kolos 1. hematologia

klasyfikacja stopnia nasilenia mikrocytozy

1+ MCV 75 - 80 fl albo MCV prawidłowe z RDV > 15% ok. 10% mikrocytów

2+ MCV 65-75 fl albo MCV prawidłowe z RDV >15% i ok. 30% mikrocytów

3+ MCV 55 - 65 fl albo 65 - 75% mikrocytów

4+ MCV < 55 fl albo ponad 75% mikrocytów

rozwiń skrót CFU

colony forming unit - jednostki tworzące kolonie

wymień skrótowo parametry morfologii krwi określane przez analizatory

• WBC - liczba krwinek białych

• RBC - liczba krwinek czerwonych

• PLT - liczba płytek krwi

• HGB - stężenie hemoglobiny we krwi

• HCT - wartość hematokrytu

• MCV - śr. objętość krwinki

• MCH - śr. masa hemoglobiny w krwince

• MCHC - śr. stężenie hemoglobiny w krwince

• RDW-SD i RDW-CV - wskaźniki zmienności krwinek czerwonych

• PDW - wskaźnik zmienności objętości płytek krwi

• MPV - śr. objętość płytki krwi

• P-LCR, LP - odsetek dużych płytek krwi

co znaczy HGB i jakie są zakresy dla K i M

• stężenie hemoglobiny

• K → 12-16 [g/dl] lub 7,5 - 10,0 mmol/l

• M → 13,5 - 18 [g/dl] lun 8,4- 11,0 mmol/l

na czym polega pomiar OB i co nam mówi

• Odczyn Biernackiego, czyli odczyn opadania krwinek czerwonych, jest niespecyficznym markerem stanu zapalnego

• badanie polega na pomiarze szybkości opadania krwinek czerwonych w próbce krwi po godzinie od jej pobrania

wartości prawidłowe OB

• wynik wyraża się w mm/h

• K 3 -15 mm/h

• M 1 - 10 mm/h

jaki antykoagulant jest zalecany przy morfologii

• sole kwasu wersenowego: EDTA: wersenian dwupotasowy lub trójpotasowy 1,5+- 0,25 mg/ml

co znaczy skrót HCT i jakie są zakresy dla K i M

• hematokryt

• K → 37-47 [%] 0,37 - 0,47 l/l

• M → 40-52 [%] 0,40 - 0,52 l/l

podaj wartości bezwzględne leukogramu

• pałki 0,0 - 0,5 G/l (0 - 500/mikrolitr)

• segmenty 1,9 - 7,0 G/l (1900 - 7000/mikrolitr)

• eozynofile 0,05 - 0,5 G/l (50 - 500/mikrolitr)

• bazofile 0,0 - 0,1 G/l (0- 100/mikrolitr)

• limfocycty 1,5 - 4,5 G/l (1500 - 4500/mikrolitr)

• monocyty 0,1 - 0,9G/l (100 - 900/mikrolitr)

klasyfikacja stopnia nasilenia makrocytozy

1+ MVC 98 - 105 fl albo MCV prawidłowe z RDW > 15% i ok. 10% makrocytów

2+ MCV 105 - 110 fl, >50% makrocytów

3+ MCV 110 - 140 fl, >50% makrocytów

4+ MCV >140fl, >50% makrocytów

wymień i opisz cząsteczki adhezyjne

• VLA4 (antygen bardzo późnej reakcji) - integryna na powierzchni wielu komóek krwiotwórczych i limfocytów, która wiąże się z cząsteczką VCAM1 występującą na osteoblastach i innych kom. podścieliska krwiotwórczego

• LFA 1 (ag związany z funkcją limfocytów) - wiąże się z błonową IL-8 z powierzchni kom. podścieliska

wymień jednostki tworzące kolonie (CFU) dla każdej z linii komórkowych (jest ich 7)

