alle termen die al gekend zijn door Manon

peristaltiek

beweging van de darmen om eten voort te bewegen

HDL

High Density Lipoproteïne (goede cholesterol)

LDL

Low Density Lipoproteïne (slechte cholesterol)

rode beenmerg maken bloedcellen aan

hematopoëtische functie

bewegingsapparaat

geheel van alles wat je doet bewegen

skeletspieren

spieren die onder invloed van de wil bewegen

ligamenten =

gewrichtsbanden

Artrose

progressieve vernietiging van het gewrichtskraakbeen

gewrichtsverstijving, bewegingsmogelijkheden nemen af

Anklyose

bot dat breekbaarder en zwakker word

Osteoporose

bot dat minder stevig is door kleine holtes in het beenmerg

Poreus bot

spiermassa neemt af door onvoldoende beweging (Lat.)

Spieratrofie

verlies van spiermassa dat hoort bij de veroudering van vrouwen (start = 30j) (Lat.)

sarcopenie

verkorting en verstijving van spieren, pezen en gewrichtskapsel —> gewricht kan niet meer volledig bewegen

contracturen

doorligwonden (Lat.)

decubitus

vochtophoping in de weefsels (Lat.)

oedeem

verstopping van bloedvaten in longen door bloedklonters die ergens anders aangemaakt is (Lat.)

longembolie

bloedklonters die in de benen terecht komen

diep veneuze thrombose

thrombose

verstopping in bloedvat door klonter die daar aangemaakt is

onvoldoende in en uitademen zorgt voor longontsteking

hypostatische pneumonie

intertrigo

smetvlekken = door onvoldoende zelfzorgmogelijkheden

halfzittende houding

hoofdeinde van het bed staat onder een hoek van 45°-60° omhoog, de voeteinde liggen vlak

Hoofdeinde van het bed onder een hoek van 45°-60° omhoog, het voeteinde is eveneens omhoog geplaatst, de heupen zijn gebogen

Fowler houding

Hoofd naar beneden en voeten omhoog, bed is als daling opgesteld met hoofd beneden

Trendelenbrug

bedframe wordt gekanteld met voeteinde omlaag en hoofdeinde omhoog

anti-trendelenburg

EPD

elektronisch patientendossier

RR

Riva Rocci: bloeddruk

BD

bloeddruk

HF

hartfrequentie

AF

ademhalingsfrequentie

T°

temperatuur

IV

Intraveneus

SC

Subcutaan (onder de huid)

IM

Intramusculair

ZN

zo nodig

AB

anti-biotica

ECG

elektrocardiogram

DM

Diabetes Mellitus

COPD

Chronic obstructive pulmonary disease (chronische longziekte)

CVA

cerebrovasculair accident (probleem in bloedvaten van hersenen)

TIA

Transient ischaemic attack (lichte vorm van probleem in bloedvaten van hersenen)

UWI

urineweg infectie

DVT

diep veneuze thrombose

MRSA

meticillineresistente staphyloccus aureus (bacterie resistant tegen antibiotica)

DAT

daling algemene toestand

VBB

val bij bejaarde

Co

comprimé

DNR

Do not reanimate

PO

Per os (medicatie via de mond)

NPO

niet per os (nuchter blijven)

PM

pacemaker is een klein apparaat onder de huid die ervoor zorgt dat het hartritme juist blijft

#

fractuur (botbreuk)

Dx

diagnose

Rx

voorschrift

Tx

behandeling

CABG

Coronaire arteriële bypass greffe (een ingrijpende hartoperatie waarbij chirurgen de bloedtoevoer naar de hartspier herstellen)

VKF

voorkamerfibrillatie (hartritmestoornis)

CNI

Chronische nierinsufficiëntie (nieren verslechteren steeds meer en meer)

ANI

acute nierinsufficiëntie (plotselinge achteruitgang van nierenwerking)

TKP

totale knieprothese

THP

totale heupprothese

TURP

transurethrale resectie van de prostaat (operatie om plasprobleem te verlichten)

ziekenhuisinfectie

infecties die optreden bij patiënten tijdens of in aansluiting op hun verblijf in het ziekenhuis of eruit.  Ook uit ziekenhuis in stijgende aantal (vb: door korte opname)

zorginfectie

een infectie als gevolg van het toedienen van zorg, onafhankelijk van waar de zorg plaatsvond

besmetting

het overgaan van een micro-organisme vanuit  een bron via een weg naar iets of iemand

kolonisatie

na besmetting handhaven micro-organismen zich bij de mens. Bacteriën kunnen zo zonder nadelige gevolgen  deel uitmaken van de menselijke flora

infectie

na besmetting veroorzaken micro-organismen ziekteverschijnselen zoals warmte, roodheid, pijn of zwelling (calor, rubor, dolor of tumor)

endogene infectie

= auto-infectie = infectie aanwezig voor opname veroorzaakt door een micro-organisme dat reeds bij opname in het ziekenhuis aanwezig is bij de zorgvrager (vaak normale darmflora, huidflora,…)

exogene infectie

= kruisinfectie= infectie veroorzaakt door een micro-organisme afkomstig uit het ziekenhuismilieu

kiemen

worden overgedragen van de ene plaats naar de andere (= besmetting) Hier is daarom nog geen sprake van infectie.

besmettingsbronnen

de plaats waar kiemen leven en zich vermenigvuldigen zoals personeel, patiënt, gebruiksvoorwerpen

overdrachtwegen

De wegen waarlangs de kiemen vanuit de besmettingsbron overgedragen worden zoals licht, rechtstreeks contact en onrechtstreeks contact. ( zorgpersoneel geen overdrachtweg, wel hun handen)

ingangspoorten

openingen waardoor (besmettende) kiemen kunnen binnendringen zoals luchtweg, slijmvliezen, maag en darmkanaal, urineweg, huid via verwonding en katheders.

gastheer

algemene weerstand van de zorgvrager

meest voorkomende ziekenhuisinfecties

• urineweginfectie

• luchtweginfecties

• (postoperatieve) wondinfecties

• bloedbaaninfecties 

gevolgen van ziekenhuisinfecties:

• langere verblijfsduur

• verhoogde medicatie-inname

• heringreep

• kost aan gemeenschap

beïnvloedende factoren voor infectie

• aantal kiemen

• virulentie kiemen (hoeveelheid schade dit MO veroorzaakt)

• groeisnelheid kiemen

• weerstand van de persoon die in contact komt met de kiem

risicogroepen voor psychosociale hospitalisatie

kinderen, chronische zieken, psychiatrische zieken, patienten op intesieve zorg

fysieke schade

lichamelijke, materiele of financiele schade

psychosociale verandering

verandering bij gedrag van patient en hoe die zich voelt

hospitalisme

de bijkomende of secundaire schade die veroorzaakt kan worden door zijn verblijf of in aansluiting met zijn verblijf in het ziekenhuis

hygiëne

de hygiëne omvat  het voorkomen van ziekten veroorzaakt door bacteriën of andere MO om zo  de lichamelijke gezondheid in stand te houden

gezondheid

een toestand van optimaal lichamelijk, geestelijk  en maatschappelijk welzijn (WHO)

rugligging

supine

buikligging

prone

schedel

cranium

mond

os

oksels

axilla

vingers

phalanges

knieschijf

patella

bot aan kant van grote teen

hallux

nek

cervix

borstkas

thorax

oog

oculus

oren

auris

neus

nasus

borsten

mamma((e)meervoud)

buik

abdomen

navel

umbilicus

bekken

pelvis