Ch5

Tài chính đóng vai trò gì trong hệ thống y tế?

Là một trong sáu hợp phần nguồn lực đầu vào quan trọng nhất của hệ thống y tế

Nguồn lực tài chính y tế cần đáp ứng những yêu cầu quản lý nào?

Cần được huy động đầy đủ, phân bổ hợp lý và sử dụng có hiệu quả

Mục tiêu cốt lõi của việc quản lý nguồn lực tài chính y tế là gì?

Bảo đảm cho người dân khả năng tiếp cận và sử dụng được các dịch vụ y tế khi cần, đồng thời bảo vệ người dân khỏi rủi ro tài chính hoặc nghèo đói do chi phí y tế

Bảo hiểm y tế giữ vai trò gì trong hệ thống tài chính y tế?

Là cơ chế tài chính then chốt để thực hiện mục tiêu công bằng và hiệu quả trong chăm sóc sức khỏe, hướng tới bao phủ bảo hiểm y tế toàn dân

Khái niệm kinh tế y tế được định nghĩa như thế nào?

Là ngành khoa học nghiên cứu việc sản xuất và phân bổ các nguồn lực có hạn trong lĩnh vực y tế nhằm đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng của con người

Các nguồn lực có hạn trong lĩnh vực y tế bao gồm những yếu tố nào?

Nhân lực, vật tư, trang thiết bị, tài chính và thời gian

Bài toán lựa chọn cơ bản mà mọi xã hội phải đối mặt trong kinh tế y tế là gì?

Dùng nguồn lực nào, cho ai, với chi phí bao nhiêu để đạt được kết quả sức khỏe tốt nhất

Khái niệm tài chính được định nghĩa như thế nào trong khoa học quản lý?

Là một hệ thống các quan hệ kinh tế phát sinh trong quá trình phân phối và sử dụng, dưới hình thức giá trị, nguồn của cải vật chất xã hội, thông qua đó các quỹ tiền tệ tập trung và không tập trung được hình thành và sử dụng

Tài chính y tế được định nghĩa như thế nào?

Là một bộ phận của hệ thống tài chính quốc gia, hoạt động trong lĩnh vực y tế, đề cập đến nguồn lực tài chính được tạo ra, phân bổ và sử dụng trong hệ thống y tế như thế nào

Vai trò vĩ mô của tài chính y tế đối với hệ thống y tế là gì?

Giữ vai trò huy động và phân bổ nguồn lực cho toàn hệ thống y tế

Các quốc gia áp dụng những cơ chế nào để gia tăng nguồn ngân quỹ chi tiêu cho y tế?

Bảo hiểm y tế bắt buộc và tăng thuế đối với các sản phẩm có hại cho sức khỏe như thuốc lá, rượu

Hai mục tiêu vĩ mô lớn mà tài chính y tế các quốc gia hướng tới là gì?

Tăng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế bằng cách giảm rào cản tài chính và cung cấp dịch vụ y tế công bằng, hiệu quả thông qua cơ chế chi trả hợp lý

Vai trò vi mô của tài chính y tế đối với cá nhân và gia đình là gì?

Bảo vệ người dân trước gánh nặng tài chính khi ốm đau bệnh tật, tránh nguy cơ bần cùng hóa do chi phí y tế

Hiện tượng bần cùng hóa do chi phí y tế xảy ra khi nào?

Khi chi phí khám chữa bệnh không xác định trước vượt quá khả năng chi trả, làm cho cá nhân và gia đình rơi vào cảnh nghèo đói

Cơ chế chủ yếu nào được áp dụng ở cấp vi mô để chia sẻ rủi ro tài chính cho người dân?

Bảo hiểm y tế

Nguồn lực tài chính của hệ thống y tế được huy động từ những nguồn nào?

Ngân sách nhà nước qua thuế, bảo hiểm y tế, viện phí do người dân chi trả trực tiếp, tài trợ hoặc viện trợ nước ngoài và vốn vay

Xu hướng biến động của tổng chi y tế so với GDP và chi phí y tế bình quân đầu người ở Việt Nam là gì?

