Chemia – Dział 1: Atom i układ okresowy

0.0(0)
Studied by 0 people
call kaiCall Kai
learnLearn
examPractice Test
spaced repetitionSpaced Repetition
heart puzzleMatch
flashcardsFlashcards
GameKnowt Play
Card Sorting

1/24

encourage image

There's no tags or description

Looks like no tags are added yet.

25 Terms

1
New cards

Z czego składa się atom i jaki ładunek mają jego cząstki?

Z jądra atomowego (protony + oraz neutrony 0) i krążących wokół niego elektronów -. Cały atom jest obojętny, bo liczba protonów = liczba elektronów.

2
New cards

Co oznaczają w układzie okresowym liczba atomowa (Z) oraz liczba masowa (A)?

Liczba atomowa (Z) = liczba protonów (i elektronów w atomie). Liczba masowa (A) = suma protonów i neutronów w jądrze.

3
New cards

Jak obliczyć liczbę neutronów w atomie (np. 23Na11)?

Liczba masowa minus liczba atomowa (A - Z). Dla sodu: 23 - 11 = 12 neutronów.

4
New cards

Co to są nukleony?

Wspólna nazwa cząstek znajdujących się w jądrze atomowym, czyli protonów i neutronów.

5
New cards

Co to są izotopy?

Atomy tego samego pierwiastka, które mają taką samą liczbę protonów (Z), ale różną liczbę neutronów (inną liczbę masową A).

6
New cards

Co to są elektrony walencyjne i jak odczytać ich liczbę z układu okresowego?

To elektrony na ostatniej powłoce. Ich liczbę odczytujemy z numeru grupy (dla grup 1-2 to numer grupy, dla 13-18 to numer grupy minus 10).

7
New cards

Co oznacza numer okresu (wiersza) w układzie okresowym?

Liczbę powłok elektronowych w atomie danego pierwiastka (np. 3. okres = 3 powłoki: K, L, M).

8
New cards

Ile maksymalnie elektronów mieści się na powłokach K, L, M, N?

Wzór 2n^2: K (1. powłoka) = 2e-, L (2.) = 8e-, M (3.) = 18e-, N (4.) = 32e-.

9
New cards

Jak powstaje kation, a jak anion?

Kation (jon dodatni) powstaje, gdy atom odda elektrony (np. Na -> Na+ + e-). Anion (jon ujemny) powstaje, gdy atom przyjmie elektrony (np. Cl + e- -> Cl-).

10
New cards

Jak obliczyć liczbę elektronów w kationie (np. Mg2+) i anionie (np. O2-)?

Od liczby Z odejmujemy ładunek kationu (Mg2+: 12 - 2 = 10e-) lub dodajemy ładunek anionu (O2-: 8 + 2 = 10e-).

11
New cards

Czym jest orbital atomowy?

Przestrzeń wokół jądra atomowego, w której prawdopodobieństwo znalezienia elektronu wynosi ponad 90%.

12
New cards

Ile maksymalnie elektronów i orbitali zawierają podpowłoki s, p, d, f?

s: 1 orbital (2e-), p: 3 orbitale (6e-), d: 5 orbitali (10e-), f: 7 orbitali (14e-).

13
New cards

Jaki kształt mają orbitale s oraz p?

Orbital s ma kształt kulisty, a orbitale p mają kształt hantli (obrotowej ósemki).

14
New cards

Co mówi zakaz Pauliego?

Na jednym orbitalu mogą znajdować się maksymalnie 2 elektrony i muszą one mieć przeciwne spiny (strzałki w górę i w dół).

15
New cards

Co mówi reguła Hunda?

Elektrony zapełniają orbitale tej samej podpowłoki tak, aby liczba niesparowanych elektronów była jak największa (najpierw po jednym do każdej kratki, potem parowanie).

16
New cards

W jakiej kolejności zapełniają się podpowłoki energetyczne (do 4p)?

1s -> 2s -> 2p -> 3s -> 3p -> 4s -> 3d -> 4p (podpowłoka 4s ma niższą energię niż 3d, więc zapełnia się pierwsza).

17
New cards

Na czym polega promocja elektronowa u chromu (Cr, Z=24) i miedzi (Cu, Z=29)?

Jeden elektron z podpowłoki 4s przeskakuje na 3d, co daje trwalszą konfigurację. Cr: [Ar] 4s1 3d5, Cu: [Ar] 4s1 3d10.

18
New cards

Z której podpowłoki w pierwszej kolejności oddają elektrony pierwiastki bloku d (np. Fe -> Fe2+)?

Zawsze najpierw z podpowłoki 4s (o najwyższym numerze powłoki), a dopiero potem z 3d. Fe: [Ar] 4s2 3d6 -> Fe2+: [Ar] 3d6.

19
New cards

Jak rozpoznać blok energetyczny (s, p, d, f) pierwiastka?

Blok wyznacza podpowłoka, która w atomie jest zapełniana jako ostatnia (np. dla żelaza 3d6 -> blok d).

20
New cards

Jak zmienia się promień atomowy w układzie okresowym?

Rośnie w dół grupy (przybywa powłok) i maleje w prawo w okresie (większy ładunek jądra mocniej przyciąga elektrony).

21
New cards

Jak zmienia się elektroujemność i aktywność niemetali w układzie okresowym?

Rośnie w górę grupy i w prawo w okresie (najbardziej elektroujemny jest fluor F).

22
New cards

Jak zmienia się aktywność chemiczna metali w układzie okresowym?

Rośnie w dół grupy i w lewo w okresie (im większy atom, tym łatwiej oddaje elektron walencyjny).

23
New cards

Czym jest energia jonizacji?

Minimalna energia potrzebna do oderwania elektronu od izolowanego atomu w stanie gazowym (rośnie w górę grupy i w prawo w okresie).

24
New cards

Co to są drobiny izoelektronowe?

Atomy lub jony różnych pierwiastków, które mają dokładnie taką samą liczbę elektronów i identyczną konfigurację elektronową (np. Ne, Na+, Mg2+, F-, O2- mają po 10e-).

25
New cards

Jakie Pierwiastki należą do bloku d i gdzie leżą w układzie okresowym?

To pierwiastki grup od 3 do 12 (metale przejściowe), w których zapełniana jest podpowłoka d przedostatniej powłoki.