• linia erytroblastyczna - jednostki tworzące duże, wczesne kolonie erytroidalne (BFU-E) i jednostki tworzące kolonie erytrodialne (CFU-E)

• linia megakariopoetyczna - jednostki tworzące kolonie megakariotyczne (CFU-Meg)

• linia neutrofilowa - jednostki tworzące kolonie granulocytarne (CFU-G)

• linia monocytowa - jednostki tworzące kolonie monocytarne (CFU-M)

• w linii eozynofilowej - jednostka tworząca kolonie eozynofilowe (CFU-E)

• w linii bazofilowej - jednostki tworzące kolonie bazofilowe (CFU-Baso)

• w linii komórek tucznych - jednostki tworzące kolonie mastocytarne (CFU-Mast)

co to eozynofilia i jakie ma stopnie i wartości

• eozynofilia - zwiększenie bezwzględnej liczby eozynofilów we krwi obwodowej powyżej 0,5 G/l (500 komórek na mikrolitr)

• łagodna 0,5 - 1,5 G/l (5-15%)

• umiarkowana 1,5 - 5 G/l (15-45%)

• ciężka >5 G/l (50 - 90%)

przyczyny eozynofilii

• choroby alergiczne np. astma oskrzelowa, pokrzywka

• zakażenia pasożytnicze np. tasiemczyca

• choroby układowe tkanki łącznej - np. AIDS

• idiopatyczny zespół hipereozynofilowy

• choroby skóry np. łuszczyca

• rekowalescencja po zabiegach, radioterapii

• chorony nowotworowe np. przewlekła białaczka szpikowa

co to i kiedy dochodzi do eozynopenii

• zmniejszona ilść bezwględna eozynofilów

• dochodzi w ostrych zakażeniach bakteryjnych (wzrasta ilość neutrofilii)

co to limfocytoza, jakie rodzaje limfocytozy wyróżniamy - wymień

limfocytoza - bezwzględna liczba limfocytów we krwi wzrasta powyżej 4500 w mikrolitrze (natomiast jest to fizjologiczny stan na dzieci do 4 r.ż.)

• limfocytoza poliklonalna (odczynowa)

• limfocytoza monoklonalna

• limfocytoza neutrofilowa (neutrofilia)

kiedy występuje

• limfocytoza poliklonalna (odczynowa)

• limfocytoza monoklonalna

1. limfocytoza poliklonalna (odczynowa)

• choroby wirusowe np. odra

• krztusiec

• choroby autoimmunologiczne

2. limfocytoza monoklonalna

• w przewlekłej białaczce limfocytowej i innych chłoniakach nieziarniczych

na czym polega neutrofilia i jakie są jej przyczyny

jest to podwyższona liczba leukocytów >10 G/l ze wzrostem bezwzględnej liczby granulocytów obojętnochłonnych >7,5 G/l (>75%)

przyczyny:

1. przyczyny pozahematologiczne

• fizjologiczne - ciąża, po obfitych posiłkach

• zapalenia - bakteryjne, grzybicze

• choroby nowotworowe - szczególnie rozsiane

• martwice narządowe - zawał mięśnia sercowego

• choroby z autoagresji

• urazy, oparzenia, zatrucia

• ostre krwawienia

2. hematologiczne

• białaczki - przewlekła białaczka szpikowa i granulocytowa

• chłoniaki nieziarnicze o dużym stopniu złośliwości

• po splenektomii

• po zastosowaniu czynników wzrostu

co to anizocytoza

różna wielkość krwinek przy ich prawidłowym kształcie (jest charakterystyczna dla większości niedokwistości)

jakie komórki wchodzą w skład u. erytroblastycznego i jaki jest ich % udział w mielogramie

