Ontwikkelingspsychologie en Levensfasen

Deze flashcards behandelen de belangrijkste begrippen uit de ontwikkelingspsychologie, de acht stadia van Erikson, en de specifieke ontwikkelingen per levensfase van adolescentie tot rijpheid.

Ontwikkelingspsychologie

Bestudeert hoe mensen veranderen en zich ontwikkelen tijdens hun leven binnen drie domeinen: lichamelijke, cognitieve en psychosociale ontwikkeling.

Lichamelijke ontwikkeling

Een domein van ontwikkeling dat betrekking heeft op het uiterlijk en mannelijke/vrouwelijke kenmerken.

Cognitieve ontwikkeling

Een domein van ontwikkeling gericht op het brein en de denkwijze.

Psychosociale ontwikkeling

Een domein van ontwikkeling gericht op het mentale welzijn en de omgeving.

Ontwikkelingsstadium: Baby

De eerste fase gekenmerkt door het conflict tussen vertrouwen vs wantrouwen.

Ontwikkelingsstadium: Peuter

De fase gekenmerkt door zelfstandigheid/autonomie vs schaamte/twijfel.

Ontwikkelingsstadium: Kleuter

De fase gekenmerkt door initiatief vs schuld.

Ontwikkelingsstadium: Lagere schoolkind

De fase gekenmerkt door vlijt/trots vs minderwaardigheid.

Ontwikkelingsstadium: Adolescent

De fase gekenmerkt door identiteit vs identiteitsverwarring.

Ontwikkelingsstadium: Jongvolwassene

De fase gekenmerkt door imiteit vs isolement.

Ontwikkelingsstadium: Volwassene

De fase gekenmerkt door generativiteit vs stagnatie.

Ontwikkelingsstadium: Rijpheid

De laatste fase gekenmerkt door integriteit vs wanhoop.

Adolescentie

Levensfase tussen lagere schoolkind en jongvolwassene, die plaatsvindt tussen de $12$ jaar tot ongeveer $18/20$ jaar.

Identiteitsvorming vs rol verwarring

De psychosociale ontwikkelingsopgave voor jongeren volgens Erikson.

Abstrakt denken

De verandering in de cognitieve ontwikkeling tijdens de adolescentie waarbij jongeren niet meer alleen concreet denken.

Jongvolwassenheid

De levensfase tussen de $20-30$ jaar.

Intimiteit

Het succesvol aangaan van een relatie tijdens de jongvolwassenheid.

Isolement

Het onsuccesvol aangaan van relaties of bindingsangst tijdens de jongvolwassenheid.

Lichamelijke volwassenheid

De vorm van volwassenheid waarbij het lichaam volledig volgroeid is; de hersenen zijn dit pas na $29$ jaar.

Maatschappelijke volwassenheid

Volwassenheid gebaseerd op werken en het voldoen aan maatschappelijke verwachtingen.

Juridische volwassenheid

Wettelijke meerderjarigheid, die ingaat vanaf $18$ jaar.

Psychologische volwassenheid

Mentale volwassenheid waarbij men verantwoordelijkheden neemt en de hersenen volgroeid zijn.

Prefrontale cortex

Deel van het brein dat rijpt tijdens de jongvolwassenheid en zorgt voor beter plannen, risicoanalyse en emotiecontrole.

Postformeel denken

Een cognitieve ontwikkeling in de jongvolwassenheid waarbij men toekomstgericht denkt en met meer zaken rekening houdt.

Middenvolwassenheid

De levensfase tussen de $30-65$ jaar.

Generativiteit

Socio-emotionele ontwikkeling waarbij men zorgt voor anderen en iets bijdraagt aan de volgende generatie.

Stagnatie

Socio-emotionele toestand waarbij men vastzit in zichzelf, geen groei voelt en zich doelloos of nutteloos voelt.

Midlifecrisis

Een periode waarin iemand twijfelt over de manier van leven en verandering wil.

Burn out

Een toestand van overbelasting veroorzaakt door te veel stress.

Bore out

Een toestand van onderprikkeling veroorzaakt door te weinig uitdaging.

Rijpheid

De levensfase vanaf $65+$ jaar.

Normale cognitieve ontwikkeling (Rijpheid)

Een normaal proces van het brein waarbij het functioneren intact blijft, maar men bijvoorbeeld afspraken vergeet of info moeilijk onthoudt.

Dementie

Een toestand waarbij het cognitief functioneren uit de hand loopt, zoals het vergeten van personen of het doen van aparte dingen.

Integriteit

Gevoel van blijdschap bij het terugkijken op bereikte resultaten in het leven, resulterend in minder angst om te sterven.

Wanhoop

Gevoel van spijt bij het terugkijken op levenskeuzes en de dingen die men wel of niet heeft gedaan.