College 5 dimensionele benadering PS + begrippen verklaringsmodellen

Criterium A

=mate waarin persoonlijkheidsfunctioneren verstoord is
 ->matige/ernstige beperkingen PH functioneren (zelf/intepersoonlijk)

 

1) Zelf-functioneren
  ->identiteit
  ->zelfsturing
 2) Interpersoonlijk functioneren
  ->empathie
  ->intimiteit

Identiteit

= mate waarin men zichzelf beleeft als uniek, begrensd en stabiel in eigenwaarde

+mate waarin men in staat is om vanuit een realistische beeld van zichzelf een brede waaier van gevoelens te ervaren & te reguleren

Zelfsturing

= capaciteit om coherente en persoonlijk zinvolle doelen na te streven op een opbouwende manier die rekening houdt met zich eigen gemaakte, prosociale normen

Empathie

= het kunnen begrijpen en waarderen van mogelijke andere standpunten en beweegredenen die anderen kunnen hebben

+het kunnen inschatten van het effect van eigen gedrag op anderen

Intimiteit

= het verlangen naar de capaciteit tot verbondenheid, wederkerigheid en respectvol en blijvend diepgaand emotioneel contact met anderen

Neurotische PH organisatie

Kenmerkend:

1. Geïntegreerd en gedifferentieerd zelfbeeld

2. Gedifferentieerde objectrelaties

3. Goed reflectief functioneren, maximale realiteitstoetsing & impulscontrole

4.  Innerlijk aanwezig veiligheidsgevoel

5. Specifieke, intrapsychische conflicten

Uit les:

=organisatie gezonde mens, vrij sterk fundament

Splitsing ik en ander in orde (goede realiteitstoetsing)

-             Ambivalentie wordt verdragen

-             Identiteit en zelfregulatie is in orde, goede affecttolerantie

Borderline PH organisatie

Door sommige auteurs als overkoepelend begrip gehanteerd, door andere auteurs opgesplitst als volgt:

-             High level borderline PH organisatie: vals zelfbeeld, gesplitste objectrelaties, slechter reflectief functioneren, redelijk bewaarde realiteitstoetsing en impulscontrole, minder aanwezig innerlijk veiligheidsgevoel, aanwezigheid algemene relationele preoccupaties of moeilijkheden

->dichter bij neurotisch: meer zelfreflectie

 

-             Low level borderline PH organisatie: gesplitst zelfbeeld en gesplitste objectrelaties, clichématig reflectief functioneren, wisselende realiteitstoetsing, zwakke impulscontrole, wisselend innerlijk veiligheidsgevoel, aanwezigheid algemene relationele preoccupatie of moeilijkheden

Splitting =heel typisch bij borderline functioneren! (all good of all bad)
(<->affecttolerantie neuroticsime)

 

- Pas op! Differentiaaldiagnose ->splitting ook interpersoonlijk, niet enkel in denken (perfectionisten denken ook zwart-wit)

Psychotische PH organisatie

Kenmerkend: gedesorganiseerd functioneren

 1. Vervaagd onderscheid tussen zelf & ander (grens zichzelf en buitenwereld vervaagd)

 2. Reflectieve vermogen gaan zwaar gebukt onder die desorganisatie

 3. Realiteitstoetsing is heel problematisch (niet intact)

 4. Innerlijk veiligheidsgevoel afwezig

 5. Bij interpersoonlijke thema’s: dreigend-overspoelend existentiële problematiek centraal: bestaan versus vernietiging.

 

Uit les:

-             Minst draagkracht

 ->therapeut = soort holding environment bent

 =>patiënt mee ondersteunen & structureren

Schema bevestiging

= je gaat je gedragen zoals het schema voorschrijft, bevestiging schema

 

(“ik ben niet de moeite waard” -> geen contact met anderen zoeken)

Schema vermijding

=gedrag stellen om niet aan schema te moeten denken

 

(“ik ben niet de moeite waard” -> schema vermijden door te drinken, door automutilatie, niet eten, …)

Schema overcompensatie

= je gedraagt je omgekeerd aan het schema
 

vb narcistische compensatie:

“ik ben dom en kan niks” -> naar anderen toe je narcistisch presenteren =zwakke narcist, want narcisme uit onzekerheid en angst

 ->2 opties bij narcistisch gedrag therapie: kan kernpsychopaat zijn die oprecht denkt belangrijke behandeling te verdienen, maar vaak komt dit uit onzekerheid

Versch hypothesen mbt verhouding tss PS & symptoomsto

1)      Kwetsbaarheidshypothese

2)      Continuïteitshypothese

3)      Complicatiehypothese

4)      Psychoplastie-hypothese

5) Orthogonaliteitshypothese

Kwetsbaarheidshyp

o PS is voedingsbodem/maakt je kwetsbaar voor een symptoomstoornis

o Hoe kan PS je kwetsbaar maken voor symptoomsto? =>stresserende verandering in context interageert met aanwezige PHprobl =>leidt tot symptoomsto

Vb. schizotypische PS kan premorbide zijn aan een paranoïde schizofrenie

Vb bij BPS: hoge amygdala-activiteit ->kwetsbaarder voor ontwikkeling depr problematiek, of verslaving (BPS hoge kick-gevoeligheid/bas reactiviteit/sensation seeking)

Continuïteitshyp

PS is tussenstap in de ontwikkeling van een symptoomsto

Complicatiehyp

PS is restletsel van een eerder doorgemaakte symptoomsto

Vb. het perfectionisme, is dit nu een oorzaak of het gevolg van een eetstoornisproblematiek?

Psychopathie-hyp

PS kleurt de verschijningsvorm en het verloop van de symptoomstoornis indien gelijktijdig aanwezig

 

Vb. OCPD en ontwikkelt hierop AN -> controle gaat de behandeling van de AN nog moeilijker maken omdat je met 2 pathologieën zit die te veel controle hebben

Orthogonaliteitshyp

PS en symptoomstoornissen zijn onafhankelijke entiteiten

Correlatie = 0 tussen beiden

 

Hier hangen we niet aan vast in de klinische context!!