Fotosintese Woordeskat

Hierdie flitskaarte dek die kernbegrippe, strukture en prosesse van fotosintese soos uiteengesit in die lesingsmateriaal.

Energie

Die vermoë om werk te verrig.

Eerste wet van energie

Energie kan nie geskep of vernietig word nie, maar kan slegs van een vorm na 'n ander omgeskakel word.

Tweede wet van energie

Wanneer energie van een vorm na 'n ander omgeskakel word, gaan sommige bruikbare energie verlore as hitte.

Anaboliese proses

'n Opbouproses waar ensieme gebruik word om komplekse produkte uit eenvoudige substrate te bou.

Fotosintese

'n Proses wat deur groen plante (en sommige bakterieë) gebruik word om eie voedsel te produseer vanaf lig- of stralingsenergie.

Ensieme

Biologiese katalisators wat chemiese reaksies vinniger laat plaasvind binne organismes.

Chlorofil

'n Groen pigment in chloroplaste wat ligenergie vanaf die son absorbeer.

Stroma

Die vloeistof matriks binne 'n chloroplas wat ensieme vir die donkerfase van fotosintese bevat.

Tilakoïede (Lamelle)

Parallelle afgeplatte sakkies wat in die stroma van 'n chloroplas gevind word en chlorofil bevat.

Grana

Stapels van tilakoïede; die enkelvoud word granum genoem.

Ligfase

Die fase van fotosintese wat binne tilakoïede plaasvind en afhanklik is van lig om stralingsenergie na chemiese energie om te skakel.

Fotolise

Die proses tydens die ligfase waar watermolekules ($H_2O$) gesplits word na waterstof- en suurstofatome.

Donkerfase

Ook bekend as die Calvin-siklus; die fase wat in die stroma plaasvind en waar koolhidrate ($C_6H_{12}O_6$) gevorm word.

ATP (Adenosien trifosfaat)

'n Energiedraermolekule wat tydens die ligfase gevorm word en energie na die donkerfase dra.

ADP (Adenosien difosfaat)

'n Molekule wat bestaan uit adenosien plus $2$ fosfate.

Outotrofe organismes

Organismes soos plante wat hul eie voedsel vervaardig.

Heterotrofe organismes

Organismes wat nie eie voedsel kan produseer nie en energie verkry deur organiese verbindings in te neem.

Kutikula

'n Wasagtige laag op die blaar wat waterdig en deursigtig is om verdamping te verhoed.

Stomata

Openinge in die epidermis wat oopgaan om $CO_2$ in die lugruimtes van die blaar te laat diffundeer.

Palisade mesofilselle

Selle wat direk onder die boonste epidermis geleë is en baie chloroplaste bevat vir maksimum ligabsorpsie.

Xileem

Deel van die vaatbundels wat water en opgeloste minerale na die mesofilselle vervoer.

Floëem

Deel van die vaatbundels wat vervaardigde organiese voedingstowwe na ander plantorgane vervoer.

Optimum temperatuur vir fotosintese

Die temperatuur waarteen fotosintese optimaal plaasvind, naamlik $25\,^\circ\text{C}$.