Tăng liên tục qua các năm

Thực trạng nguồn chi trả trực tiếp từ tiền túi hộ gia đình ở Việt Nam gây ra hậu quả gì?

Là nguyên nhân chính gây ra gánh nặng tài chính và nghèo đói do y tế, đồng thời làm giảm khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của người nghèo

Định hướng lớn của chính sách tài chính y tế Việt Nam là gì?

Xác định cơ cấu hợp lý giữa các nguồn tài chính và giảm dần tỷ trọng chi trả trực tiếp từ tiền túi hộ gia đình

Hệ thống tài chính y tế bao gồm bốn thành phần cơ bản nào?

Chính phủ, người cung cấp dịch vụ y tế, người sử dụng dịch vụ y tế và người thanh toán trung gian

Chính phủ giữ vai trò gì trong hệ thống tài chính y tế?

Giữ vai trò hạt nhân, ban hành luật pháp, giám sát, điều hành tài chính và điều chỉnh cơ chế hoạt động khi cần thiết

Chính phủ điều hành tài chính giữa người cung cấp và người sử dụng qua các công cụ nào?

Thông qua chính sách, nội dung chi của ngân sách quốc gia và các quy định kiểm soát hoạt động chu chuyển, thanh toán tiền tệ

Vai trò của người cung cấp dịch vụ y tế trong hệ thống tài chính y tế là gì?

Đảm bảo các dịch vụ y tế cho nhân dân và nhận tiền từ người sử dụng dịch vụ hoặc từ người thanh toán trung gian

Vai trò của người sử dụng dịch vụ y tế trong hệ thống tài chính y tế là gì?

Nhận dịch vụ và thanh toán trực tiếp hoặc gián tiếp cho người cung cấp dịch vụ

Người sử dụng dịch vụ y tế có thể thanh toán chi phí khám chữa bệnh theo hình thức nào?

Thanh toán một phần hoặc toàn bộ giá thành dịch vụ, phần còn lại do Chính phủ, người thanh toán trung gian hoặc quỹ khác chi trả

Vai trò của người thanh toán trung gian trong hệ thống tài chính y tế là gì?

Nhận tiền từ người sử dụng dịch vụ hoặc từ Chính phủ để thanh toán cho người cung cấp dịch vụ y tế

Ví dụ điển hình nhất về người thanh toán trung gian trong hệ thống tài chính y tế là gì?

Cơ quan bảo hiểm y tế

Hai câu hỏi cốt lõi để nhận diện và phân loại các mô hình hệ thống tài chính y tế là gì?

Ai cung cấp dịch vụ và Ai chi trả

Nguồn kinh phí hoạt động chính của các cơ sở y tế công lập là nguồn nào?

Ngân sách nhà nước

Nguyên tắc phân bổ các khoản chi trong quản lý tài chính y tế đòi hỏi ưu tiên điều gì?

Tập trung nguồn kinh phí cho các nội dung hoạt động chính và ưu tiên chi cho các hoạt động trực tiếp phục vụ chăm sóc sức khỏe nhân dân

Quản lý tài chính y tế phải chú ý đến ba mặt hiệu quả nào?

Hiệu quả y học, hiệu quả kinh tế và hiệu quả xã hội

Yêu cầu về hiệu quả y học trong quản lý tài chính y tế được hiểu là gì?

Đạt được kết quả tốt nhất trong chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân

Yêu cầu về hiệu quả kinh tế trong quản lý tài chính y tế được hiểu là gì?

Tiết kiệm chi phí và tối ưu hóa việc sử dụng các nguồn lực tài chính

Yêu cầu về hiệu quả xã hội trong quản lý tài chính y tế được hiểu là gì?

Mang lại lợi ích công bằng và nâng cao chất lượng cuộc sống cho toàn cộng đồng

Yêu cầu về tính pháp lý và kế hoạch trong sử dụng tài chính y tế là gì?

