ok Biologie Les 1 en 2

0.0(0)
Studied by 0 people
call kaiCall Kai
learnLearn
examPractice Test
spaced repetitionSpaced Repetition
heart puzzleMatch
flashcardsFlashcards
GameKnowt Play
Card Sorting

1/88

encourage image

There's no tags or description

Looks like no tags are added yet.

89 Terms

1
New cards

cytologie

celleer, bestuderen van de structuren en functie van cellen

2
New cards

eukaryoten

dierlijke cellen die bevatten:

  • celmembraan

  • cytoplasma met organellen

  • erfelijk materiaal in celkern


3
New cards

hydrofiele kop

hoofd van fosfolipiden die van water houden

4
New cards

hydrofobe staart

staart van fosfolipiden die niet van waterhouden

5
New cards

fosfolipiden

vormen een dubbele celmembraan

6
New cards

membraanlipiden

(= fosfolipiden) onderdeel van celmembraan, bestaat uit 2 afzonderlijke lagen waarbij hydrofiele koppen aan de buitenzijde en de hydrofobe staarten aan de binnenzijde liggen (dubbele fosfolipidenlaag). Hiertussen liggen cholesterolmoleculen en andere vetten.

7
New cards
<p>membraaneiwitten</p>

membraaneiwitten

onderdeel van celmembraan, fungeren als receptoren, kanaaleiwitten, dragereiwitten, enzymen, verankeringseiwitten en herkenningseiwitten

8
New cards

receptoreiwitten

eiwitten in celmembraan die gevoelig zijn voor specifieke extracellulaire stoffen die zich aan eiwitten binden, waardoor de activiteiten van de cel wijzigen

9
New cards

Kanaaleiwitten

eiwitten in celmembraan die het mogelijk maakt om water, ionen en andere opgelosten stoffen het vetgedeelte van de membraan kunnen ontwijken

10
New cards

dragereiwitten

eiwitten in celmembraan die zich binden aan opgeloste stoffen en vervoeren deze door de plasmamembraan heen.

11
New cards

enzymen

versnellen de reacties in de extracellulaire vloeistoffen of in intracellulaire vloeistof (cytosol)

12
New cards

verankeringseiwitten

eiwitten in celmembraan die de plasmamembraan aan andere structuren vasthechten en stabiliseren de positie van de cel

13
New cards

herkenningseiwitten

eiwitten in celmembraan die een immuunsysteem kenbaar maken of de cel al dan niet lichaamseigen is en of deze afwijkend of gezond is

14
New cards

membraankoolhydraten

moleculen die als smeer- / kleefmiddel fungeren voor de cel, die werken als receptor en voorkomen dat het immuunsysteem lichaamseigen cellen aanvalt

15
New cards

permeabiliteit

doorlaatbaarheid

16
New cards

impermeable

niet doorlaatbaar

17
New cards

selectief permeable

sommige stoffen kunnen door membraan, anderen niet

18
New cards

actief transport

transport in membraan waarbij er energie voor nodig is

19
New cards

passief transport

transport in membraan waarbij er geen energie voor nodig is

20
New cards

Diffusie + vb

Proces waarbij moleculen van opgeloste stoffen verplaatsen van plaats met hoge concentratie naar plaats met lage concentratie, zowel opgeloste stof als oplosmiddel kunnen migreren + vb: O2 en CO2 uitwisseling thv de longen


21
New cards

osmose

(type diffusie) verplaatsing van watermoleculen in de richting van de oplossing die een relatief hogere concentratie opgeloste deeltjes bevat, door een semipermeabel membraan


22
New cards

filtratie

verplaatsing van water, meestal met opgeloste stoffen via hydrostatische druk; filtratiemembraan is hier voor nodig

23
New cards

gefaciliteerde diffusie

diffusie, die een passieve vorm is waarbij dragereiwitten passief opgeloste stoffen vervoeren in de richting van het concentratieverschil brengen; traag proces


24
New cards

actief transport proces

dragereiwitten vervoeren actief opgeloste stoffen, ongeacht het concentratieverschil

25
New cards

endocytose

vervorming van blaasjes omgeven door membranen die vloeibaar of vast materiaal bevatten

26
New cards

exocytose

blaasjes die intracellulaire vloeibare of vaste stoffen bevatten, versmelten met de plasmamembraan

27
New cards

simpele diffusie

diffusie waarbij moleculen van plaats veranderen door vetoplosbare en kleine stoffen in plasmamembraan

28
New cards

isotone oplossing bij osmose

veroorzaakt geen netto watertransport in of uit de cel, waardoor er evenwicht is (concentratieverschil is aan beide kanten van het membraan even groot)

29
New cards

hypotone oplossing bij osmose

er zijn weinig opgeloste stoffen in de vloeistof

Cel is opgeblazen

30
New cards

hypertone oplossing bij osmose

er zijn veel opgeloste stoffen in de oplossing

Cel krimpt zeer hard

31
New cards

erytrocyten

rode bloedcellen

32
New cards

crenatie

de cel krimpt door verlaten van water tijdens osmose (gebeurt bij hypertone oplossing)

33
New cards

hemodialyse bij osmose

een medische behandeling waarbij een kunstnier via een dialysetoestel buiten het lichaam het bloed zuivert van afvalstoffen en overtollig vocht wanneer de nieren niet meer goed functioneren.