1. proerytroblasty (pronormoblasty) 0 - 1,5%

2. erytroblasty (normoblasty) zasadochłonne 0,5 - 5%

3. erytroblasty (-//-) polichromatofilne 5 - 15%

4. erytroblasty (-//-) kwasochłonne 5 - 15%

5. postacie podziałowe 0,2 - 2%

gdzie zachodzi hematopoeza w życiu płodowym

• wątroba

• śledziona (w mniejszym stopniu)

co to znaczy poikilocytoza

różny kształt krwinek czerwonych

skąd pobieramy szpik

• górny, tylny kolec biodrowy - u straszych dzieci i dorosłych

• górny, przedni kolec biodrowy - u pacjentów bardzo otyłych

• rękojeść mostka - ryzyko przebicia osierdzia

• kość piszczelowa - możliwa do 18. mies życia

co oznacza przesunięcia w lewo i jakie ma znaczenie kliniczne

• obecność we krwi obwodowej form pałeczkowatych w odsetku większym niż 5% lub pojawienie się postaci młodych szeregu rozwojowego (mielocytów, metamielocytów, promielocytów, mieloblastów)

• znaczenie kliniczne - infekcje bakteryjne, zespołu mieloprolifernecyjne

• reakcje odczynowe szpiku na proces nowotworowy, okres regeneracyjny szpiku po chemioterapii

co oznacza przesunięcia w prawo i jakie ma znaczenie kliniczne

• obecność we krwi obwodowej nadmiernie segmentowanych postaci neutrocytów, w których liczba płatów nieprzekracza 5

• znaczanie kliniczne: niedokrwistość megaloblastyczna niedoborowa, anomalia Undritza, zespoły mielodysplastyczne

co oznacza pojęcie polichromatofilność (erytrocytów)

polichromatofilność (różna barwliwość) - niebiesko - szare zabarwienie erytrocytów powstaje gdy w komórce obecna jest jednocześnie hemoglobina i RNA, co jest charakterystyczne dla retikulocytó. Występuje także w trakcie wzmożonej erytropoezy w przebiegu ostrego krwotoku, hemolizy lub chorób nowotworowych, gdzie wzrasta produkcja krwinek czerwonych

kiedy zaczyna się synteza hemoglobiny (na etapie jakiej komórki)

synteza hemoglobiny zaczyna się na etapie erytroblastu polichromatofilnego, poprzez erytroblast ortochromatyczny aż do reytkulocytu włącznie

jakie cytokiny działają na KKM

• ligand STK1 (receptor kinazy tryozynowej FLT3)

• ligand Kit (zwany także czynnikiem Steel oraz czynnikiem wzrostu komóek macierzystych - SCF, stem cell factor)

• trombopoetyna

komóki, które oceniamy pod dużym powiększeniem, ale nie wliczamy do mielogramu

• megakariocyty

• makrofagi

• osteoblasty

• osteoklasty

• komórki zrębu

• komórki niehematopoetyczne

• komórki przerzutowe

jakie komórki wchodzą w skład u. granulocytarnego i jaki jest ich % udział w mielogramie

