(kl. 1.) 5. Roztwory - definicje

mieszanina jednorodna

układ homogeniczny, jej składników nie można rozróżnić ani gołym okiem, ani za pomocą prostych przyrządów optycznych

mieszanina niejednorodna

układ heterogeniczny, jej składniki można rozróżnić gołym okiem lub za pomocą prostych przyrządów optycznych

faza

porcja materii jednorodna pod względem stanu fizycznego

roztwór

mieszanina jednorodna co najmniej dwóch substancji

emulsja

mieszanina niejednorodna nierozpuszczających się w sobie cieczy, z których jedna jest rozproszona w drugiej w postaci małych kropelek

ekstrakcja

wyodrębnianie składnika lub składników mieszaniny z wykorzystaniem różnic rozpuszczalności tych substancji w dwóch rozpuszczalnikach, które się nie mieszają

chromatografia

rozdzielenie mieszaniny z wykorzystaniem różnic w szybkości przemieszczania się poszczególnych składników mieszaniny podczas jej przepływu przez fazę nieruchomą

elektroforeza

rozdzielanie i oczyszczanie mieszaniny niejednorodnej, np. mieszaniny białek, z wykorzystaniem ruchu naładowanych cząstek w polu elektrycznym

rozpuszczanie

zjawisko fizyczne, które polega na wnikaniu cząstek jednej substancji między cząstki drugiej substancji

roztwarzanie

przechodzenie substancji stałej do roztworu w wyniku jej reakcji chemicznej z rozpuszczalnikiem

koloid

mieszanina składająca się z cząstek o średnicy 10^-9-10^-7 m rozproszonych w gazie, cieczy lub substancji stałej.

koloid liofobowy

zol, w którym cząstki fazy rozproszonej nie oddziałują z cząstkami ośrodka dyspersyjnego

koloid liofilowy

zol, w którym cząstki fazy rozproszonej oddziałują z cząstkami ośrodka dyspersyjnego

koagulacja

przemiana zolu w żel

peptyzacja

przemiana żelu w zol

denaturacja

nieodwracalny proces koagulacji białka

rozpuszczalność

maksymalna liczba gramów substancji, którą można rozpuścić w 100 g rozpuszczalnika w danej temperaturze i pod danym ciśnieniem. Zależy od rodzaju substancji i rozpuszczalnika oraz od temperatury, a w przypadku gazów również od ciśnienia

roztwór nasycony

roztwór zawierający maksymalną w danych warunkach masę substancji rozpuszczonej

roztwór nienasycony

powstaje wówczas, gdy w rozpuszczalniku zostaje rozpuszczona mniejsza ilość substancji, niż wynika z jej rozpuszczalności w danych warunkach

roztwór przesycony

zawiera więcej substancji rozpuszczonej, niż znajduje się w jej roztworze nasyconym w danej temperaturze

stężenie procentowe C_p

liczba gramów substancji rozpuszczonej zawarta w 100 g roztworu, a także stosunek masy substancji rozpuszczonej do masy roztworu wyrażony w procentach

masa roztworu m_r

suma masy substancji rozpuszczonej i masy rozpuszczalnika

stężenie molowe roztworu C_m

liczba moli substancji rozpuszczonej w 1 dm³ roztworu

mol

jednostka liczności materii. Zawiera 6,02 × 10²³ obiektów elementarnych. Obiektem elementarnym może być atom, cząsteczka, jon, elektron, każda inna cząstka lub grupa cząstek danego rodzaju