34
New cards

receptorgemedieerde endocytose

proces waarbij de cel iets vreemds opmerkt in het membraan en dit zal weghalen uit de cel:

Er wordt een omhuld blaasje gevormd op het membraan met liganden (paarsebolletjes) die van extracellulaire vloeistof komen en een lysosoom versmelt met blaasje waardoor het de liganden kan opnemen in het cytoplasme terwijl het blaasje zonder liganden terugkeert naar het oppervlak


35
New cards

pinocytose

‘drinken door de cel’

kleine blaasjes gevuld met extracellulaire vloeistof die worden gevormd, waarbij er een diepe groeve/instulping ontstaat in de plasmamembraan die zich vervolgens afsnoert.

36
New cards

fagocytose

het opeten van een vreemd voorwerp, door vertering van verteringsenzymen

37
New cards

pseudopodia

uitstulping van het cytoplasma aan celmembraan

38
New cards

exocytose

een blaasje dat in de cel ontstaat, dat versmelt met plasmamembraan, waarbij het de inhoud afgeeft aan de extracellulaire omgeving

39
New cards

cytoplasma

algemene term voor stoffen in de cel, bevat cytosol en organellen

40
New cards

cytosol

intracellulaire vloeistof die voedingsstoffen, eiwitten, ionen en afvalstoffen bevat

41
New cards

organellen

substructuren van de cel die een specifieke functie hebben:

  • membraanloze organellen

  • enkelvoudige membraanorganellen

  • dubbele membraanorganellen


42
New cards

membraanloze organellen

ribosomen,

cytoskelet,

centriool

43
New cards

enkelvoudige membraanorganellen:

  • endoplasmatische reticulum

  • golgi-apparaat

  • lysosomen

  • peroxisomen


44
New cards

dubbele membraanorganellen

  • mitochondriën

  • celkern


45
New cards

ribosomen

bolvormige structuur in cel die eiwitsynthese uitvoert, maakt eiwitten adhv info die in celkern ligt opgeslagen. Ze zitten vrij in cytoplasman-, en gebonden aan endoplasmatisch reticulum

46
New cards

polysoom

meerdere ribosomen die tegelijk aan het mRNA zijn gebonden

47
New cards

cytoskelet

inwendig raamwerk van eiwitten met draadvormige filamenten en holle buisjes dat het cytoplasma stevig en buigzaam houdt, voor celmigratie en celdeling zorgen,

48
New cards

microtubuli

holle buisjes die sterkte geven aan de cel, opgebouwd uit tubuline (eiwit), vormen soms zweepstaartjes en trilhaartjes

49
New cards

microfilamenten

dunne strengen van cytoskelet die bestaan uit actine (eiwit), zorgen voor spiercontracties

50
New cards

centriool

stervormige cilindrische structuur die de DNA-strengen tijdens de celdeling verplaatsen. Niet aanwezig in hartspiercellen, neuronen en erythrocyten ( —> niet deelbare cellen)

51
New cards

endoplasmatisch reticulum

netwerk van intracellulaire membranen, verbonden met kernmembraan van celkern.

52
New cards

endoplasmatisch reticulum functies

1. Synthese: vormen van eiwitten, koolhydraten en vetten

  1. Opslag: Kan moleculen en andere stoffen opslaan, zodat die geen invloed hebben op de celactiviteiten

3. Transport: Stoffen kunnen door het ER vervoerd worden

4. Detoxificatie: Geneesmiddelen en gifstoffen kunnen

    door het ER worden opgenomen en geneutraliseerd

    door de aanwezige enzymen (belang bij farmacologie)


53
New cards

2 soorten endoplasmatisch reticulum

Glad ER = SER (geen ribosomen aan verbonden)

Ruw ER = RER (ribosomen eraan gebonden)

54
New cards

Glad endoplasmatisch reticulum

hierin worden vetten en koolhydraten gevormd, nodig voor onderhoud en groei van plasmamembraan

55
New cards

Ruw endoplasmatisch reticulum

werkplaats en transportdepot voor nieuw gevormde eiwitten, waarbij sommige worden verpakt in membraanpakketjes en afgeleverd aan Golgi-apparaat waar eiwit verder wordt verwerkt en andere eiwitten enzymen worden

56
New cards

Golgiapparaat functies

(= golgicomplex)

  1. verpakking van klierproducten (in hormonen en enzymen)

  2. vernieuwing van plasmamembraan

  3. verpakking van speciale enzymen voor gebruik in cytosol


57
New cards

lysosoom

blaasjes gevuld met verteringsenzymen, die zorgen voor opruimen en hergebruiken van stoffen in de cel, verdediging tegen ziekten door endocytose

58
New cards

autolyse

(in lysosoom) enzymen breken celorganellen en eiwitten af

59
New cards

peroxysoom

nemen vetzuren en andere organische verbindingen op en breken die af waarbij H2O2 vrijkomt en door andere enzymen moet worden afgebroken + talrijk in lever, maar komen in elke cel voor.

