Aardrijkskunde begrippen thema 1

atmosfeer

De gaslaag of dampkring die onze planeet omringt.

Biosfeer

Al het leven op de planeet.

Erosie

Het afslijten en verplaatsen van gesteente of bodem door bv. water, wind of ijs.

Feedbackloops

Cyclussen zonder begin en zonder einde die het systeem Aarde in stand houden. Elk element is belangrijk en een verandering kan een hele kettingreactie veroorzaken.

Flux

Wanneer de invloed van de ene sfeer overgaat in een andere sfeer, noemen we dit een flux.

Fossiele brandstoffen

Energiebronnen die miljoenen jaren geleden zijn ontstaan uit resten van planten en dieren, zoals steenkool, aardolie en aardgas. Bij verbranding komen energie en broeikasgassen vrij.

Geosfeer

Dit verwijst naar alle gesteenten van de aarde.

Golflengte

Dit is de lengte van een golf. Hoe kleiner de golf, hoe sterker ze ergens kan doordringen.

Hydrosfeer

Het water op of nabij het aardoppervlak. Het omvat oceanen,zeeën, rivieren en meren, maar ook ondergrondse watervoerende lagen en het vocht in de atmosfeer. Een deel van het water is bevroren (gletsjers, sneeuw).

Koolstof

Een veelvoorkomend element op aarde (chemise benaming: “C”). Het komt vaak terug in de natuur (diamant, grafiet, aardolie,…).

Koolstofcyclus

Alle processen waarmee koolstof doorheen het systeem Aarde loopt. De vier sferen hebben invloed op het transporteren en vasthouden van koolstof.

Kringloop/ cyclus

Verschillende sferen staan in verbinding met elkaar en een verandering in de ene sfeer heeft een gevolg door de andere sfeer. Het einde hiervan is ook steed opnieuw een begin.

Negatieve feedbackloops

Cyclussen waarbij elementen elkaar afzwakken.

Natuurlijk broeikaseffect

Proces waarbij broeikasgassen in de atmosfeer een deel van de door de aarde uitgestraalde infraroodstraling absorberen en vasthhouden, waardoor de atmosfeer opwarmt en de aarde een leefbare temperatuur behoudt.

Positieve feedbackloops

Cyclussen waarbij elementen elkaar versterken.

Systeem

Een term die wordt gebruikt voor elk complex geheel, waarbij kleinere verbonden onderdelen samenwerken. Gewoonlijk kan een wijziging of storing van een onderdeel van invloed zijn op andere delen ervan en ook op zichzelf.

Systeem Aarde

Dit systeem heeft 4 hoofdonderdelen die allemaal met elkaar verbonden zijn en in harmonie werken om de planeet goed te laten functioneren. Deze 4 delen worden sferen genoemd.

Troposfeer

De onderste laag van de atmosfeer waar het weer en klimaat worden bepaald.

Versterkt broeikaseffect

De toename van het natuurlijke broeikaseffect door hogere concentratie broeikasgassen, zoals CO₂ en CH₄, in de atmosfeer. Hierdoor wordt meer infrarode straling vastgehouden en stijgt de gemiddelde temperatuur op aarde.

Verwering

Afbreken of veranderen van gesteente door bv. water, wind, temperatuurverschillen of planten.

Zout water

Water met veel opgeloste zouten, zoals het water in zeeën en oceanen.

Zoet water

Water met heel weinig opgeloste zouten, zoals water in rivieren, meren en grondwater (drinkbaar water).