FIL-AKAD

Paksa

tiyak na tema

Layunin

gabay ng nilalaman

Wika

daluyan ng ideya

Kombensyon

estilo/paraan ng

pagsulat

Kasanayang Pampag-iisip

pagsusuri

ng datos.

Kasanayan sa Pagbuo

wastong

gramatika at estruktura

Paghabi ng Sulatin

maayos at

organisadong daloy

Akademiko

intelektwal (hal. tesis,

abstrak)

Teknikal

praktikal (hal. manwal, liham)

Journalistic

balita at artikulo

Reperensyal

impormasyon at

pagsusuri.

Propesyonal

ayon sa trabaho (hal.

report).

Malikhain

panitikan (tula, kwento)

Paghahanda sa Pagsulat

a. Pagpaplano sa pagsulat

b. Pag-iisip

c. Paghahanap

d. Pagtitipon

e. Pagtukoy

f. Pagtatanong/ pag-uusisa

Aktwal na Pagsulat

a. Pag-iisip ng pamagat

b. Paglilista ng mga detalye

c. Pagsasaayos ng mga nakalap

na datos

Pag-eedit at pagrerebisa

a. Pagdaragdag

b. Pagsasaayos

c. Pag-aalis

d. Pagpapalit

AKADEMIYA

● Kahulugan: komunidad ng iskolar;

nagpapalawak ng kaalaman

● Layunin: paunlarin ang kritikal at

malikhaing pag-iisip

Mapanuri

pagsusuri at pagharap sa

problema

Malikhain

pagbuo ng bagong ideya

*Mahalaga sa pag-aaral, trabaho, at

buhay

AKADEMIKO

● Kaugnay ng edukasyon at pag-aaral

● Pormal at intelektwal

Akademikong Pagsulat

pagsulat na nagpapataas ng antas at kalidad ng

pagsusulat ng mag-aaral; tinatawag

ding intelektwal na pagsulat.

Layunin

mapaunlad ang kasanayan

sa pagsulat sa paaralan

Kasanayan

gumagamit ng matalas at

kritikal na pag-iisip.

Akademikong Sulatin

mga pormal na

sulatin tulad ng sanaysay, report, thesis,

at disertasyon.

Katangian

makabuluhan, siksik sa

impormasyon, at may lalim ng

kaalaman.

Paksa

kultura, karanasan, reaksyon,

at opinyon ng manunulat.

Katotohanan

factual; gamit ang

tamang kaalaman at metodo

Ebidensya

may patunay mula sa mapagkakatiwalaang datos

Balanse

walang bias; obhetibo at seryoso

Kompleks

mas malalim na salita at

gramatika

Pormal

walang balbal/kolokyal

Tumpak

eksaktong datos, walang kulang/labis

Obhetibo

walang personal na opinyon

Malinaw (Explicit)

malinaw ang

ugnayan ng ideya

Wasto

tamang gamit ng salita at

gramatika

Responsable

may tamang

sanggunian at patunay.

Basic Interpersonal. Communication Skills (BICS)

na

kung saan ito ay praktikal, personal at impormal

na gawain

Cognitive

Academic Language Proficiency (CALP).

Akademiko

Agham Panlipunan

tumatalakay sa

lipunan at ugnayan ng tao (hal. pamilya,

ekonomiya, kahirapan); paktuwal at

paliwanag ng kaisipan

Likas na Agham

nakatuon sa kalikasan, teknolohiya, at matematika;

batay sa eksperimento at datos.

