Kaarten: Ned H1,H2,H3

in een onmogelijke spagaat zitten

in een moeilijke situatie zitten

eerste vette vis zijn/worden

iets belangrijks binnenhalen

een lepel suiker geven

toegevingen doen zodat anderen bereid zijn mee te gaan

als toetje

iets bijkomend

de mayonaise pakt niet

de samenwerking gaat niet

iets is een infuus

iets wordt in grote mate gegeven zonder dat de ontvanger iets voor doet

een bom onder iets

iets wordt afgebroken

een front vormen

vechten tegen iets

de huidige patstelling

een zeer moeilijke situatie zonder oplossing

verlengingen spelen

iets uitstellen

afsteven op een zachte lading

naar een goede afloop gaan

in een coma

niet actief

de trein naar nergens zijn, de trein die nooit vertrekt zijn

niets doen, passief, volledige stilstand

seculier

ongelovig

dramatiek

uitbeelding van een handeling in de vorm van een dialoog

lyriek

uitbeelding van een toestand in de vorm van een monoloog

epiek

bericht over een handeling in de vorm van een monoloog

metapoëzie

poëzie dat over poëzie gaat

weltschmerz

heimwee, nostalgie

absint

sterke drank

enjamber

je been over iets werpen

scanderen

het metrum bepalen

versvoeten

eenheid waarin het metrum bepaald wordt

eindrijm

rijmklanken aan het eind van de versregels

binnenrijm

meerdere volrijmen binnen 1 versregel

middenrijm

rijmklanken in het midden van 2 opeenvolgende versregels

beginrijm/voorrijm

rijmklanken in het begin van 2 opeenvolgende versregels

kettingrijm/overlooprijm

laatste woord van regel 1 rijmt met het eerste woord van regel 2²

dubbelrijm

twee rijmklanken aan het einde van twee versregels

ritme

vloeiende beweging in een vers

metrum

een vast ritme met duidelijke afwisseling tussen beklemtoonde en onbeklemtoonde lettergrepen

gelijk rijm/ identiek rijm (ER)

exact dezelfde woorden worden herhaald (ER)

volrijm (ER)

klankovereenkomst (ER) (vrouwelijk, mannelijk, ...)

klinkerrijm/ assonantie (BR)

klinkers van woorden binnen eenzelfde vers zijn gelijk (BR)

medeklinkerrijm/ alliteratie

beginmedeklinkers binnen eenzelfde vers zijn gelijk

beeldspraak

taalmiddel waarbij iets of iemand wordt vergeleken met iets of iemand anders

metonymie

geen sprake van een vgln/overeenkomst, wel een verband tussen het beeld en het verbeelde

bv. wil je nog een kopje?

personificatie

iets levenloos eigenschappen of karaktertrekken geven van een levend wezen

bv. De wind huilt door de schoorsteen

metafoor

(impliciet) rechtstreeks de naam van iets anders geven omdat er overeenkomst is.

Bv. De beesten richten grote schade aan.

vergelijking met als

(expliciet)

homerische vergelijking

lang uitgesponnen vergelijking, vaak een stuk van een heel werk.

synesthesie

een zintuig is verbonden met de indruk van een andere zintuig

allegorie

lange metafoor/personificatie, de hele tekst volgehouden

prolepsis

zinsdeel met nadruk, dat geïsoleerd wordt vanvoor

anafoor

herhalen van eenzelfde woord(groep) aan het begin van 2 of meer opeenvolgende zinsdelen, verzen, strofen, ... om meer nadruk te leggen

parallellisme

verzen die op eenzelfde manier geconstrueerd zijn: syntactisch en/of semantisch equivalente woorden nemen eenzelfde positie in

chiasme/ kruisstelling

2 paren van woord(groep)en worden in kruis gesteld

rhetorische vraag

een vraag waar er geen antwoord op verwacht wordt

antithese

tegenstelling

paradox

schijnbare tegenstelling

oxymoron

2 tegengestelde begrippen samen gebruiken

litotes

sterke beklemtoning door ontkenning van het tegendeel

epifoor

herhaling van een woord(enreeks) aan het einde van 2 of meer opeenvolgende zinnen

apostrofe

aanspreking van iets/iemand die niet aanwezig is of levend is

pleonasme

overbodig woordgebruik

tautologie

herhaling van synoniemen

acrostichon

gedicht waarvan de beginletters/woorden van opeenvolgende verzen of strofen een naam vormen

anthologie

bloemlezing; verzameling tekstfragmenten, vaak thematisch samengebracht

connotatie

geheel van associaties bij een woord

dichterlijke vrijheid

algemene term voor het verschijnsel dat een literaire tekst mag liegen of voor het feit dat een schrijver zichzelf boven de taalregels plaatst

elegie

klaaglied, dodenklacht, gedicht waarbij naar aanleiding van de dood van een geliefde of van een droevige gebeurtenis mijmerend stilgestaan wordt bij de tragische aspecten van het leven

enjambement

afbreken van een versregel op een plaats waar geen natuurlijke pauze in de zin valt: het einde van de versregel valt niet samen met het einde van de zin

vrije verzen

tekst zonder metrum of vaste strofebouw, lengte van de regels is zeer verschillend, het rijmschema is onregelmatig of er is geen rijm

Hebban olla vogola nestas hagunnan linase hic enda thu, wat unbidan we nu

Als alle vogels begonnen zijn met het bouwen van nesten, behalve ik en jij, waarop wachten we dan nog?

Maltho thi afro ito

Ik verklaar, jou bevrijd ik, slaaf

An âvont in an morgan in an mitdon dage tellon sal ic kundon, in he gehôron sal.

's Avonds en 's morgens en 's middags zal ik vertellen en verkondigen, en Hij zal horen

Visc flot aftat themo uuatare

een vis zwom in het water

gelobistu in got alamehtigan fadaer

geloof je in God (de) almachtige vader

middelnederlands

verzamelnaam voor verschillende Germaanse dialecten die gesproken/geschreven werden in de Lage Landen tussen 1150 en 1500.