Moraalfilosofie volledig

normatieve problemen

Vragen of een handeling, (maat)regel, toestand, toegelaten, verplicht of verboden moet worden.

gerelateerde normatieve problemen

Normatieve problemen die invloed ondervinden van sociale rollen en natuurlijke determinanten.

ongelelateerde normatieve problemen

Problemen die voor iedereen van belang zijn.

argumenten + kritiek

Om normatieve problemen op te lossen, gebruik je ratio en vermijd je geloof, emoties en feitelijke toestanden.

geloof

De overtuiging dat bepaalde handelingen of regels door Gods wil zijn voorgeschreven.

dilemma van Plato

Een discussie over de moraliteit van handelingen, gepresenteerd door Socrates in het Euthyphro dilemma.

emoties

Gevoelens die invloed hebben op de normatieve opinie en ons aansporen tot actie tegen onrecht.

John Dewey

Filosoof die stelde dat morele veranderingen rationeel behandeld moeten worden.

naturalistische drogredenen

De foutieve conclusie dat normatieve uitspraken voortvloeien uit feitelijke toestanden.

David Hume

Schotse filosoof die waarschuwde tegen het verwarren van feiten en normen.

rationele benadering

Een benadering voor het oplossen van normatieve problemen met logische argumenten.

Peter Singer

Ethicus die pleit voor rationele argumenten in morele overwegingen, zoals het helpen van mensen ver weg.

Jeremy Bentham

Filosoof die de utilitaristische ethiek ontwikkelde, gericht op de grootste geluk voor de grootste groep.

consequentialisme

De ethische theorie dat de gevolgen van een handeling de primaire factor zijn voor de morele waarde ervan.

deontologische ethiek

Ethiek gebaseerd op de noodzaak om morele plichten en regels te volgen.

categorische imperatief

Kants principe dat stelt dat men moet handelen volgens die maxime waarvan men wil dat het een universele wet wordt.

morele plicht

De morele verantwoordelijkheid om volgens bepaalde principes of regels te handelen.

John Rawls

Filosofisch denker die de theorie van rechtvaardigheid ontwikkelde vanuit het perspectief van gelijke rechten.

menselijke waardigheid

Fundamentele beginsel dat de waarde van alle mensen erkent en beschermt.

dehumanisering

Het proces van het verlagen van de status van mensen tot minder dan menselijk.

dierenrechten

De rechten en morele status die aan dieren worden toegekend.

zelfbeschikking

Het recht van individuen om zelf beslissingen te nemen over hun eigen leven.

privéleven

De persoonlijke ruimte en bescherming van individuen tegen onterecht ingrijpen.

hard paternalisme

Krachtige overheidsinterventies die individuele keuzes beperken met het doel om schade te voorkomen.

schadebeginsel

Het principe dat overheid alleen mag ingrijpen wanneer individuen anderen schade toebrengen.

gelijkheid van behandeling

Het beginsel dat alle mensen gelijkwaardig behandeld moeten worden onder soortgelijke omstandigheden.

positieve discriminatie

Preferentiële behandeling van minderheidsgroepen om gelijke kansen te waarborgen.

utilitarisme

Ethiek geïntroduceerd door Bentham, gericht op het maximaliseren van geluk.

libertarisme

Filosofie die individuele vrijheid en minimale staatsinterventies benadrukt.

rechten van minderheden

De rechten die aan minderheidsgroepen worden toegekend om hen te beschermen tegen discriminatie.

generale preventie

Het doel om potentiële overtreders af te schrikken door straffen.

bijzondere preventie

Het doel om delinquenten te rehabiliteren en terugval te voorkomen.

retributivisme

De filosofie van straf die de schuld en verantwoordelijkheid van de dader benadrukt.

moreel-educatieve rechtvaardiging

De opvatting dat straffen de normatieve doeleinden van de samenleving onderwijst.

hulpverzuim

Het falen om hulp te bieden aan iemand die dit nodig heeft, wat als immoreel wordt beschouwd.

morele intuïtie

De innerlijke overtuiging van wat goed of verkeerd is.

morele calculus

Het proces van het evalueren van de waarde van handelingen op basis van hun gevolgen.

categorische imperatief

Kants principe dat stelt dat morele wetten universeel toepasbaar moeten zijn.

moraliteit

De normen en waarden die bepalen wat goed of kwaad is.

internationale rechtvaardigheid

De toepassing van rechtvaardigheidsprincipes op wereldniveau.

sociale rechtvaardigheid

De eerlijke verdeling van rijkdom, kansen en privileges binnen een samenleving.

multiculturalisme

De erkenning en acceptatie van culturele diversiteit binnen een gemeenschap.

ethisch relativisme

De opvatting dat normen en waarden afhankelijk zijn van de cultuur en context.

fundamentele rechten

De basisrechten die alle mensen zouden moeten hebben ongeacht hun status.

afgeleide rechten

Rechten die afgeleid zijn van fundamentele rechten, maar niet inherent zijn.

de sterke staatsrol

De overtuiging dat de staat een actieve rol moet spelen in het bevorderen van sociale rechtvaardigheid.

individuele verantwoordelijkheid

De verplichting van individuen om hun daden en keuzes te verantwoorden.

collectieve verantwoordelijkheid

De verantwoordelijkheid van groepen of samenlevingen als geheel voor bepaalde gevolgen.

gemeenschappelijk welzijn

Het belang van de gemeenschap als geheel boven individuele belangen.

toepassing van de rechtvaardigingscriteria

Het proces waarin specifieke morele principes worden gebruikt om beslissingen te rechtvaardigen.

onredelijke gronden

Gronden die niet objectief gerechtvaardigd kunnen worden en leiden tot oneerlijke uitsluitingen.

de menselijke waardigheid

Het inherent waardevolle aspect van elk individu dat respect en bescherming verdient.

normatieve overtuiging

Een diepgeworteld geloof in wat als goed of slecht wordt beschouwd binnen een maatschappij.

de sociale verantwoordelijkheidsprincipes

De vereisten dat individuen en organisaties verantwoordelijkheidsgevoel hebben tegenover de samenleving.

de basisrechten

Fundamentele rechten die als essentieel worden beschouwd voor elk individu.

emotionele argumenten tegen utilitarisme

Bezwaren tegen utilitarisme gebaseerd op gevoelens van onrechtvaardigheid.

de ethische complicaties van wetgeving

De uitdagingen die ontstaan bij het vertalen van morele principes naar wetgeving.

morele dilemma's

Situaties waarin morele principes in conflict komen, waardoor keuzes moeilijk worden.

overheidstoezicht

De rol van de overheid in het reguleren van gedrag in het belang van het gemeenschappelijk welzijn.

wetgevende macht

De tak van de overheid die verantwoordelijk is voor het maken en wijzigen van wetgeving.