1/41
Woordenlijst-flashcards met kernbegrippen, designs, validiteitsvormen, biasvarianten, steekproefmethoden en dataverzamelingsvormen voor EBP toetsing kwartaal 1 jaar 4.
Kwalitatief onderzoek
Onderzoek dat zich richt op woorden en betekenissen, vaak ingezet om concepten, gedachten of ervaringen te begrijpen en inzicht te verkrijgen waar nog weinig kennis over is.
Kwantitatief onderzoek
Onderzoek dat zich richt op numerieke data en statistieken, vaak gebruikt om theorieën en hypothesen te bevestigen of te verwerpen en feiten te generaliseren naar een grotere populatie.
Experimenteel onderzoek
Een onderzoeksopzet in een gecontroleerde omgeving waarbij de onderzoeker actief een of meer variabelen manipuleert om het effect op een andere variabele en oorzaak-gevolgrelaties te observeren.
Observationeel onderzoek
Een onderzoeksopzet waarbij de onderzoeker proefpersonen observeert en variabelen meet in een natuurlijke omgeving zonder in te grijpen of te manipuleren, hiermee zijn oorzaak-gevolgrelaties vaak moeilijk vast te stellen zijn.
Cross-sectioneel onderzoek
Een onderzoeksdesign waarbij data van verschillende groepen binnen een populatie op één moment in de tijd wordt verzameld (momentopname).
Longitudinaal onderzoek
Een onderzoeksdesign waarbij herhaaldelijke observaties worden uitgevoerd en data wordt verzameld van dezelfde participanten op meerdere momenten in de tijd om veranderingen te volgen.
Case-control onderzoek
Onderzoek dat de nadruk legt op het verleden en redeneert vanuit de uitkomst naar de oorzaak om risicofactoren te achterhalen, door een groep met de uitkomst te vergelijken met een controlegroep zonder de uitkomst.
Cohort onderzoek
Onderzoek bij één groep die herhaaldelijk voor langere tijd wordt gemeten om correlaties en gevolgen van een specifieke blootstelling of kenmerk vast te stellen; kan retrospectief of prospectief zijn.
CT-onderzoek (controlled clinical trial)
Een onderzoeksopzet waarbij er een controlegroep aanwezig is, maar waarbij er geen randomisatie heeft plaatsgevonden.
RCT-onderzoek (randomized controlled trial)
Een onderzoeksopzet waarbij deelnemers aselect (willekeurig) worden verdeeld over een behandelgroep en een controlegroep om de effectiviteit of veiligheid van een interventie te meten.
De aanleiding
Het duidelijke probleem waarmee een praktijkgericht onderzoek begint.
Theoretisch kader
Een kritisch overzicht van de belangrijkste ideeën en onderzoeken over een onderwerp dat aantoont wat er al bekend is over het probleem, de omvang, betrokkenen, oorzaken, gevolgen en reeds gevonden oplossingen.
Interne validiteit
De mate waarin je met zekerheid kunt stellen dat een gevonden oorzaak-gevolgrelatie daadwerkelijk bestaat en niet veroorzaakt wordt door onbedoelde factoren zoals confounding factors.
Externe validiteit
De mate waarin de resultaten van een onderzoek toepasbaar en generaliseerbaar zijn naar personen of situaties die niet betrokken waren bij het onderzoek.
Betrouwbaarheid
De consistentie van resultaten bij herhaalde metingen; de mate waarin hetzelfde resultaat gevonden wordt wanneer het onderzoek herhaald zou worden.
Statistische significantie
Een onderzoeksresultaat of verschil berust niet op waarschijnlijkheid als het statisch significantie is. Dit is bij een p waarde is kleiner da <0,05% als het statistisch significant is.
Bias
De aanwezigheid van systematische fouten waardoor het onderzoeksresultaat op systematische wijze afwijkt van de werkelijkheid.
Informatiebias
Bias die ontstaat wanneer de in een onderzoek verzamelde informatie onnauwkeurig of onvolledig is, wat kan leiden tot verkeerde conclusies.