Humanidades

tumatalakay sa sining at kultura; maaaring paktuwal o

malikhaing imahinasyon

Agham Panlipunan

= Tao at

Lipunan

Likas na Agham

= Kalikasan at

Eksperimento

Humanidades

= Sining at

Malikhaing Pag-iisip

Abstrak

mula sa Latin na abstractus o

abstrahere na nangangahulugang

“drawn away / extract”

Impormatibong Abstrak

kumpleto

ang impormasyon: paksa, layunin,

kaligiran, metodolohiya, resulta, at

konklusyon

Deskriptibong Abstrak

maikli;

kaligiran, paksa, at layunin lamang;

walang resulta at konklusyon

Kahulugan

pagsasama-sama ng

impormasyon para makabuo ng bagong

ideya o buod

Explanatory

paliwanag, walang

opinyon

Argumentative

may sariling pananaw

at argumento

Background

– pangkalahatang impormasyon

Thesis-driven

nakaangkla sa tesis

Literature synthesis

RRL/related

studies

BIONOTE

Maikling tala ng buhay ng tao

AGENDA

Talaan ng mga paksang tatalakayin sa

pormal na pagpupulong ayon sa

Katitikan ng Pulong

opisyal na tala

ng napag-usapan sa pagpupulong

Heading

pangalan ng organisasyon,

petsa, lugar, at oras ng pulong

Mga Kalahok

tagapagdaloy, dumalo,

panauhin, at liban

Pagpapatibay ng nakaraang katitikan

mga binago o pinagtibay

Usaping napagkasunduan

mahahalagang talakayan at desisyon

Patalastas/Pabalita

mga anunsyo para

sa susunod na pulong

Talatakdaan

iskedyul ng susunod na

pagpupulong

Pagtatapos

oras ng pagtatapos ng

pulong

Lagda

pangalan at pirma ng gumawa

ng katitikan at petsa ng pagpasa

TALUMPATI

– sangay ng panitikan na

nagpapahayag ng kaisipan na binabasa

o binibigkas sa harap ng tagapakinig

Biglaang Talumpati

ibinibigay nang walang paghahanda; paksa ay agad ibinibigay sa oras ng pagsasalita.

Maluwag na Talumpati

may ilang minuto

para maghanda; gumagamit ng outline o

gabay.

Handa / Isinaulong Talumpati

pinaghandaan at inayos

nang mabuti bago bigkasin

Manuskrito / Pagbasa ng Papel

binabasa ang nakasulat na talumpati,

karaniwang sa kumperensya o pormal

na programa

Talumpating Nagpapaliwanag

Nagbibigay ito ng kaalaman at malinaw

na paliwanag tungkol sa isang paksa.

Talumpating Nanghihikayat

Layunin

nitong makumbinsi at

maimpluwensyahan ang tagapakinig

Magkintal (Impress)

pinatitibay ang paniniwala ng

tagapakinig

Magpaniwala (Convince)

binabago ang paniniwala ng

tagapakinig

Magpakilos (Actuate)

layuning agad na mapakilos ang

tagapakinig

Talumpati ng Pagpapakilala

ipinapakilala ang panauhin o

paksa; binibigyang-diin ang

awtoridad at kahalagahan nito.

Talumpati sa Pagkakaloob ng

Gantimpala

binibigyang

halaga ang nagawang

tagumpay at ang institusyong

nagbibigay parangal.

Talumpati ng Pagsalubong

pagbati at pagtanggap sa

panauhin o delegasyon;

nagpapakita ng layunin at

kahalagahan ng okasyon

Talumpati ng Pamamaalam

ginagawa sa pag-alis o pagtatapos ng tungkulin; may pasasalamat at

pagbabalik-tanaw.

Talumpati ng Nominasyon

nagpapakilala at pumupuri sa kandidato

upang makuha ang suporta ng

nakararami.

Eulogy

talumpati para sa yumao;

binibigyang-diin ang buhay at nagawa

ng namatay.

Inagurasyon

talumpati sa

pagsisimula ng tungkulin o proyekto,

gaya ng panunumpa ng opisya

Panimula

Pumupukaw

ng atensyon ng tagapakinig gamit ang

tanong, sipi, o pagsasalaysay.

Katawan

Dito nakapaloob

ang mahahalagang ideya; gumagamit

ng halimbawa, paghahambing, at

matatalinhagang salita.

Kasukdulan

Pinakamahalagang

mensahe at pinakamatinding emosyon

ng talumpati.

Wakas

Nagbubuod,

nag-iiwan ng tanong o diwa, at

nagbibigay-diin sa pangunahing idey