60
New cards

mitochondrien

organellen die energie leveren in cel en voor celademhaling zorgen

61
New cards

cristae

plooien in binnenste celmembraan

62
New cards

mitochondriaal DNA

DNA moeilijk te diagnosticeren voor verschillende aandoeningen

63
New cards

wat zijn cellen voor het menselijk leven

bouwstenen

64
New cards

wat zijn cellen

kleinste functionerende eenheden van het leven die zorgen voor gestructureerde organisatie en die worden gevormd door deling van eerdere cellen. In elke cel komt homeostase voor

65
New cards

functies van het celmembraan

  • structuur/ stabiliteit bieden van cel

  • fysieke isolatie (niet alles kan in en uit de cel zomaar)

  • uitwisseling van bep. zaken met de omgeving

  • sensor (detecteren van bep.stoffen in de cel die een reactie kunnen uitlokken)


66
New cards

waarvan hangt het af of een stof een semi-permeabele membraan kan passeren

  • grootte van molecule

  • elektrische geladenheid van moleculen

  • vorm van moleculen

  • vetoplosbaarheid

  • combinatie van factoren


67
New cards

gefaciliteerd passief transport

passief transport waarbij er een hulpmiddel nodig is om transport uit te voeren

68
New cards

vesiculair transport

endocytose (pinocytose/fagocytose)

of

exocytose

69
New cards

energie van cel (synoniem) die helpt met transport

ATP

70
New cards

soorten passief transport

  • diffusie (simpele (zonder hulpmiddel) en gefaciliteerde (met hulpmiddel))

  • osmose

  • filtratie


71
New cards

concentratiegradiënt

verschil tussen hoge en lage concentratie

72
New cards

op welke 2 manieren kan een molecule of ion onafhankelijk door plasma membraan diffunderen (tijdens diffusie)

  1. door verplaatsing door vetgedeelte van membraan (simpele)

  2. met behulp van kanaaleiwitten (gefaciliteerde)

—> beide afhankelijk van vetoplosbaarheid en grootte


73
New cards

osmose is soort diffusie maar

door een semi-permeabele membraan, enkel oplosmiddel verplaatst

74
New cards

3 kenmerken van osmose

  • diffusie door semi-permeabele membraan

  • treedt op als membraan selectief permeable is voor water en niet voor opgeloste deeltjes

  • water stroomt naar oplossing lmet hoogste concentraat


75
New cards

3 soorten oplossingen bij osmos

isotone oplossing

hypotone oplossing

hypertone opsolling

76
New cards

volgens welke druk werkt osmose

osmotische druk —> zorgt voor verdeling van water tot er een evenwicht is tussen beide delen ifv concentratie

77
New cards

medische vorm van osmose

hemodialyse

78
New cards

dragerstof gemedieerd transport + vb

Gespecialiseerde membraaneiwitten zorgen voor transport van specifieke stoffen. Dit kan zowel actief als passief gebeuren. (eiwitten op membraan nodig om transport uit te voeren)

Vb: gefaciliteerde diffusie en actief transport

79
New cards

eigenschappen van dragerstof gemedieerd transport

  • elk dragereiwit is voor 1 soort molecule

  • opnieuw bruikbaar (meerdere zelfde moleculen kunnen erdoor)

  • tegen of met een concentratiegradiënt (actief of passief)


80
New cards

ionenpompen

dragereiwitten die alle cellen bevatten en Na, K, Ca, Mg actief door membraan vervoeren

81
New cards

uitwisselingspomp

actief transport waarbij dragereiwitten 1 stof in de cel vervoeren en terwijl een andere stof eruit vervoeren, zorgt voor behoud van homeostase vb: Na-K-ionen verplaatsing

82
New cards

wat zijn belangrijke kat-ionen in lichaamsvloeistoffen

natrium- ionen (vooral extracellulair)

kalium- ionen (vooral intracellulair)

83
New cards

3 soorten endocytose

  • Receptorgemedieerde endocytose

  • pinocytose

  • fagocytose


84
New cards

fagocytose

‘eten door de cel’

blaasjes worden gevormd aan celmembraan met vaste stoffen of voorwerpen. Dit blaasje versmelt met lysosomen waardoor verteringsenzymen deze stof zullen afbreken

85
New cards
86
New cards
87
New cards
88
New cards
89
New cards

hemodialyse eenvoudig voorgesteld adhv thee

•Het maken van thee laat diffusie zien. Als je een zakje thee in water hangt, bewegen kleine theedeeltjes het filterzakje uit. Zoals geur- en smaakstoffen. Die verdelen zich over al het water.

•Dat stopt als er overal in het water evenveel kleine deeltjes zitten (gemeten per liter), als in het theezakje. Ververs je het water, dan start de diffusie weer.

•Dit werkt ook zo bij grote deeltjes, zoals theeblaadjes. Maar die passen niet door het filterzakje en blijven daarom zitten.