1. 
   mieloblasty 0,5 - 5%

2. promieloblasty 0,5 - 8%

3. mielocyty obojętnochłonne 5 - 18%

4. mielocyty kwasochłonne 0,2 - 3%

5. mielocyty zasadochłonne 0 -1%

6. metamielocyty obojętnochłonne 8 -25%

7. metamielocyty kwasochłonne 0 - 2 %

8. metamielocyty zasadichłonne 0 - 1%

9. pałeczkowate obojętnochłonne (pałki) 10 - 30 %

10. pałeczkowate kwasochłonne 0 - 3%

11. pałeczkowate zasadochłonne 0 - 1%

12. podzielone obojętnochłonne (neutrofile) 6 - 20%

13. podzielone kwasochłonne (eozynofile) 0 - 3%

14. podzielone zasadochłonne (bazofile) 0 -1%

15. postacie podziałowe 0 -2%

pojęcie leukopenii i przyczyny

• obniżona liczba bezwzględna leukocytów <3,5 G/l

• najczęściej dotyczy obniżonej liczby neutrofilów lub limfocytów

• przyczyny

  • infekcje bakteryjne i wirusowe

  • chemio i radioterapia

  • niektóre antybiotyki

  • anemia aplastyczna

  • choroby immunosupresyjne

wymień kilka czynników hamujących hematopoezę

• TNF alfa - czynnik martwiczy nowotworów

• TGF beta - transformujący czynnik wzrostu

• LIF - czynnik hamujący białaczke

• IL 10

co to anomalia Pelgera - Hueta

to wrodzone zaburzenie leukocytów (głównie neutrofilii), zamiast 3-5 segmentów jądro jest hiopsegmentowane (np. dwa jądra połączone cienką nitką)

co to ciałka Howella - Jollego i kiedy występują

• to pozostałości jądra kom. w erytrocytach

• występują w przypadku braku śledziony lub jej niewydolności

kiedy stwierdzamy monocytozę i co jest jej przyczyną

bezwględna ilość monocytów we krwi wzrasta powyżej 1000 w mikrolitrze

przyczyny:

• infekcje bakteryjne

• choroby pasożytnicze np. malaria

• nowotwory lite np. rak j. grubego

• choroba Crohna

charakterystyka antygenu CD34

• jest transbłonową glikoproteiną

• pozwala na identyfikacje hematopoetycznych komórek macierzystych

• CD34 stymuluje proliferencje a hamuje różnicowanie kom. progenitorowych

3 cechy KKM

• cecha samoodnawiania

• cecha różnicowania

• zdolność do wytwarzania dużej liczby kom potomnych

jakie są wartości prawidłowe bezwzględnej liczby retykulocytów i jednostki

20 - 80 ×10⁹ / litr

zakresy referencyjne procentowego udziału retikulocytów we krwi dla dorosłych i dzieci

• dorośli → 3(5) - 15 promil, 0,3(0,5) - 1,5%

• dzieci → 20 - 60 promili, 2-6 %

przyczyny leukocytozy z neutrofilią fizjologiczne i hematologiczne

• fizjologiczne - ciążą, po obfitych posiłkach

• hematologiczne - przewlekła białaczka szpikowa i granulocytowa, inne przewlekłę nowotwory

z jakim innym zaburzeniem najczęściejłączy się leukocytoza?

• najczęściej przebiega ze wzrostem liczby granulocytów obojętnochłonnych (neutrofilów) czyli z neutrofilią

przy jakich wartościach występuje leukocytoza neutrofilowa (neutrofilia)

• leukocyty > 10G/l razem ze wzrostem bezwzględnej liczby neutrfili > 7,5 G/l - najczęściej w leukogramie >75%

definicja retikulocytu

• niezawierająca jądra krwinka czerwona, która posiada conajmniej dwie lub więcej ,,kropek,, z niebiesko zabarwionym materiałem odpowiadającym rybosomalnemu RNA

co znaczy skrót RDV i jakie są zakresy dla ich dwóch wariantów

• wskaźnik rozrzutu wielkości erytrocytów (jest miarą ich anizocytozy)

• RDW-SD 37- 47 [fl]

• RDW-CV 11,5 - 15,5 [%]

podaj skróty i wartości względne leukogramu

• pałka 0-5%

• segment 45-70%

• eo 0-5%

• bazo 0-1%

• limfo 20-45%

• mono 2-9%

w jakiś kościach jest najwięcej szpiku czerwonego

• miednica 35%

• obojczyk, łopatka, kręgi 30%

• czaszka i żuchwa 15%

• mostek i żebra 10%

najważniejsze cechy retikulocytów

1. nie mają jądra kom

2. posiadają siateczkę polirybosomalną syntetyzującą RNA (barwi się za pomocą błękitu brylantowego krezylu)

3. wykazują wielkość MCV 95-120 fl

4. wykazują większą odporność osmotyczną niż erytrocytynie mają jądra kom