Sử dụng tài chính mềm dẻo, linh hoạt nhưng phải đúng kế hoạch và đúng pháp luật

Mục tiêu phân bổ tài chính y tế đối với các dịch vụ y tế thiết yếu là gì?

Phân bổ nguồn tài chính có hạn sao cho mọi hoạt động y tế thiết yếu đều được duy trì hiệu quả

Những chuyên biến tích cực của tài chính y tế Việt Nam trong thời gian qua gồm những gì?

Tổng chi y tế tăng khá nhanh, tỷ trọng nguồn tài chính công tăng rõ rệt và tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế tăng lên

Hạn chế trong cơ cấu chi ngân sách đầu tư cho y tế ở Việt Nam là gì?

Ngân sách đầu tư chưa đáp ứng yêu cầu phát triển, chi chủ yếu là chi thường xuyên trong khi chi đầu tư còn thấp

Thực trạng phân bổ nguồn lực tài chính y tế giữa các vùng miền ở Việt Nam như thế nào?

Có sự chênh lệch nguồn lực tài chính giữa các địa phương và giữa các tuyến y tế

Bất cập của cơ chế phân bổ ngân sách y tế truyền thống ở Việt Nam là gì?

Phân bổ theo số giường bệnh, dân số hoặc số lượng cán bộ y tế mà chưa gắn với kết quả đầu ra và chất lượng dịch vụ

Thực trạng chi ngân sách dành cho y tế dự phòng ở Việt Nam hiện nay như thế nào?

Tỷ lệ chi cho y tế dự phòng vẫn còn thấp

Bất cập lớn nhất của phương thức chi trả phí theo dịch vụ là gì?

Tạo điều kiện cho xu hướng lạm dụng xét nghiệm, lạm dụng thuốc từ phía cơ sở cung ứng dịch vụ

Bộ Y tế và cơ quan Bảo hiểm xã hội đang từng bước xây dựng các phương thức thanh toán mới nào?

Thanh toán theo định suất và chi trả theo trường hợp bệnh hoặc theo chẩn đoán

Bảo hiểm y tế được định nghĩa chính thức là gì?

Là hình thức bảo hiểm bắt buộc được áp dụng đối với các đối tượng theo quy định của Luật Bảo hiểm y tế để chăm sóc sức khỏe, không vì mục đích lợi nhuận, do Nhà nước tổ chức thực hiện

Bản chất kinh tế và xã hội của bảo hiểm y tế là gì?

Là cơ chế chia sẻ rủi ro tài chính giữa các cá nhân trong xã hội

Tham gia bảo hiểm y tế giúp cá nhân dự phòng được những nguy cơ nào?

Dự phòng hoặc giảm nhẹ các tổn thất tài chính đột xuất do bệnh tật, chấn thương, kể cả những chi phí ngoài sức chịu đựng

Bảo hiểm y tế giúp người dân tăng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế như thế nào?

Cho phép người sử dụng tiếp cận các dịch vụ y tế nằm ngoài khả năng chi trả trực tiếp của họ

Bảo hiểm y tế thực hiện mục tiêu tăng tính công bằng trong chăm sóc sức khỏe ban đầu qua các khía cạnh nào?

Giảm gánh nặng bệnh tật lên thu nhập, tạo khả năng tiếp cận điều trị như nhau, chia sẻ chi phí giữa người giàu và người nghèo, giữa người khỏe và người ốm

Bảo hiểm y tế đóng góp như thế nào vào nguồn tài chính của ngành y tế?

Huy động nguồn tài chính bổ trợ và tạo cơ chế cung cấp tài chính độc lập cho ngành y tế

Quỹ bảo hiểm y tế được định nghĩa như thế nào?

Là quỹ tài chính được hình thành từ nguồn đóng bảo hiểm y tế và các nguồn thu hợp pháp khác, được sử dụng để chi trả chi phí khám chữa bệnh, chi phí quản lý bộ máy và các khoản chi hợp pháp khác

Chia sẻ chi phí trong bảo hiểm y tế là gì?

