1/19
Een set van 20 begrippen en definities gebaseerd op de biologische lessen over organisatieniveaus, celorganellen, eiwitsynthese en de celcyclus.
Organisatieniveau
Een biologische structuur die bestaat uit samenhangende onderdelen met eigen kenmerken.
Emergente eigenschappen
Eigenschappen die door de interactie van onderdelen ontstaan op een hoger organisatieniveau.
Celmembraan
Een begrenzing van vetachtige fosfolipiden en eiwitten die elke cel scheidt van zijn omgeving en waarbij de eiwitten transport in en uit de cel verzorgen.
Eukaryoot
Cellen met een celkern, zoals dierlijke cellen, plantaardige cellen en schimmelcellen.
Prokaryoot
Cellen zonder celkern, zoals bacteriën.
Cytoskelet
Een netwerk van eiwitdraden dat de cel vorm geeft en de transportblaasjes geleidt.
Lysosomen
Organellen die enzymen bevatten die grote deeltjes en oude organellen afbreken.
Mitochondriën
Organellen die de energie (ATP) leveren voor de processen in de cel.
Nucleotide
Een bouwsteen van DNA bestaande uit de suiker deoxyribose, een fosfaatgroep en een van de stikstofbasen adenine, cytosine, guanine of thymine.
Vaste basenparen
De vaste combinaties van stikstofbasen (A–T en C–G) die zich in het midden van het DNA-molecuul bevinden.
Gen
De stikstofbasen die samen in het DNA coderen voor een eiwit.
RNA
Een enkelstrengs nucleïnezuur met de suiker ribose en de stikstofbasen A, C, G en U (uracil) dat de eiwitcode van de kern naar de ribosomen brengt.
Startcodon (AUG)
Het specifieke codon op het RNA waar een ribosoom start met het aflezen van de genetische code.
Mutatie
Een verandering in het DNA die kan leiden tot het ontstaan van een ander eiwit.
Chromosoom
Een structuur die bestaat uit een DNA-molecuul gewikkeld rondom kleine eiwitmoleculen.
G1-fase
De fase in de celcyclus waarin de cel groeit.
S-fase
De fase in de celcyclus waarin het DNA verdubbelt.
G2-fase
De fase in de celcyclus waarin nieuwe organellen ontstaan.
M-fase
De fase waarin DNA-strengen zichtbaar zijn als chromosomen met twee chromatiden, het kernmembraan verdwijnt, centromeren splitsen, chromatiden scheiden en de cel deelt.
Kanker
Een kwaadaardige tumor met uitzaaiingen, ontstaan door ongecontroleerde celdeling.