Ontsporing & veroudering - week 1

0.0(0)
Studied by 0 people
call kaiCall Kai
learnLearn
examPractice Test
spaced repetitionSpaced Repetition
heart puzzleMatch
flashcardsFlashcards
GameKnowt Play
Card Sorting

1/24

encourage image

There's no tags or description

Looks like no tags are added yet.

25 Terms

1
New cards

Wat is genomische instabiliteit?

De verhoogde neiging van het genoom om veranderingen en beschadigingen op te lopen, zoals mutaties, DNA-breuken en chromosomale afwijkingen. Hierdoor wordt de integriteit en stabiliteit van het genetisch materiaal aangetast

2
New cards

Door welke twee categorieën factoren wordt de stabiliteit van het genoom bedreigd?

Door exogene factoren (schadelijke invloeden van buiten het organisme) en endogene factoren (schadelijke processen die binnen het organisme/cel ontstaan)

3
New cards

Wat zijn voorbeelden van exogene factoren die DNA-schade veroorzaken?

  1. Chemische agentia, zoals mutagene stoffen

  2. Fysische agentia, zoals uv-straling en ioniserende straling

  3. Biologische agentia, zoals bepaalde virussen


4
New cards

Wat zijn voorbeelden van endogene factoren die DNA-schade veroorzaken?

Fouten tijdens DNA-replicatie, defecten in chromosoomsegregatie, oxidatieve processen en spontane hydrolytische reacties

5
New cards

Welke vormen van genomische schade kunnen ontstaan door endogene en exogene factoren?

Puntmutaties, deleties, translocaties, telomeerverkorting, enkelstrengsbreuken, dubbelstrengsbreuken en chromosomale herschikkingen

6
New cards

Wat zijn transposons en hoe kunnen ze genomische instabiliteit veroorzaken?

Transposons zijn mobiele genetische elementen die zich binnen het genoom kunnen verplaatsen/kopiëren. Hun activiteit kan genen verstoren, DNA-breuken veroorzaken en chromosomale herschikkingen bevorderen

7
New cards

Wat is genomisch mozaïcisme?

Het verschijnsel waarbij verschillende cellen binnen hetzelfde organisme genetisch van elkaar verschillen doordat ze tijdens het leven verschillende mutaties of chromosomale veranderingen hebben opgelopen

8
New cards

Hoe ontstaat genomisch mozaïcisme?

Door de ophoping van somatische mutaties en chromosomale afwijkingen in verschillende cellen en cellijnen gedurende het leven

9
New cards

Wat is het verschil tussen normale en pathologische veroudering in relatie tot genomische instabiliteit?

Bij normale veroudering draagt de geleidelijke ophoping van genomische schade bij aan functionele achteruitgang. Bij pathologische veroudering kan genomische schade bijdragen aan specifieke ziekten of aan versnelde verouderingsverschijnselen

10
New cards

Wat zijn de belangrijkste DNA-reparatiemechanismen?

Base excision repair, nucleotide excision repair, mismatch repair, homologous recombination, non-homologous end joing en translesion synthesis

11
New cards

Wat is TLS (translesion synthesis)?

DNA-polymerasen kunnen tijdens DNA-replicatie langs een beschadigde DNA-locatie synthetiseren. Hierdoor kan replicatie doorgaan, maar sommige TLS-polymerasen hebben een verhoogde kans op fouten

12
New cards

Wat is SAC (spindle assembly checkpoint)?

SAC is een controlemechanisme tijdens de mitose dat voorkomt dat chromatiden te vroeg worden gescheiden. Het controleert of chromosomen correct via hun kinetochoren aan de spoelfiguur zijn gekoppeld

13
New cards

Waarom is SAC belangrijk voor genomische stabiliteit?

Omdat SAC helpt voorkomen dat chromosomen verkeerd over dochtercellen worden verdeeld. Een defect in SAC kan leiden tot chromosomale instabiliteit en aneuploïdie

14
New cards

Waarom neemt genomische schade toe met de leeftijd?

Omdat cellen voortdurend worden blootgesteld aan DNA-beschadigende factoren, terwijl reparatie mechanismen met de leeftijd minder effectief kunnen worden. Hierdoor ontstaat een toenemende belasting door niet-gerepareerde schade

15
New cards

Welke vier factoren bevorderen het verouderingsproces?

  1. Overmatige DNA-schade

  2. Onvoldoende DNA-herstel

  3. Veranderingen in de nucleaire architectuur

  4. Telomeerverlies


16
New cards

Waarom kan DNA in het cytosol bijdragen aan veroudering?

Cytosolisch DNA kan worden herkend door aangeboren immuunsensoren, zoals het cGAS-STING-systeem. Dit kan ontstekingsreacties stimuleren en bijdragen aan chronische, leeftijdsgerelateerde inflammatie

17
New cards

Wat wordt bedoeld met ectopische ophoping van DNA in het cytosol?

Dat DNA zich op een abnormale locatie in het cytoplasma bevindt, terwijl nucleair DNA normaal gesproken in de celkern hoort

18
New cards

Wat is het verband tussen genomische instabiliteit en cellulaire senescentie?

Aanhoudende of ernstige DNA-schade kan een langdurige DNA-schaderespons activeren, waardoor cellen permanent stoppen met delen

19
New cards

Wat is het verband tussen genomische instabiliteit en kanker?

Genomische instabiliteit kan leiden tot mutaties in oncogenen, tumorsuppressorgenen en DNA-reparatiegenen. Hierdoor kunnen cellen groeicontrole verliezen en zich ongecontroleerd gaan delen, wat het ontstaan en de evolutie van kanker bevordert

20
New cards

In welke drie categorieën worden de hallmarks of aging ingedeeld?

  1. Primary: onderliggende oorzaken van cellulaire schade

  2. Antagonistische: compenserende reacties op schade die bij langsdurige activatie schadelijk kunnen worden

  3. Intergrative: uiteindelijke gevolgen die bijdragen aan verlies van weefsel functie


21
New cards

Welke hallmarks behoren tot de primaire categorie?

Genomische instabiliteit, telomeerverkorting, epigenetische veranderingen, verlies van proteostase en verstoorde macroautofagie

22
New cards

Welke hallmarks behoren tot de antagonistische categorie?

Ontregelde nutriëntdetectie, mitochondriale disfunctie en cellulaire senescentie

23
New cards

Welke hallmarks behoren tot de integratieve categorie?

Uitputting van stamcellen, veranderde intercellulaire communicatie, chronische ontsteking en dysbiose

24
New cards

Welke drie belangrijke veranderingen in het nucleaire DNA worden geassocieerd met veroudering?

  1. Somatische mutaties: veranderingen in de DNA-sequentie van lichaamscellen.

  2. Chromosomale aneuploïdie: een afwijkend aantal chromosomen.

  3. Copy Number Variations (CNV's): veranderingen in het aantal kopieën van bepaalde DNA-segmenten


25
New cards