Histologie: Weefselleer (Epithelen, Bindweefsels, Botweefsel, Spierweefsel, Zenuwweefsel en Huid)

0.0(0)
Studied by 0 people
call kaiCall Kai
learnLearn
examPractice Test
spaced repetitionSpaced Repetition
heart puzzleMatch
flashcardsFlashcards
GameKnowt Play
Card Sorting

1/86

flashcard set

Earn XP

Description and Tags

Oefenflashcards in vocabulariestijl voor het bestuderen van histologische en anatomische concepten, weefseltypen en structuren op basis van de collegedictaten.

87 Terms

1
New cards

Epitheel

Het weefsel dat het lichaamsoppervlak bedekt, inwendige holten en kanalen aflijnt en klieren vormt.

2
New cards

Metaplasie

Het proces waarbij een gedifferentieerd epitheeltype zich onder bepaalde omstandigheden omvormt tot een ander epitheeltype.

3
New cards

Carcinoom

Een kwaadaardige tumor van epitheliale oorsprong.

4
New cards

Adenocarcinoom

Een kwaadaardige tumor afkomstig van klierepitheel.

5
New cards

Microvilli

Apicale oppervlaktespecialisaties van ongeveer 1 μm1\,\mu\text{m} hoog en 80 nm80\,\text{nm} breed, opgebouwd uit actinefilamenten en omgeven door een glycocalyx, die dienen voor oppervlaktevergroting.

6
New cards

Axonema

De centrale cytoskeletstructuur van ciliën en flagellen, opgebouwd uit microtubuli in een configuratie van 99 perifere doubletten en 11 centraal paar (9+29+2).

7
New cards

Desmosoom (macula adhaerens)

Een hechtende celverbinding aan het laterale domein bestaande uit dense plaques gekoppeld aan keratinefilamenten, verbonden via transmembranaire celadhesiemoleculen (CAM's).

8
New cards

Lamina basalis

De door epitheelcellen aangemaakte laag van het basaalmembraan (20−100 nm20-100\,\text{nm} dik), opgebouwd uit een lamina lucida en lamina densa met voornamelijk collageen type IV, laminine en proteoglycanen.

9
New cards

Lamina reticularis

De door bindweefselcellen geproduceerde laag van het basaalmembraan (0,5−1 μm0,5-1\,\mu\text{m} dik), voornamelijk bestaande uit dunne collageen type III-vezels (reticulaire vezels).

10
New cards

Overgangsepitheel (urotheel)

Rekbaar meerlagig epitheel in de urinewegen met oppervlakkige paraplucellen die van vorm kunnen veranderen en meerdere onderliggende cellagen afdekken om osmotische veranderingen tegen te gaan.

11
New cards

Merocriene (eccriene) klieren

Exocriene klieren die hun secretieproduct verzamelen in kleine secreetgranula en vrijstellen via exocytose zonder verlies of beschadiging van celmateriaal.

12
New cards

Holocriene klieren

Exocriene klieren waarbij het secreet zich in de gehele cel ophoopt, waarna de cel openbarst en afsterft en zodoende zelf onderdeel wordt van het secretieproduct (zoals in talgklieren).

13
New cards

Apocriene klieren

Exocriene klieren die hun secretieproduct concentreren aan de apex van de cel en vervolgens het uitgestulpte apicale celdeel met een deel van het membraan en cytoplasma afsnoeren.

14
New cards

Myo-epitheelcellen

Gespecialiseerde epitheelcellen die actine, myosine en keratine bevatten en kunnen samentrekken om het secreet van een klier in het lumen te ledigen.

15
New cards

Proteoglycanen

Grote macromoleculen in de grondsubstantie bestaande uit centrale eiwitketens (core proteins) waaraan gesulfateerde glycosaminoglycanen (GAG's) kovalent gebonden zijn.

16
New cards

Tropocollageen

De basiseenheid van collageen (280 nm×1,5 nm280\,\text{nm} \times 1,5\,\text{nm}), opgebouwd uit een drievoudige helix van twee α1\alpha_1- en één α2\alpha_2-keten met een molecuulgewicht van 100.000 Da100.000\,\text{Da}.

17
New cards

Collageen type I

Zeer trekvast collageen dat door cross-linking en polymerisatie fibrillen, vezels en vezelbundels vormt; komt voor in huid, pezen, bot en organen.

18
New cards

Collageen type III (reticulaire vezels)

Dunne collageenvezels (maximaal 0,2 μm0,2\,\mu\text{m}) die een losmazig driedimensionaal netwerk vormen ter ondersteuning van lymfoïde organen, beenmerg en capillairen.

19
New cards

Elastine

Een amorf, rubberachtig glycoproteïne rijk aan desmosine en isodesmine dat tot 1,5×1,5\times zijn lengte kan worden uitgerekt en elasticiteit verleent aan weefsels.