Là việc cơ quan bảo hiểm y tế yêu cầu người được bảo hiểm chi trả một phần chi phí dịch vụ y tế họ được cung cấp

Đồng chi trả trong bảo hiểm y tế được định nghĩa như thế nào?

Là khoản chi phí định sẵn mà người tham gia phải trả cho người cung cấp dịch vụ bên cạnh phần được cơ quan bảo hiểm thanh toán

Khoản tiền khấu trừ trong bảo hiểm y tế được định nghĩa như thế nào?

Là khoản chi phí mà người được bảo hiểm phải tự trả trước khi bắt đầu được cơ quan bảo hiểm chi trả

Đồng bảo hiểm trong bảo hiểm y tế được định nghĩa như thế nào?

Là lượng phí định sẵn mà người tham gia được yêu cầu chi trả cùng với cơ quan bảo hiểm sau khi đã khấu trừ phần do bảo hiểm thanh toán

Cơ chế chia sẻ chi phí mang lại lợi ích gì cho quỹ bảo hiểm y tế?

Củng cố an ninh quỹ và hạn chế hiện tượng khủng hoảng đạo đức

Đặc điểm trọng tâm nhất của bảo hiểm y tế là gì?

Gộp chung hoặc chia sẻ tổn thất

Nguyên lý hoạt động của cơ chế gộp chung tổn thất trong bảo hiểm y tế là gì?

Tổn thất được phân phối cho số lượng lớn cá nhân, mỗi người đóng một khoản chi phí nhỏ định kỳ thay vì chịu tổn thất thực tế rất lớn khi rủi ro xảy ra

Bảo hiểm y tế chỉ chi trả cho loại tổn thất nào?

Chỉ chi trả cho những tổn thất ngẫu nhiên, không mong đợi, không đoán trước được và diễn ra hoàn toàn do cơ hội

Sự dịch chuyển nguy cơ trong bảo hiểm y tế diễn ra theo chiều nào?

Nguy cơ tài chính được chuyển từ người được bảo hiểm sang cơ quan bảo hiểm thông qua việc thu phí bảo hiểm

Đặc điểm bồi thường của cơ quan bảo hiểm y tế được thực hiện như thế nào?

Cơ quan bảo hiểm chi trả toàn bộ hoặc một phần chi phí liên quan đến bệnh tật, chấn thương cho người được bảo hiểm khi tổn thất xảy ra

Thanh toán tay ba trong thị trường bảo hiểm y tế được hiểu như thế nào?

Người tham gia không thanh toán trực tiếp cho cơ sở cung cấp dịch vụ mà cơ quan bảo hiểm đóng vai trò người mua và thanh toán cho cơ sở cung cấp theo hợp đồng

Ba chủ thể tham gia vào mối quan hệ tay ba trong bảo hiểm y tế gồm những ai?

Người tham gia bảo hiểm, cơ quan bảo hiểm hoặc quỹ bảo hiểm y tế, và cơ quan cung cấp dịch vụ y tế

Trách nhiệm chính của người tham gia bảo hiểm y tế là gì?

Đóng phí bảo hiểm đầy đủ và tuân thủ các quy định để được hưởng quyền lợi

Hai hình thức cung cấp dịch vụ y tế của cơ quan bảo hiểm y tế là gì?

Hình thức trực tiếp thông qua cơ sở do quỹ lập ra và hình thức gián tiếp thông qua cơ sở ký hợp đồng với quỹ

Nhiệm vụ của cơ quan cung cấp dịch vụ y tế trong mối quan hệ tay ba là gì?

Cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh theo hợp đồng, đảm bảo quyền lợi cho người có thẻ bảo hiểm và thanh toán lại với cơ quan bảo hiểm

Nguy cơ mất an toàn quỹ xuất phát từ phía người tham gia bảo hiểm khi nào?

