chirurgische ingrepen aan de borsten

de tepel

papilla mammae

borsten

mammae

de borst wordt door bloed voorzien door

takken van de slagader uit de oksel/borst/tussenribspieren

mastopathie

verzamelnaam voor goedaardige aandoeningen aan de borst waarbij pijnklachten, knobbeltjes, strengetjes of schijfjes gevoeld kunnen worden

goedaardige aandoeningen aan de borst bij de vrouw

cysten

fibroadenomen

lipomen

papillomen

wat is een cyste

een met vocht gevulde holte

voelt glad aan

kan makkelijk bewogen worden

ontstaat als het melkgangetje verstopt is

fibroadenomen

knobbels opgebouwd uit klier en bindweefsel

voelt als rubberachtig knobbeltje

makkelijk heen en weer bewegen

lipomen

vetbultjes/vetgezwel

papillomen

goedaardige tumor die in de afvoergang van de borst zit

geel/bloederig vocht produceren

ingetrokken tepel

waarschuwingsteken voor borstkanker

mastitis

borstontsteking

kan ontstaan als borst niet goed leeg gedronken word hierdoor ontstaat stuwing

bacteriën via tepelkloven

symptomen mastitis (borstontsteking)

opgezette borst

rode/harde/warme plekken

pijn

bij niet goed behandelen kan abces ontstaan

abces

holte gevuld met pus

goedaardige aandoeningen aan de borst bij de man

gynaecomastie

gynaecomastie

ontwikkelen van vrouwelijk uitziende borsten

waardoor kan de man last krijgen van gynaecomastie

niet verdwijnende babyborstklierweefsel

groeiende borstklier

hormoontherapie bij prostaatcarcinoom

medicatie

anabole steroïden

mammacarcinoom

borstkanker

factoren die bijdragen aan het onstaan van borstkanker

niet of weinig borstvoeding geven

moment van starten en stoppen van menstruatie

overgewicht

alcolholgebruik

eerdere borstkanker

geen zwangerschap

erfelijk

aangebrand voedsel

te weinig groente/fruit

anticonceptie

wat maakt dat een tumor maligniteit

of de tumor invasief groeit en of de tumor zich kan vermeerderen

mammacarcinoom kan zich op verschillende manieren verspreiden

invasieve groei (borstspier/ribben/huid)

lymfogeen

hematogeen

lymfogeen

de kankercellen worden met de lymfestroom verspreid

hematogeen

de kankercellen worden via het bloed verspreid

metastasering van een mammacarcinoom verloopt meestal via

het lymfesysteem

Zodra een kankercel terechtkomt in de lymfebaan wordt deze meegenomen en komt in de eerste regionale lymfeklier terecht. Deze lymfeklier wordt de …….. genoemd.

poortwachtersklier

verschijnselen bij aandoeningen aan de borst

verdikkingen

knobbels

veranderingen in de huid (warm/dik/sinaasappelschil/putjes)

rode/schilferige plekken

pijnlijke plekken

borst/tepel ziet er anders uit

vocht uit de tepel (waterig/melkachtig/groen, bruin of bloederig)

onderzoeken bij aandoeningen aan de borst

bevolkingsonderzoek

mammografie

echografie

MRI

Biopsie

bloedonderzoek

Maria

aanvullende onderzoeken na diagnose borstkanker

CT scan

PET scan

erfelijkheidsonderzoek

genprofiel test

behandeling goedaardige aandoeningen aan de borst

worden alleen chirurgisch behandeld als er klachten zijn

Factoren die bij het kiezen van de behandeling meespelen zijn:

grootte

plaats

aard vd tumor

stagering vd tumor volgens de TNM methode

keuze zorgvrager

of de behandeling curatief (genezend) of palliatief is

curatieve behandeling

gericht op genezing

bestaat altijd uit een chirurgische behandeling

kan aangevuld worden met radio/chemo/hormoon therapie

verpleegkundige zorg bij goedaardige aandoeningen aan de borst

luister

vitale functies meten

warmte/koude

angst voor kwaadaardigheid

wondzorg

voorlichting/advies

verpleegkundige zorg bij kwaadaardige aandoeningen aan de borst

oog voor angst en onrust

uitleg/voorlichting

alert op bijwerkingen

papilloom verwijderen

in zijn geheel incl de afvoergangen

gynaecomastieoperatie

klierweefselschijf wordt verwijderd

abcesdrainage wordt uitgevoerd bij

borstontstekingen en abcessen

MST (mammasparende therapie)

combinatie van behandelingen een sentinel node procedure met een lumpectomie (met of zonder röntgendraadgeleide), gevolgd door radiotherapie van de resterende borst en oksel.

een kwaadaardige tumor zaait zich uit naar

de eerste lymfeklier (poortwachtersklier)

sentinel node

poortwachtersklier

lumpectomie

mammasparende operatie

alleen bij tumor niet groter dan 2 tot 5 cm

alleen bij grote borst

mamma ablatio

gehele verwijdering van de borst

meerdere tumoren in een borst

erfelijkheid

terugkerende tumor

eigen keuze

borstbesparende operatie niet genoeg

gemodificeerde radicale mastectomie (GRM)

gehele borstklier en okselklierpakket wordt verwijderd

okselkliertoilet

uitruimen van de lymfeklieren in de oksel incl okselvet

specifieke preoperatieve zorg bij een gynaecomastie operatie

inspelen op schaamte

specifieke preoperatieve zorg bij een borstoperatie ten gevolge van kanker

angst voor het verliezen van de borst

relatie

kinderwens

schuldgevoel

bezorgdheid

erfelijkheid

specifieke postoperatieve zorg na een gynaecomastie operatie

letten op complicaties (nabloedingen, infectie, trombose, longonsteking)

letten op afsterven tepel —> blauwzwarte verkleuring

specifieke postoperatieve zorg na een borstoperatie lumpectomie

vitale functies monitoren

nabloedingen

pijn

misselijkheid

eten

urineren na operatie

mobiliseren

specifieke postoperatieve zorg na een okselkliertoilet

drain

zwelling arm

afname functie arm door zwelling

specifieke postoperatieve zorg na een mamma ablatie en GRM

wondzorg

letten op ontstekingsreacties, wondvocht, zwelling, roodheid,

psychisch —> goede begeleiding

postoperatieve behandeling na borstkanker

radiotherapie

chemotherapie

hormoontherapie

Een aantal methoden om het lymfoedeem te verminderen is:

manuele lymfedrainage (massage)

zwachtelen

lymftaping