esthetica termen

Materialisme / Fysicalisme

de filosofische aanname dat alleen materiële entiteiten bestaan en dat mentale fenomenen verklaard kunnen worden binnen de natuurwetenschappen (Neuro-esthetica)

Hard Problem of Consciousness

de kloof of "explanatory gap" tussen de objectieve neurofysiologie en de subjectieve

Neuro-constructivisme

de visie dat het brein de externe wereld niet simpelweg registreert

Bottom-up informatieverwerking

informatieverwerking die begint bij zintuiglijke stimuli van de periferie en fenomenaliteit genereert (Neuro-esthetica)

Top-down informatieverwerking

verwerking die begint bij interne cognitieve processen zoals geheugen en kennis om zintuiglijke informatie te interpreteren en intentionaliteit te genereren (Neuro-esthetica)

2D Primal Sketch

het eerste niveau van visuele representatie waarbij de retina kwalitatieve discontinuïteiten zoals contouren onttrekt aan oppervlaktes volgens David Marr (Neuro-esthetica)

2 1/2 D Sketch

een intermediair niveau waarbij onvolledige lokale informatie wordt geïntegreerd tot een globale scène waarin figuren loskomen van de achtergrond volgens David Marr (Neuro-esthetica)

3D Model

het hoogste niveau van visuele verwerking waarbij top-down cognitieve processen zoals taal betekenis geven aan waargenomen objecten volgens David Marr (Neuro-esthetica)

Emotie

een onbewust fysiologisch proces dat veranderingen in de lichamelijke gesteldheid teweegbrengt volgens Antonio Damasio (Neuro-esthetica)

Gevoel

de bewuste waarneming van een emotie of het "lichaamslandschap" volgens Antonio Damasio (Neuro-esthetica)

Interoceptie

het vermogen van een organisme om prikkels van binnenuit het eigen lichaam zoals hartslag en spierspanning waar te nemen (Damasio/Neuro-esthetica)

Proto-self

een primair en vitaal bewustzijn in de hersenstam dat continu de fysieke staat van het organisme in kaart brengt volgens Antonio Damasio (Neuro-esthetica)

Core self

het niveau van het zelf dat ontstaat door de actuele interactie tussen organisme en object en een "sense of agency" omvat volgens Antonio Damasio (Neuro-esthetica)

Autobiographical self

een uitsluitend menselijk niveau van het zelf gebaseerd op taal

Seeking System

een fundamenteel drift-systeem dat opwinding en energie genereert voor interesse en nieuwsgierigheid in de omgeving volgens Jaak Panksepp (Neuro-esthetica)

Gestalt-waarneming

het proces waarbij het brein eigenschappen zoals die van een gezicht direct als een geïntegreerde eenheid verwerkt in plaats van als losse lijnen (Kandel/Neuro-esthetica)

Fenomenaal bewustzijn

de zintuiglijke sensatie of qualia die we delen met dieren en verbonden is met biologische instincten (Neuro-esthetica)

Toegankelijk bewustzijn

cognitieve top-down processen zoals taal die noodzakelijk zijn voor het menselijke autobiografische zelfbewustzijn (Neuro-esthetica)

Zuivere intuïtie

de a priori vormen van ons bewustzijn

Concept (Begrip)

een analytische regel van het verstand die dient om de wereld te identificeren en te categoriseren volgens Immanuel Kant (Idealisme)

Idee

een voorstelling van de rede die de grenzen van de zintuiglijke ervaring overstijgt en fungeert als normatief ideaal voor handelen volgens Immanuel Kant (Idealisme)

Gemoed (Gemüth)

het overkoepelende orgaan dat de verschillende voorstellingen van de verschillende vermogens tot een bewuste eenheid integreert volgens Immanuel Kant (Idealisme)

Schematisme

het proces waarbij de verbeelding een abstract model of schema produceert om een particulier object te verbinden met een algemeen concept (Kant/Idealisme)

Doelmatigheid zonder doel

de paradoxale esthetische ervaring waarbij de vorm van een object een doelmatig effect heeft op onze vermogens zonder dat we er een nut aan toeschrijven volgens Immanuel Kant (Idealisme)

Circulaire causaliteit

een vorm van causaliteit waarbij de delen van een systeem elkaar wederzijds voortbrengen in functie van het geheel

Geist (Geest)

het zelfbewuste leven dat in en door de mens de inherente rede van de natuur tot bewustzijn brengt volgens G.W.F. Hegel (Idealisme)

Symbool

een gemotiveerde verhouding in de kunst waarbij de zintuiglijke vorm een spirituele Idee zichtbaar en voelbaar maakt volgens G.W.F. Hegel (Idealisme)

Pathisch moment

de onmiddellijke, affectieve en voor-talige gewaarwording van het "hoe" van ons met-de-wereld-zijn volgens Erwin Straus

Gnostisch moment

het objectiverende en identificerende moment van de ervaring dat gericht is op het "wat" van de wereld volgens Erwin Straus (Fenomenologie)

Lichaamsschema

een onbewust virtueel model van het lichaam in het brein dat beweging anticipeert en externe instrumenten kan incorporeren volgens Maurice Merleau-Ponty (Fenomenologie)

Kinesthesie

het zintuiglijke bewustzijn van het bewegende lichaam en de ervaring van de dynamische kracht om te kunnen bewegen volgens Maurice Merleau-Ponty (Fenomenologie)

Spiegelneuronen

neuronen die actief worden bij zowel het uitvoeren als het waarnemen van een handeling

Passibiliteit

het menselijke vermogen om een gebeurtenis passief te ondergaan zonder direct te reageren

Wu wei

het Taoïstische ideaal van "niet-handelen" dat Maldiney interpreteert als een ontvankelijkheid waarbij men handelt zonder intentie of inspanning (Fenomenologie)

Pathei mathos

het principe van "leren door lijden" waarbij de mens een actieve kracht toont in het ondergaan van het onvoorspelbare volgens Henri Maldiney (Fenomenologie)

Ontologische differentie

het verschil tussen de dynamische processen van individuatie (virtueel) en de statische resultaten of dingen (actueel) volgens Gilles Deleuze (Fenomenologie)

Natura naturans

een ongelimiteerde productieve kracht die de bron is van alle individuatie volgens Spinoza en Gilles Deleuze (Fenomenologie)

Inorganisch leven

het individuerende principe van de natura naturans dat de kracht van creatie is voorbij de actuele functies van een organisme volgens Gilles Deleuze (Fenomenologie)

Affecten

zuivere toestanden van gevoel die ontdaan zijn van persoonlijke herinneringen of begrippen en gericht zijn op intensieve krachten volgens Gilles Deleuze (Fenomenologie)

Percepten

waarnemingen die bevrijd zijn van het menselijke perspectief en die laten zien wat ontsnapt aan de normale representatie volgens Gilles Deleuze (Fenomenologie)

proprioceptie

bewust zijn van de beweging van het lichaam