Khi người tham gia không đóng đủ phí, chỉ đóng khi biết nguy cơ bệnh tật xuất hiện, hoặc lạm dụng quyền lợi bảo hiểm

Nguy cơ mất an toàn quỹ xuất phát từ phía cơ sở cung cấp dịch vụ khi nào?

Khi cơ sở không tuân thủ hợp đồng, sử dụng thuốc hay kỹ thuật ngoài thỏa thuận, hoặc thanh toán không đúng thực tế

Tác động tiêu cực khi cơ quan bảo hiểm xác định quyền lợi không thỏa đáng là gì?

Làm rạn vỡ sự hợp tác của cơ sở khám chữa bệnh và làm người dân mất lòng tin vào hệ thống bảo hiểm

Tâm lý lạm dụng dịch vụ y tế xuất hiện do cơ chế thanh toán tay ba vì lý do gì?

Do người tham gia không trực tiếp chi trả hoặc chỉ bỏ ra chi phí ít hơn lợi ích thu được

Ba nhóm mô hình bảo hiểm y tế chính trên thế giới gồm những mô hình nào?

Bảo hiểm y tế xã hội, bảo hiểm y tế tư nhân, và bảo hiểm y tế dựa vào cộng đồng

Nguồn tài chính của mô hình bảo hiểm y tế xã hội được hình thành từ đâu?

Từ sự đóng góp bắt buộc của cả người lao động và người sử dụng lao động theo tỷ lệ nhất định dựa trên lương hoặc thuế

Mức đóng phí trong bảo hiểm y tế xã hội được xác định dựa trên căn cứ nào?

Dựa trên khả năng chi trả chứ không dựa trên nguy cơ rủi ro sức khỏe của cá nhân

Chính sách đóng phí của bảo hiểm y tế xã hội đối với người không có thu nhập là gì?

Thường được miễn phí hoặc do nhà nước hỗ trợ đóng

Vị trí pháp lý của Quỹ bảo hiểm y tế xã hội là gì?

Là quỹ độc lập nằm ngoài ngân sách nhà nước nhưng hoạt động trong khung quy định chặt chẽ của pháp luật

Bảo hiểm y tế tư nhân có tính chất và mục đích hoạt động như thế nào?

Mang tính thương mại, tự nguyện tham gia và hoạt động vì mục tiêu lợi nhuận

Mức phí bảo hiểm y tế tư nhân được xác định dựa trên cơ sở nào?

Dựa trên mức độ nguy cơ rủi ro sức khỏe của từng cá nhân

Hạn chế lớn nhất của bảo hiểm y tế tư nhân đối với sự công bằng xã hội là gì?

Có sự trợ cấp chéo rất hạn chế giữa người khỏe và người ốm, giữa người giàu và người nghèo

Mô hình bảo hiểm y tế dựa vào cộng đồng do ai tổ chức và định phí như thế nào?

Do cộng đồng tự tổ chức, mức phí dựa trên nguy cơ trung bình và có trợ cấp chéo giữa các thành viên

Mô hình bảo hiểm y tế dựa vào cộng đồng phù hợp nhất với khu vực nào?

Những vùng nông thôn, khu vực thu nhập thấp chưa có hệ thống bảo hiểm y tế xã hội bao phủ

Hạn chế chính của mô hình bảo hiểm y tế dựa vào cộng đồng là gì?

Phạm vi quyền lợi thường hạn chế và cần sự hỗ trợ, quản lý từ phía Nhà nước

Nhà nước điều hòa hệ thống bảo hiểm y tế thông qua những công cụ nào?

Thông qua chính sách thuế và các quy định pháp lý bắt buộc như yêu cầu chủ sử dụng lao động mua bảo hiểm cho người lao động

Bảo hiểm y tế chính thức được triển khai ở Việt Nam vào năm nào và do cơ quan nào quản lý?

Năm 1992, do Bộ Y tế quản lý

Mức phí đóng bảo hiểm y tế ban đầu năm 1992 là bao nhiêu và được phân chia như thế nào?