20
New cards

Fibroblast

De meest voorkomende vaste bindweefselcel, gekenmerkt door een grote ovale kern en rijk RER en Golgi-apparaat, verantwoordelijk voor de actieve synthese van vezels en grondsubstantie.

21
New cards

Fibrocyt

Een rustende, inactieve bindweefselcel met een afgeplatte, donkergekleurde kern en weinig celorganellen, die instaat voor het behoud van de reeds gevormde matrix.

22
New cards

Mestcellen

Vaste bindweefselcellen met opvallende basofiele granula gevuld met mediatoren (waaronder histamine en heparine) die bij stimulatie via IgE-receptoren worden vrijgesteld.

23
New cards

Diapedese

Het actieve uittreden van witte bloedcellen uit de bloedbaan doorheen de vaatwand naar het omliggende bindweefsel.

24
New cards

Bruin vetweefsel

Multivacuolair vetweefsel rijk aan cytochroomhoudende mitochondriën, gespecialiseerd in het produceren van warmte door het ontkoppelen van de oxidatieve fosforylering.

25
New cards

Chondrocyten

Volwassen kraakbeencellen die individueel of in isogene groepen ingesloten liggen in lacunes binnen de zelfgesecreteerde kraakbeenmatrix.

26
New cards

Perichondrium

Een gevasculariseerd bindweefselkapsel rond kraakbeen (behalve bij gewrichtskraakbeen), opgebouwd uit een buitenste fibreuze laag en een binnenste chondrogene laag.

27
New cards

Periost

Het dicht collageen bindweefselvlies dat het buitenoppervlak van beenderen bekleedt en met het bot verankerd is via binnendringende vezels van Sharpey.

28
New cards

Osteoïd

De niet-verkalkte organische botmatrix die door actieve osteoblasten wordt gesynthetiseerd en afgezet alvorens mineralisatie plaatsvindt.

29
New cards

Osteocyten

Volwassen, niet-delende botcellen die in lacunes liggen en via lange cytoplasmatische uitlopers in canaliculi en gap junctions met elkaar communiceren.

30
New cards

Osteoclasten

Grote, meerkernige cellen van hematopoëtische oorsprong die in Howship-lacunes liggen en verantwoordelijk zijn voor de enzymatische afbraak en resorptie van botmatrix.

31
New cards

Osteon (systeem van Havers)

De cilindervormige structurele eenheid van compact lamellair bot, bestaande uit concentrische lamellen rondom een centraal kanaal van Havers.

32
New cards

Kanalen van Volkmann

Transversale of schuine kanalen in compact bot die de kanalen van Havers onderling, met het periost en met de mergholte verbinden.

33
New cards

Plexiform bot

Primair, onrijp botweefsel (vezelbot) met een kriskras verloop van collageenvezels dat tijdelijk wordt gevormd tijdens de embryonale ontwikkeling en botbreukherstel.

34
New cards

Epifysaire groeischijf

Een kraakbenige schijf tussen de diafyse en epifyse van lange beenderen die via enchondrale ossificatie instaat voor de lengtegroei van het bot.

35
New cards

Sarcolemma

Het gespecialiseerde celmembraan van een spiercel dat transversale instulpingen (T-tubuli) vormt voor de snelle geleiding van actiepotentialen.

36
New cards

Sarcomeer

De kleinste functionele en contractiele eenheid van een dwarsgestreepte myofibril, begrensd tussen twee opeenvolgende Z-schijven (lengte circa 2,6 μm2,6\,\mu\text{m}).

37
New cards

T-tubuli (transverse tubuli)

Buisvormige invaginaties van het sarcolemma die depolarisatiegolven diep in de spiervezel geleiden tot nabij het sarcoplasmatisch reticulum.

38
New cards

Intercalaire schijven (trapstrepen)

Complexe overgangszones tussen naburige hartspiercellen bestaande uit transversale segmenten (desmosomen en zonulae adherentes) en longitudinale segmenten (gap junctions).

39
New cards

Dense bodies

Elektronendichte structuren in gladde spiercellen die α\alpha-actinine bevatten en fungeren als aanhechtingsplaatsen voor actinefilamenten en intermediaire filamenten.

40
New cards

Caveolae

Ondiepe instulpingen van het plasmamembraan van gladde spiercellen die extracellulair calcium vasthouden en betrokken zijn bij de calciuminstroom tijdens contractie.

41
New cards

Spierspoeltjes

Sensorische proprioreceptoren in het perimysium van skeletspieren, bestaande uit bindweefselkapsels met intrafusale spiervezels die veranderingen in spierlengte registreren.

42
New cards

Nissl-substantie

Basofiele klompjes in het perikaryon van neuronen, gevormd door aggregaten van ruw endoplasmatisch reticulum en vrije polyribosomen.