Publicatiebias
Bias die optreedt wanneer uitsluitend studies met positieve of significante resultaten worden gepubliceerd, terwijl onderzoeken met negatieve of oninteressante uitkomsten worden genegeerd.
Observer bias
Bias die kan optreden als de onderzoeker weet wie tot welke groep behoort en de gegevensverzameling, bewust of onbewust, daaraan aanpast.
Selectie bias
Bias die ontstaat wanneer de deelnemers aan een onderzoek niet representatief zijn voor de gehele populatie, wat resulteert in scheve uitkomsten.
Recall bias
Bias die optreedt wanneer dataverzameling leunt op het geheugen van proefpersonen, zoals wanneer een patiëntengroep zich informatie gedetailleerder herinnert dan de controlegroep.
Detection bias
Bias die ontstaat wanneer verschillende groepen in een onderzoek op verschillende manieren worden gemonitord of beoordeeld, wat een vertekend beeld geeft.
Response bias
Bias die kan optreden als de respons in de ene groep op systematische wijze afwijkt van die in de andere groep.
Theoretische populatie
De totale, ideale groep over wie men uiteindelijk uitspraken wil doen; vaak zo groot of abstract dat deze niet rechtstreeks te onderzoeken is.
Onderzoekspopulatie
Het deel van de theoretische populatie dat daadwerkelijk bereikt kan worden en kan worden afgebakend met specifieke criteria.
Feitelijke populatie
De lijst of het bestand waaruit daadwerkelijk deelnemers worden getrokken; de tastbare administratie van de onderzoekspopulatie.
Steekproef
De selectie van mensen uit de feitelijke populatie die daadwerkelijk wordt uitgenodigd of die de vragenlijst invult en meedoet aan het onderzoek.
Enkelvoudige aselecte steekproef
Een steekproef getrokken uit een bestand met de gehele feitelijke populatie, waarbij ieder individu evenveel kans heeft om geselecteerd te worden.
Clustersteekproef
Een aselecte steekproef waarbij eerst grotere eenheden (zoals ziekenhuizen of praktijken) worden getrokken, waarna alle kleinere eenheden daarbinnen (zoals alle patiënten) deelnemen.
Gestratificeerde steekproef
Een steekproef waarbij de populatie eerst wordt opgedeeld in groepen op basis van relevante factoren, waarna uit elk stratum een aselecte steekproef wordt getrokken.
Gelegenheidssteekproef
Een steekproef die wordt samengesteld uit personen die op dat moment toevallig voorhanden zijn.
Sneeuwbal steekproef
Een steekproef waarbij wordt gestart met één proefpersoon, waarna overige deelnemers worden geworven via het netwerk van de eerdere deelnemers.
Doelgerichte steekproef
Een steekproef waarbij gericht proefpersonen met specifieke kenmerken worden benaderd of geworven.
Ongestructureerd interview
Een open interview zonder vaste vragenlijst met alleen een korte lijst van trefwoorden en onderwerpen, waarin het gesprek vrij verloopt voor diepgaande dataverzameling.
Semi-gestructureerd interview
Een interviewvorm met een vaste leidraad van vooraf opgestelde vragen en thema's in logische volgorde, waarbij ruimte is om af te wijken of door te vragen.
Focusgroepdiscussie
Een kwalitatieve onderzoeksmethode waarbij een representatieve groep van ongeveer 6-10 mensen discussieert over een specifiek onderwerp om ideeën, achtergronden en ervaringen te verkennen.
Observatie
Een kwalitatieve onderzoeksmethode waarbij gedrag van mensen wordt waargenomen; dit kan gestructureerd of ongestructureerd zijn, en participerend of niet-participerend plaatsvinden.
Bestaande gegevens
Een onderzoeksmethode die gebruikmaakt van al geregistreerde informatie van patiënten, zoals statussen of medische dossiers.
Causaliteit
oorzaak-gevolg relatie tussen variabelen (toevalligheid, hoe toevallig het is)
Associatie
verband of relatie
klinische relevantie
wat is de betekenis voor de praktijk