Mức phí 3% tiền lương, trong đó người sử dụng lao động đóng 2/3 và người lao động đóng 1/3

Sự thay đổi về hình thức thu phí bảo hiểm y tế ở Việt Nam vào năm 1995 là gì?

Chuyển từ thu bình quân sang thu theo thực tế sử dụng, kết hợp thu viện phí trực tiếp

Công tác quản lý bảo hiểm y tế ở Việt Nam được bàn giao cho Bảo hiểm xã hội Việt Nam vào năm nào?

Năm 2003

Vụ Bảo hiểm y tế trực thuộc Bộ Y tế được thành lập vào năm nào?

Năm 2005

Luật Bảo hiểm y tế đầu tiên của Việt Nam được Quốc hội thông qua vào năm nào và có hiệu lực từ khi nào?

Thông qua năm 2008, có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2009

Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi, bổ sung được thông qua năm 2014 có hiệu lực từ thời điểm nào?

Có hiệu lực từ ngày 01 tháng 1 năm 2015

Ba nguyên tắc cơ bản của bảo hiểm y tế xã hội tại Việt Nam là gì?

Mức phí đóng theo khả năng, hình thức tham gia bắt buộc, và quyền lợi hưởng dựa vào tình trạng sức khỏe

Nguyên tắc mức phí đóng theo khả năng trong bảo hiểm y tế xã hội Việt Nam thể hiện như thế nào?

Tính theo tỷ lệ phần trăm tiền lương, người thu nhập cao đóng cao, thu nhập thấp đóng thấp, không phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe

Nguyên tắc quyền lợi dựa vào tình trạng sức khỏe trong bảo hiểm y tế xã hội Việt Nam nghĩa là gì?

Quyền lợi khám chữa bệnh của người tham gia là như nhau theo nhu cầu y tế thực tế, hoàn toàn không phụ thuộc vào số tiền đã đóng

Sự khác biệt căn bản về định phí giữa bảo hiểm y tế xã hội và bảo hiểm y tế thương mại là gì?

Bảo hiểm xã hội đóng theo khả năng thu nhập, còn bảo hiểm thương mại định phí căn cứ vào tình trạng sức khỏe và xác suất bệnh tật

Luật Bảo hiểm y tế mới đã bổ sung thêm những đối tượng bắt buộc tham gia nào ở cơ sở?

Nhân viên y tế thôn bản, cô đỡ thôn bản và người tham gia lực lượng bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở

Khái niệm mới nào được đưa ra làm căn cứ tính mức đóng và mức hưởng BHYT cho trường hợp đặc thù?

Mức tham chiếu

Mức đóng bảo hiểm y tế hàng tháng của nhóm người lao động được quy định là bao nhiêu?

Bằng 4,5% tiền lương tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội

Tỷ lệ phân chia mức đóng BHYT 4,5% giữa người sử dụng lao động và người lao động là bao nhiêu?

Người sử dụng lao động đóng 2/3 (tương ứng 3%) và người lao động đóng 1/3 (tương ứng 1,5%)

Mức đóng bảo hiểm y tế của các nhóm đối tượng từ nhóm 2 đến nhóm 5 được tính như thế nào?

Tính bằng 4,5% mức lương cơ sở

Với mức lương cơ sở 2.530.000 đồng, số tiền đóng BHYT hàng tháng của người hưởng lương hưu nhóm 2 là bao nhiêu?

Là 113.850 đồng mỗi tháng do cơ quan bảo hiểm xã hội đóng thay

Với mức lương 10 triệu đồng mỗi tháng, số tiền đóng BHYT của người lao động và công ty lần lượt là bao nhiêu?

Người lao động đóng 150.000 đồng và công ty đóng 300.000 đồng, tổng cộng đóng 450.000 đồng mỗi tháng

Chi phí cho một lần khám chữa bệnh dưới mức nào thì người tham gia BHYT được thanh toán 100%?

Dưới 15% mức lương cơ sở, tương đương dưới 379.500 đồng