43
New cards

Axonheuvel

De kegelvormige uitstulping van het neuronale cellichaam waaruit het axon ontspringt en die gekenmerkt wordt door de afwezigheid van Nissl-substantie en Golgi-complex.

44
New cards

Anterograad transport

Axonaal transport gericht van het perikaryon naar de zenuwuiteinden (periferie), aangedreven door het motoreiwit kinesine.

45
New cards

Retrograad transport

Axonaal transport gericht van de periferie terug naar het cellichaam, aangedreven door het motoreiwit dyneïne.

46
New cards

Schwanncellen (neurolemmocyten)

Gliacellen van het perifere zenuwstelsel die axonen omgeven en in gemyeliniseerde zenuwvezels de lipiderijke myelineschede produceren.

47
New cards

Knopen van Ranvier

Regelmatige onderbrekingen in de myelineschede van axonen waar het axolemma direct in contact staat met het extracellulaire milieu voor saltatoire impulsgeleiding.

48
New cards

Astrocyten

Stervormige gliacellen in het centrale zenuwstelsel met uitlopers en perivasculaire eindvoetjes die de bloed-hersenbarrière ondersteunen en de glia limitans vormen.

49
New cards

Oligodendrocyten

Gliacellen in het centrale zenuwstelsel die myelineschedes vormen rond meerdere axonen tegelijk.

50
New cards

Microgliacellen

Kleine, fagocyterende cellen van mesodermale oorsprong in het centrale zenuwstelsel die deel uitmaken van het mononucleaire fagocytensysteem.

51
New cards

Ependymcellen

Cilindrische epitheloïde gliacellen die de hersenkamers en het centrale kanaal van het ruggenmerg bekleden en betrokken zijn bij de circulatie van cerebrospinaal vocht.

52
New cards

Bloed-hersenbarrière

Een selectief permeabele barrière gevormd door capillair endotheel met tight junctions, een basaalmembraan en de aansluitende perivasculaire eindvoetjes van astrocyten.

53
New cards

Cellen van Langerhans

Dendritische, antigeen-presenterende cellen in het stratum spinosum van de epidermis die Birbeck-granula bevatten en een immuunfunctie uitoefenen.

54
New cards

Cellen van Merkel

Sensorische cellen in de basale laag van de epidermis die via synapsen communiceren met afferente zenuwuiteinden voor het fijne tastgevoel.

55
New cards

Lichaampjes van Vater-Pacini

Grote, ui-vormig gelaagde mechanoreceptoren in de diepe dermis en hypodermis die gespecialiseerd zijn in het waarnemen van snelle vibraties (50−700 Hz50-700\,\text{Hz}).

56
New cards

Tastlichaampjes van Meissner

Ingekapselde tastreceptoren in de dermispapillen van de onbehaarde huid die instaan voor het registreren van fijne tast en langzame vibraties.

57
New cards

Sebum (talg)

Een door talgklieren via holocriene secretie geproduceerd lipidenmengsel (triglyceriden, vrije vetzuren, cholesterol) dat dient ter bescherming tegen uitdroging en micro-organismen.

58
New cards

Stereocilia

Lange, niet-beweeglijke apicale uitstulpingen opgebouwd uit actinefilamenten die functioneren bij vloeistofabsorptie en sensorische signaaltransductie.

59
New cards

Zonula occludens (tight junction)

Afsluitende celverbinding aan het apicale domein die de intercellulaire ruimte tussen naburige epitheelcellen hermetisch afsluit om diffusie via de paracellulaire route te verhinderen.

60
New cards

Sereuze kliercellen

Eiwit- en enzymproducerende kliercellen met een basaal gelegen ronde kern, een uitgebreid RER en apicale secretoire granula.

61
New cards

Muceuze kliercellen

Slijmproducerende kliercellen rijk aan hydrofiele glycoproteïnen (mucinen), waarvan de celkern en celorganellen door opeengepakte secreetgranula basaal worden weggedrukt.

62
New cards

Plasmacellen

Vrije bindweefselcellen ontstaan uit geactiveerde B-lymfocyten, gekenmerkt door een excentrisch gelegen kern met spakenradpatroon en sterk ontwikkeld RER voor de productie van immunoglobulinen.

63
New cards

Fibronectine

Een multifunctioneel adhesief glycoproteïne in de extracellulaire matrix dat cellen, collageen en glycosaminoglycanen onderling verbindt om celadhesie en celmigratie te faciliteren.

64
New cards

Wit vetweefsel

Vetweefsel bestaande uit univacuolaire adipocyten met één grote centrale lipidedruppel en een platte wandstandige kern, dienend als energiereservoir en stootkussen.

65
New cards

Collageen type II

Fibrillair collageen dat uitsluitend dunne fibrillen vormt zonder dikke vezelbundels, kenmerkend voor de matrix van hyalien en elastisch kraakbeen.

