Wirusy - molekularne pasożyty

Dlaczego wirusy są określane jako molekularne pasożyty i nie są zaliczane do organizmów?

Wirusy nie są organizmami, ponieważ nie mają budowy komórkowej i nie przejawiają samodzielnej aktywności metabolicznej (nie oddychają, nie odżywiają się i nie wydalają). Mogą namnażać się wyłącznie wewnątrz komórki gospodarza.

Czym jest wirion i z jakich głównych elementów się składa?

Wirion to kompletna cząstka wirusa występująca w środowisku pozakomórkowym, zdolna do atakowania komórek. Składa się z materiału genetycznego (DNA lub RNA), białkowego kapsydu oraz (u niektórych wirusów) lipoproteinowej osłonki zewnętrznej.

Z jakich jednostek strukturalnych składa się kapsyd i jakie pełni funkcje?

Kapsyd składa się z małych białkowych jednostek zwanych kapsomerami. Chroni materiał genetyczny wirusa w środowisku pozakomórkowym oraz umożliwia wirusowi rozpoznawanie komórek gospodarza.

Jaka jest struktura i pochodzenie lipoproteinowej osłonki zewnętrznej u niektórych wirusów?

Jej część lipidowa powstaje z fragmentu błony komórkowej gospodarza (co ułatwia wniknięcie do komórki), natomiast część białkową tworzą specyficzne glikoproteiny wirusowe pełniące funkcję receptorów i łączące kapsyd z osłonką lipidową.

Jaki przykład wirusa o helikalnej formie morfologicznej podano w materiale?

Wirus mozaiki tytoniu.

U jakich wirusów występuje głównie forma bryłowa i jaki jest jej przykład?

Występuje głównie u wirusów zwierzęcych, np. u wirusa zapalenia wątroby typu A.

Jak zbudowany jest wirion bakteriofaga stanowiący przykład formy bryłowo-spiralnej?

Jest zbudowany z wielościennej główki oraz helikalnego ogonka zaopatrzonego w białkowe włókna.

Jaką formę ma wirus SARS-CoV-2 oraz jego kapsyd?

Wirus SARS-CoV-2 ma formę kulistą (zawiera osłonkę lipoproteinową), a jego kapsyd ma formę helikalną.

Czym różni się etap wnikania bakteriofagów od wnikania większości wirusów roślinnych i zwierzęcych?

Bakteriofagi wstrzykują do komórek bakterii wyłącznie swoje genomy (pozostawiając kapsyd na zewnątrz), natomiast wirusy roślinne i zwierzęce zazwyczaj wnikają do komórek w całości.

Jakie są kolejne etapy przebiegu infekcji wirusowej?

1. Adsorpcja, 2. Wniknięcie, 3. Synteza kopii genomów wirusa, 4. Ekspresja genów wirusa, 5. Składanie genomów i białek w wirusy potomne, 6. Uwolnienie wirusów potomnych.

Jak przebiega synteza kopii genomów oraz ekspresja genów w przypadku wirusów DNA?

Synteza nowych genomów zachodzi poprzez replikację DNA z udziałem polimerazy DNA gospodarza. Ekspresja genów polega na transkrypcji z wirusowego DNA na mRNA, a następnie translacji mRNA na białka wirusowe.

Na czym polega cykl lityczny bakteriofagów i u jakich fagów występuje?

W cyklu litycznym geny wirusa przejmują kontrolę nad metabolizmem komórki gospodarza, produkując nowe wiriony, które opuszczają komórkę, wywołując jej lizę (rozpad). Zachodzi u bakteriofagów złośliwych, np. bakteriofaga T4.

Na czym polega cykl lizogeniczny i czym jest profag?

W cyklu lizogenicznym genom wirusa integruje się z genomem komórki gospodarza i staje się profagiem. Genom faga powiela się wraz z DNA gospodarza bez niszczenia komórki. Zachodzi u bakteriofagów łagodnych, np. bakteriofaga $$̱̲̳̰̐