki

dedykowana gajuszowi i lucjuszowi, synom marka agryppy i wnukom oktawiana augusta

Pont du Gard (Nimes)

ok. 40-60 n.e

część akweduktu z Uzès do Nîmes

amfiteatr w Nimes

powstał między 90 a 120 AD

Colonia Iulia Firma Secundanorum Arausio (Orange)

założona w 35 r. p.n.e. dla weternów legionu II Gallica

+miejsce wcześniejszej bitwy z cymbronami i teutonami

teatr w Orange

początek I AD

łuk honoryfikacyjny w Orange

łuk w Orange upamiętnia bitwy Germanika 20-25 r.n.e.

+ inskrypcja dedykacyjna dla Tyberiusza (odnowił go)

mapa katastralna z Arausio (Orange)

okres flawijski

Vienna (Vienne) – świątynia Augusta i Liwii

początek I w n.e.

Łuk triumfalny w Carpentras

okr. augusta/tyberiusza?

upamiętnia zwycięstwa na zachodzie i wschodzie

na bocznym reliefie - przedstawienie dwóch barbarzyńców

7/6 p.n.e.

trofeum Alp (tropajon w Turbie)

upamiętnia ujarzmienie przez Augusta plemion alpiejskich

młyny z barbegal

początek II AD

Wercyngetoryks

wódz galijskiego plemienia Arwernów oraz przywódca wielkiego powstania Galów przeciwko siłom rzymskim podczas ostatniej fazy wojen galijskich

Tres Galliae

w 56 r.p.n.e. Cezar podbija region i nowe terytoria zostają zgrupowane w trzy prowincje: Lugdunensis, Aquitania, Belgia - tres galliae (każda miała swoją stoicę, ale punktem koordynacyjnym dla rzymskiej administracjiregionu był Lugdunum)

Lugdunum

stolica prowincji Lugdunensis

Concilium Galliarum

prowadzone od 12 r.BC w Lugdunum coroczne zebranie przedstawicieli 60 plemion gallijskich. chociaz bazowane na miejscowych zwyczajach, skupiało sie na składaniu ofiar dla Romy i Augusta

Augustodunum (Autun)

ośrodek sztuk wyzwolonych, miasto założone przez Augusta

teatr w Augustodunum

wbudowany we wzgórze

amfiteatr w Augustodunum

ok I AD

na ± 40 tyś widzów

walki gladiatorskie

Porte d'Arroux

monumentalna brama z murów Augustodunum

Lutetia Parisorum (Lugdunensis)

W starożytnej Galii osada, stanowiąca główny ośrodek celtyckiego plemienia Paryzjów. Po opanowaniu Galii przez Rzymian (52 p.n.e.) rozbudowana jako miasto, obecnie Paryż.

Augasta Treverorum (Belgica)

• ośrodek plemienny germańskich trewerów

• stol. prov. i siedziba prokuratora obu Germanii odpowiadającego za zaopatrzenie prowincji nad Renem

• od III w. siedziba dworu cesarskiego na Zachodzie

bazylika Aula Palatina, Augasta Treverorum (Belgica)

IV AD

służyła jako sala tronowa cesarzowi Konstantynowi

dwie bazyliki chrześciańskie z Augasta Treverorum (Belgica)

ok 380 r.n.e. (?), za Konstantyna

Łażnie z Augasta Treverorum (Belgica)

the imperial baths

też gdzieś w okr. konstantyna? nigdy nie były ukończone, w końcu IV były przebudowane, możliwe na baraki

łażnie Barbaraa

2 poł II w

największe w regionie, 42,000m2

wzorowane na podobnych termach z aAfryki PN

Porta Nigra

ok 170 r

2-3 lata budowy

nigdy nie została ukńczona

Epona

w mitologii celtyckiej bogini płodności oraz świata zmarłych

Teutates

Bóstwo celtyckie identyfikowane z Merkurym albo Marsem

Taranis

Celtyckie bóstwo utożsomiane z Jowiszem

świątynia gallo-rzymska

!!!

gdzie produkowano sigillaty w galii:

• La Graufesenque

• Montans

• Lezoux

• Rheinzabern

ludność Germanii Inferior

germańsko-celtycka, Batawowie, Fryzowie, Ubiowie przesiedleni

Colonia Aggripina (Kolonia,
Niem)

• założona jako fort, potm przekształcona w kolonię dla przesiedlonych ubiów

• stol. prowincji Germania Inferior; centrum plemienne Ubiów

• słynne szkła nadreńskie mieli (diatreta (póżny antyk) as well, takie cage cup +czarki żeberkowe)

• bóstwa - matrony

Ara Ubiorum (Colonia Aggripina)

ołtarz romy i augusta

last decade of the 1st century BC

Noviomagus (Nijmegen, Hol)

po drugiej stronie Renu, na wschód – Las Teutoburski

terytorium plemienne batawów

Vetera (Xanten, Niem) 

obóz aug., jeden z głównych punktów ataku na Germanię

Novaesium (Neuss, Niem) 

bóz aug.

Bonna (Bonn, Niem) 

• kwadratowy obóz na wyspie

• legio I Germanica

• budownictwo: podłużne prostokątne domy z krótkim wejściem od strony ulicy

podbój germanii

ok 15 r.p.n.e. - 14-15 n.e.

obozy armii (przy omawianiu podboju germanii)

• Holsterhausen

• Haltern

• Oberaden

• Anreppen

Nero Claudiusz Druzus

syn Liwii, brat Tyberiusza, umarł, spadł z konia, dowódca kampanii germańskich.

ma cenotaf w Mogucji, pochowany w mauzoleum Augusta w Rzymie

cenotaf Druzusa

Mogontiacum (Mainz)

• stolica germanii superior

• bez praw miejskich

• obóz aug.

• siedziba legionu XXII Primigeniae

• jeden z głównych
  punktów ataku na Germanię

• po drugiej stronie Menu castellum Mattiacorum

• kolumna Nerona

Agri Decumates

a wschód od Renu i na północ od Dunaju

Argentorate (Strasbourg)

obóz flawijski

Vindonissa (Windisch) 

siedziba legionu

Augusta Rauricorum (col., Augst)

obok fort castra Rauracense (Kaiseraugst), gdzie znaleziono skarb sreber z okresu
wojen Juliana Apostaty z Germanami (poł. IV w.)

kolumny ku czci Jowisza w prowincjach germaskich

• ustawiane przy osiedlach rzymskich

• gównie II-III w

• najsynniejsza w Mainz, o.Nerona (na obrazku)

• czésto bóstwo jest synkretyczne

Druzus i podbój L. Domicjusza Ahenobarbusa

5 r. p.n.e. z
Castra Regina do Łaby – stawia tam ołtarz Augusta i Romy

Tyberiusz i swebscy Markomannowie – państwo Maroboda (dziś Czechy)

• byłzakładnikiem w Rzymie i szkolił swoją armię na wzór rzymski – pokój, bo w tym
  czasie powstanie w Pannonii i Dalmacji;

• zapanował nad Bojami i Kwadami;

• stolica Marbodunum;

• w 21 r. pokonano państwo Marboda-Katualda;

• osadzenie Wanniusza

Kalkriese koło Osnabrück

• powstanie Arminiusza, wodza Cherusków na terenie Germanii

• bitwa w lesie Teutoburskim

• 9 r.n.e.

• kléska legionów XVII, XVIII i XIX

• walki Germanika i odzyskanie orłów legionowych; śmierć Germanika i Arminiusza w
  19 r