66
New cards

Chondroblasten

Actieve, onvolgroeide kraakbeencellen met een rijk ontwikkeld RER en Golgi-complex die instaan voor de productie en depositie van kraakbeenmatrix alvorens ze in lacunes raken ingesloten.

67
New cards

Hyalien kraakbeen

Het meest wijdverspreide kraakbeentype met een glasachtig uiterlijk, voornamelijk opgebouwd uit collageen type II en grote proteoglycaanaggregaten (aggrecanen).

68
New cards

Vezelig kraakbeen (fibrocartilago)

Kraakbeenvorm zonder perichondrium die rijk is aan dikke bundels trekvast collageen type I, voorkomend in onder andere tussenwervelschijven en de menisci.

69
New cards

Isogene groepen

Kleine groepjes dochterchondrocyten die na mitotische celdeling binnen één gezamenlijke kraakbeenlacune liggen en zorgen voor interstitiële groei.

70
New cards

Hydroxyapatiet

Het anorganische calciumfosfaatmineraal (Ca10(PO4)6(OH)2\text{Ca}_{10}(\text{PO}_4)_6(\text{OH})_2) dat neerslaat op en tussen de collageenvezels om botweefsel zijn karakteristieke hardheid te verlenen.

71
New cards

Endost

De dunne cellulaire bekleding die de binnenzijde van de mergholte, de botbalkjes en de kanalen van Havers aflijnt en osteoprogenitorcellen bevat.

72
New cards

Vezels van Sharpey

Bundels van collageenvezels die vanuit het fibreuze periost diep in de buitenste botlamellen binnendringen om het beenvlies stevig aan het bot te verankeren.

73
New cards

Desmale ossificatie

De directe botvorming waarbij mesenchymcellen rechtstreeks differentiëren tot osteoblasten en botmatrix afzetten zonder voorafgaand kraakbeenstadium.

74
New cards

Titine

Een gigantisch elastisch myofilamenteiwit dat myosinefilamenten met de Z-schijf verbindt en spiervezels behoedt voor overrekking tijdens relaxatie.

75
New cards

Triade (skeletspier)

Een microstructuur op de overgang van de A- en I-band bestaande uit één centrale T-tubulus geflankeerd door twee terminale cisternen van het sarcoplasmatisch reticulum.

76
New cards

Troponine

Een regulerend eiwitcomplex op de dunne actinefilamenten in dwarsgestreept spierweefsel bestaande uit drie subeenheden: TnT, TnI en de calciumbindende TnC.

77
New cards

Satellietcellen (spierweefsel)

Rustende myogene stamcellen die tussen het sarcolemma en de lamina basalis van skeletspiervezels liggen en instaan voor spierhypertrofie en herstel.

78
New cards

Calmoduline

Een intracellulair calciumbindend eiwit in gladde spiercellen dat na calciumactivering het enzym myosine-light chain kinase stimuleert om contractie te initiëren.

79
New cards

Neuropileem

Het dicht vervlochten netwerk van axonen, dendrieten en uitlopers van gliacellen dat de ruimte tussen de neuronale cellichamen in de grijze stof inneemt.

80
New cards

Endoneurium

Een uiterst fijn laagje losmazig bindweefsel met reticulaire vezels dat elke individuele perifere zenuwvezel direct omgeeft.

81
New cards

Perineurium

Een omhullende koker bestaande uit concentrische lagen gespecialiseerde bindweefselcellen en collageenvezels die zenuwbundels (fasciculi) omsluit en de bloed-zenuwbarrière vormt.

82
New cards

Epineurium

De buitenste bindweefselmantel van dicht collageen bindweefsel die de verschillende fasciculi van een perifere zenuw samenbindt en beschermt.

83
New cards

Melanocyten

In het stratum basale gelegen pigmentcellen van neurale lijst-oorsprong die via het enzym tyrosinase melanine synthetiseren en dit overdragen aan keratinocyten.

84
New cards

Stratum lucidum

Een dunne, doorschijnende laag van dicht opeengepakte, kernloze keratinocyten die uitsluitend voorkomt in de dikke huid tussen het stratum granulosum en stratum corneum.

85
New cards

Lichaampjes van Ruffini

Langzaam adapterende, spoelvormig ingekapselde mechanoreceptoren in de dermis die reageren op continue weefselrekking en druk.

86
New cards

Musculus arrector pili

Een bundeltje glad spierweefsel dat verloopt tussen het papillaire stratum van de dermis en de haarfollikel en bij contractie zorgt voor kippenvel.

87
New cards

Eccriene zweetklieren

Onvertakte, gewonden tubulaire klieren in de huid die via merocriene secretie een waterig en hypotoon secreet direct op het huidoppervlak uitstorten voor thermoregulatie.