1/22
Looks like no tags are added yet.
Początkowa zasada obowiązująca w średniowieczu (co zaczęli robić władcy)
• Państwo jest prywatną własnością władcy i dlatego w jego posiadaniu pozostawała cała ziemia
• Z czasem król lub książę zaczął przekazywać część swoich posiadłości rycerzom, dworzaninom czy duchownym oraz otaczać obdarowanych szczególną ochroną i opieką.
Korzyści, które otrzymywał król z nadawania ziem podwładnym:
• poparcie i wierność obdarowanych
Senior
Król lub książę nadający dobra ziemskie
Wasal
Rycerz, dworzanin lub dostojnik kościelny obdarowany majątkiem ziemskim przez seniora
Zobowiązania wasala:
• w razie potrzeby służba zbrojna jego panu wraz z podległymi mu wojownikami
• doradzanie seniorowi
• zakup konia, broni i zbroi na jego koszt
Z czym był równoznaczny sprzeciw wasala seniorowi
Ze zdradą
lenno
Po łacińsku feudum, ziemia nadawana przez seniora wasalowi w zamian za wierną służbę i pomoc zbrojną
społeczeństwo feudalne
społeczeństwo z podziałem na seniorów i wasali
hołd lenny
uroczysta ceremonia nadania lenna
Przebieg hołdu lennego:
• wasal klękał przed seniorem, chwytał go za dłonie i składał przysięgę wierności
• na koniec senior wręczał wasalowi symbol nadania lenna
Symbole nadania lenna:
• włócznia,
• chorągiew
• lub inny dokument potwierdzający zawartą umowę
Drabina feudalna
• System zależności między poszczególnymi seniorami, a wasalami
• W systemie feudalnym jedna osoba mogła być jednocześnie seniorem i wasalem
Stał na czele drabiny feudalnej
Władca, czyli suzeren
Drabina feudalna (szczegółowy rozkład):
- Władca
• suzeren (król lub książę)
• jako jedyny nie był niczyim wasalem
- Możnowładcy świeccy (hrabiowie i baronowie) i duchowni (biskupi i opaci)
• składali hołd lenny władcy
• najbogatsi mieli swoich wasali
- Rycerze
• stoją w drabinie feudalnej niżej niż możnowładcy
• niektórzy byli bezpośrednimi wasalami króla
- Chłopi
• podlegali właścicielowi ziem, które uprawiali
• nie składali jednak hołdu lennego swoim panom
Do czego nadawania mieli prawo władcy (do czego to doprowadziło)
• Do nadawania przywilejów
• Doprowadziło to do podziału społeczeństwa na stany
przywilej
szczególne uprawnienie przysługujące określonym osobom lub grupom
stany
grupy ludności różniące się od siebie prawami i obowiązkami
Stany w średniowiecznym społeczeństwie:
- Pierwszy stan - duchowieństwo
• byli zwolnieni z większości podatków
• podlegali własnym sądom kościelnym, a nie królewskim
• oprócz funkcji religijnych pełnili ważne funkcje na dworze władców (między innymi doradztwo królowi)
- Drugi stan - rycerstwo (z czasem przekształcone w szlachtę)
• posiadali prawo do posiadania ziemii
• mogli pełnić ważne funkcje państwowe
• ich obowiązkiem była ochrona państwa przed niebezpieczeństwami (np. najazdy wrogów)
- Osobny stan - mieszczaństwo
• zyskali prawo do samorządu (samodzielnego zarządzania miastem)
• musieli płacić właścicielowi miasta daniny
• zajmowali się głównie handlem i rzemiosłem
- Najliczniejszy stan - chłopi
• użytkowali ziemię panów, za co składali im daniny
• zwykle musieli przepracować określoną liczbę dni w roku w majątku pana
• często nie mogli opuszczać zamieszkiwanej i uprawianej przez siebie ziemii
Sądy kościelne (na kim były przeprowadzane)
Były przeprowadzane nie tylko na grzesznikach, klątwy dotykały także zwierzęta
Przykład sądu kościelnego na zwierzętach
Pewien arcybiskup niemiecki przeklął jaskółki, ponieważ przeszkadzały mu w prowadzeniu liturgii
Podział stanowy społeczeństwa (ile się utrzymywał)
Przez kilka stuleci
koniec XVIII w.
Rozpoczęcie procesu zrównywania ludzi w prawach (w niektórych państwach trwał aż do XX w.)
Społeczeństwo stanowe w Polsce
W Polsce nie występuje społeczeństwo stanowe, wszyscy mają takie same prawa i muszą ich przestrzegać