Wojny z Imperium Osmańskim w XVII w

XVI w

rozkwit Imperium osmańskiego - zajęcie Węgier, uzależnienie Mołdawii i Wołoszczyzny

1595

Jan Zamoyski osadza na tronie Mołdawii swojego kandydata, Jeremiego Mohyłę

1600

hospodarem Wołoszczyzny zostaje lennik Polski, Szymon Mohyła - ugodowa polityka RP i Turcji aż do śmierci Zamoyskiego → zbliżenie polityki polskiej i habsburskiej (I odsiecz wiedeńska), przez co Turcja czuła się zagrożona

1644

bitwa pod Ochmatowem - zwycięstwo polskiego wojska nad tatarskimi czambułami

1620

wojna w Mołdawii - niepotrzebna wyprawa Stanisława Żółkiewskiego, by “zmazać plamę” po wygnaniu Polaków z Moskwy

1620

bitwa pod Cecorą - klęska Polaków, śmierć hetmana Żółkiewskiego (73 lata)

1621

uderzenie Turcji na pogranicze nad Dniestrem, obrona twierdzy w Chocimiu przez Polaków pod wodzą Jana Karola Chodkiewicza i hetmana kozackiego Konoszewicza-Sahajdacznego. Śmierć Chodkiewicza w walce

1621

pokój hetmański w Chocimiu - status quo antebellum, na tronie Mołdawii zasiadają władcy przychylni obu stronom, powstrzymanie najazdów kozackich i tatarskich

1624

pokój wieczysty z Turcją

1666

hetman kozacki Piotr Doroszenko oddaje się pod opiekę Turcji i zostaje jej lennikiem. Rok później hetman Jan Sobieski pokonuje Kozaków pod Podhajcami

1672

atak Turcji, zajęcie Kamieńca Podolskiego (wojska dotarły aż pod Lwów). Rozejm w Buczaczu - RP traci województwa podolskie, bracławskie i resztki kijowskiego i musi płacić haracz. Sejm nie uznał rozejmu i uchwalił podatek na armię.

1672

powstanie antyhabsburskie na Węgrzech - Turcy uznali jego przywódcę za lennika tureckiego i rozpoczęli wojnę z cesarstwem

1673

Niewykorzystane zwycięstwo Jana Sobieskiego pod Chocimiem. W przeddzień bitwy umiera król Michał Korybut Wiśniowiecki

1674-1699

panowanie Jana III Sobieskiego

1675

wznowienie wojny przez Turcję - oddziały tureckie zostały rozbite przez Polaków. Sojusz Sobieskiego z Ludwikiem XIV

1676

rozejm w Żurawnie - RP odzyskała część prawobrzeżnej Ukrainy, potwierdzenie włączenia Podola i części Ukrainy do Turcji, RP nie musiała płacić haraczy

1677

sojusz Sobieskiego z królem Szwecji, Karolem XI. Królewski plan odzyskania Prus Książęcych

1683

Sobieski wycofuje się z sojuszu z Francją i podpisuje układ z Habsburgami w Warszawie

1683

II odsiecz wiedeńska - połączone wojska polskie, cesarskie i książąt Rzeszy pod dowództwem Sobieskiego rozbiły wojska wezyra Kary Mustafy pod Wiedniem.

1684

zawiązanie Świętej Ligii (Watykan, RP, Austria, Wenecja, od 1686 Rosja). Wyparcie Turków z Węgier.

1699

pokój w Karłowicach - RP odzyskała utracone tereny, do Austrii włączono Węgry i Siedmiogród, Rosja i Wenecja też tam coś sobie włączyły. “zwycięstwo chrześcijańskiej Europy”, koniec konfliktów polsko-tureckich.