urologie volwassenen

urineretentie

Pt geeft aan gevoel van volheid maar kan niet plassen/ de blaas ledigen

symptomen urineretentie

• Normale vochtinname

• Overvulling van de blaas: globus is zichtbaar

• Soms kleine urinelozingen (overloopincontinentie)

• Gevoel van volheid

• Dysurie

urineresidu

pt kan nooit volledig leegplassen er blijft altijd wat over (ongeveer 10 ml is normaal

slappe blaas

• reflexboog is wel beschadigd

• moet katheretiseren (sonderen)

reflexblaas

• reflexboog is NIET beschadigd

• geen katherisatie (sonde) nodig

dwarslaesie

beschadiging van ruggenmerg, waardoor de zenuwbanen tijdelijk/permanent worden afgekneld

tetraplegie

letsel situeert zich hoger dan T2 en je kan alleen nog je hoofd gebruiken

paraplegie

letsel situeert zich lager dan T2 en je kan je armen nog gebruiken

spinale shockfase

• eerste fase na ‘ongeval’

• even afwachten bij een slappe blaas

diurese

• Uitscheiding per dag​

urinedebiet

• Hoeveel je plast per tijdseenheid​

vochtbalans

• Wat komt er in en wat gaat eruit​

pollakisurie

• Vaker moeten plassen​

dysurie

• Drang om te plassen​

algurie

• Pijn bij het plassen​

pyurie

etter in de urine

hematurie

bloed in de urine

glucosurie

glucose in de urine

ketonurie

ketonen in de urine —> er is iets fout in glucose —> zoek op

proteïnurie

proteïne in de urine

Appendico-Vesico-stomie​

operatie om urine uit de blaas via apendix naar de buitenwereld brengen

Wat is een eenmalige katheterisatie (sondering)?

• B1 handeling (zonder voorschrift arts)

• Inbrengen en onmiddellijk verwijderen van een éénmalige blaassonde

• andere naam = INTERMITTENTE  CLEAN CATHETERISATION (IC)

Wanneer moet je een eenmalige katheterisatie (sondering) plaatsen?

• Retentie

• Afnemen van een urinecultuur

• Bepalen van het urineresidu

• Pre partum

• Voorbereiding blaasspoeling / blaasinstillatie

• Alternatief: Kinderen: blaaspunctie

Wanneer moet je geen eenmalige katheterisatie (sondering) plaatsen?

• Hematurie

• Bloed ter hoogte van de meatus

urinecultuur

urine kweken om te kijken welke infectie daar zit à staal moet identiek gelijk zijn aan de inhoud v/d blaas à door antibiotica voorschrigt mag er geen bijkomende besmetting komen in de staal

symptomen urineweginfectie (UWI)

• Koorts

• Algemene malaise (gevoel van ziek zijn)

• Vlokkerige urine

• Incontinentie

• Pollakisurie

• Pijn bij het plassen

• Spasticiteit van de blaas

• 10⁵ CFU/ml urine

Wat is het verschil tussen urineretentie en anurie?

• Bij urineretentie maken de nieren wel urine, maar blijft deze achter in de blaas

• Bij anurie produceren de nieren simpelweg geen urine meer.

Welke problemen kunnen er ontstaan door éénmalige katheterisatie?

• Urineweginfectie

• Kwetsen, irritatie van slijmvliezen

• Parafimosis —> spaanse kraag

• Syncope

• Gevaar voor retentie na katheterisatie

• Schaamte

• Angst

Nosocomiale infectie

• zkh infectie door in en uit schuiven van eenmalige katheter (korte verblijfsduur)

• Elke zorgvrager is risico patiënt – hoogste risico bij neurologische aandoeningen

bacteriurie

de aanwezigheid van bacteriën in de urine: > 100 CFU/ml urine

Wat is een een verblijfskatheter?

• een katheter met meerdere lumina die ter plaatse blijft in de blaas

• ander naam = Urethrale katheterisatie (UK)

Wanneer moet je een verblijfskatheter (blaassonde) plaatsen?

• Er is nood aan het continu meten van de output

• Chronische retentie

• Plasproblemen

• Therapie: blaasinstillatie en blaasspoeling

• Grote chirurgische operaties

• Incontinentie (in combinatie met andere factoren)

• Immobilisatie (bv na trauma)

• Palliatieve setting

Wanneer moet je geen verblijfskatheter (blaassonde) plaatsen?

• Hematurie

• Priaprisme (pijnlijke erectie bij de man)

• Urethrale traumata (letsel aan de plasbuis)

• Onbehandelde blaaskanker

• Chronische prostatitis

• Traumatische hypospadie

• Onbehandelde blaaskanker

• Afwezigheid van een palpeerbare blaas (met de vingers enz kunnen aanvoelen)

Priaprisme/ priapisme

pijnlijke erectie bij de man, die langer dan vier uur aanhoudt zonder seksuele opwinding

Hoeveel charière is aangeraden voor de verblijfskatheter?

• CH 16 bij volwassenen

• CH 8 bij kinderen

• CH 18 bij oudere vrouwen

Wat zijn de meest voorkomende verblijfskatheters (5)?

• Latex katheter

• Silicone coated latex

• 100% silicone katheter

• Hydrogelkatheter

• Hydrogel coated katheters

CAUTI

UWI veroorzaakt door de permanente aanwezigheid van een blaaskatheter

endo- en exogene besmetting CAUTI?

• endo: besmetting door bacteriën uit anale of vulva streek (lichaamseigen)

• exo: handen personeel, besmet materiaal

intra- en extra-luminale route van de infectie (CAUTI)

• via de binnenzijde van de katheter = duur, 32 tot 48 uur

• via de buitenzijde van de katheter = 72 tot 168 uur

incrustatie

de vorming van een harde korst of kalklaag op de katheter

blaasspasmen

Eénmalige pijnlijke contractie, suprapubische (boven schaambeen) pijn, mictiedrang

blaasspoeling vs blaasinstillatie

• spoel: vocht in en onmiddellijk terug laten uitlopen

• instil: vocht (ontsmetting, medicatie) inlopen, laten inwerken en terug uitlopen

indicatie blaasspoeling en blaasinstillatie

Indicatie spoeling:

• Reinigen van de blaas/katheter (ook Voor het ontstoppen van de katheter)

• Voorafgaand aan een instillatie

• Dialysepatiënten zonder urineproductie

• Bij gekatheteriseerde zorgvragers heeft dit géén voorkeur

Indicatie instillatie:

• Ontsmetten van de blaas: literatuur is hier niet eenduidig over

• Medicatie te laten inwerken: oncologische producten, aanzuren van de urine