06 Fysiologie – Food & Nutrition II · oefentoets

Welk hormoon zorgt in het duodenum voor afgifte van gal en alvleeskliersap bij vetrijke voeding? A) Cholecystokinine B) Gastrine C) Secretine D) Insuline

Antwoord: A · Cholecystokinine (CCK) zet de galblaas en alvleesklier aan; zo kan pancreaslipase vet afbreken.

Langeketenvetzuren en monoglyceriden worden na opname in de enterocyt vooral vervoerd via... A) de poortader direct naar de lever B) de bloedbaan, gebonden aan albumine C) het lymfestelsel, verpakt in chylomicronen D) de galwegen terug naar de darm

Antwoord: C · Ze worden in de enterocyt tot TG opgebouwd, verpakt in chylomicronen en via de lymfe naar het bloed gebracht.

Welke bewering over micellen is juist? A) De buitenkant bestaat uit vetzuren, de binnenkant uit galzouten B) Ze worden in de lever gemaakt en vervoeren vet door het bloed C) Ze vervoeren glycerol en kortketenvetzuren naar het bloed D) De binnenkant bevat vetverteringsproducten, de buitenkant galmoleculen/fosfolipiden

Antwoord: D · Micellen zijn geëmulgeerde druppeltjes met verteringsproducten binnenin en gal/fosfolipiden aan de wateroplosbare buitenkant.

Welk lipoproteïne vervoert endogene triglyceriden vanuit de lever naar de perifere weefsels? A) Chylomicron B) VLDL C) HDL D) LDL

Antwoord: B · VLDL wordt in de lever gemaakt en vervoert de daar gevormde (endogene) TG.

Welk lipoproteïne heeft de laagste dichtheid? A) HDL B) VLDL C) LDL D) Chylomicron

Antwoord: D · Chylomicronen bevatten verhoudingsgewijs het meeste vet (ca. 85% TG) en vet is lichter dan eiwit.

Wat is de functie van HDL? A) Cholesterol afvoeren van perifere weefsels naar de lever B) Exogene triglyceriden naar vetcellen brengen C) Cholesterol naar perifere weefsels brengen D) Vetzuren vrijmaken in de capillairen

Antwoord: A · HDL wordt in de lever gemaakt en haalt cholesterol op uit weefsels; daarom geldt het als 'goed' cholesterol.

Wat doet lipoproteïnelipase (LPL)? A) Het breekt in de darm triglyceriden uit de voeding af B) Het bouwt in de lever VLDL op C) Het breekt in capillairen van perifere weefsels TG uit lipoproteïnen af, zodat vetzuren de cel in gaan D) Het verpakt cholesterol in LDL

Antwoord: C · LPL zit in de capillairen van o.a. vet- en spierweefsel en maakt vetzuren vrij uit chylomicronen en VLDL.

Een student eet een vetrijke maaltijd. Insuline stijgt. Wat is het effect op het vetweefsel? A) Lipase wordt gestimuleerd, dus meer lipolyse B) Lipase wordt geremd, dus meer vetopslag C) Er worden meer ketonlichamen gevormd D) Vetcellen geven meer VLDL af

Antwoord: B · Insuline remt het lipase in vetweefsel; het evenwicht verschuift van lipolyse naar lipogenese.

Wat is de netto opbrengst van de glycolyse per molecuul glucose? A) 2 ATP en 2 NADH B) 4 ATP en 2 NADH C) 2 ATP en 2 FADH2 D) 4 ATP en 4 NADH

Antwoord: A · Glycolyse kost 2 ATP en levert 4 ATP en 2 NADH, dus netto 2 ATP en 2 NADH.

Tijdens een sprint is er onvoldoende zuurstof in de spier. Wat gebeurt er met pyruvaat? A) Het wordt onomkeerbaar omgezet in acetyl-CoA B) Het wordt omgezet in ketonlichamen C) Het gaat direct de elektronentransportketen in D) Het wordt omgezet in lactaat

Antwoord: D · Zonder zuurstof wordt pyruvaat omgezet in lactaat; die stap is (anders dan die naar acetyl-CoA) omkeerbaar.

Wat levert één ronde van de citroenzuurcyclus (per acetyl-CoA) op? A) 2 pyruvaat en 2 ATP B) 2 CO2, 3 NADH, 1 FADH2 en 1 GTP C) 1 CO2, 1 NADH en lactaat D) 8 acetyl-CoA en 7 NADH

Antwoord: B · Per acetyl-CoA levert de cyclus 2 CO2, 3 NADH, 1 FADH2 en 1 GTP (≈ ATP).

Waar in de cel vindt de elektronentransportketen plaats? A) In het cytosol B) In het ruw endoplasmatisch reticulum C) In het binnenmembraan van het mitochondrium D) In het Golgi-complex

Antwoord: C · NADH en FADH2 geven daar hun elektronen af; de protonengradiënt levert energie voor ATP (oxidatieve fosforylering).

Welke stof is nodig om vetzuren het mitochondrium in te transporteren voor bèta-oxidatie? A) Insuline B) Oxaloacetaat C) Carnitine D) Galzouten

Antwoord: C · Vetzuren worden eerst aan coenzym A gekoppeld en daarna met carnitine het mitochondrium in gebracht.

Palmitinezuur heeft 16 C-atomen. Hoeveel acetyl-CoA levert de volledige bèta-oxidatie op? A) 4 B) 7 C) 8 D) 16

Antwoord: C · Bèta-oxidatie knipt telkens 2 C af: 16 / 2 = 8 acetyl-CoA (met 7 rondes NADH en FADH2).

Wat is de eerste stap bij het gebruik van aminozuren als energiebron, en welk extra eindproduct ontstaat daardoor? A) Transaminering; lactaat B) Glycolyse; pyruvaat C) Bèta-oxidatie; ketonlichamen D) Deaminering; ureum

Antwoord: D · De aminogroep wordt eerst verwijderd (deaminering); de stikstof wordt afgevoerd als ureum.

Waar begint de chemische vertering van eiwitten? A) In de mond, door speekselamylase B) In de maag, door HCl en pepsine C) In het duodenum, door trypsine D) In de dikke darm, door bacteriën

Antwoord: B · HCl denatureert eiwit en pepsine (uit pepsinogeen) begint met het afsplitsen; dat gebeurt in de maag.

Via welke route gaan aminozuren na opname uit de darmcel? A) Lymfe → borstbuis → bloed B) Direct naar de nieren C) Micellen → lymfe → lever D) Bloed → poortader → lever

Antwoord: D · Aminozuren worden aan het bloed afgegeven en via de poortader eerst naar de lever gebracht.

Welk celorganel koppelt aminozuren aan elkaar tot een eiwitketen? A) Ribosoom B) Glad ER C) Golgi-complex D) Mitochondrium

Antwoord: A · Ribosomen (los en op het ruw ER) koppelen aminozuren; het Golgi-complex werkt eiwitten af en verpakt ze.

Hoe wordt glucose door de darmcel opgenomen? A) Passieve diffusie B) Gefaciliteerde diffusie zonder energie C) Secundair actief transport via een symporter D) Via micellen

Antwoord: C · Glucose en galactose gaan via secundair actief transport; fructose via gefaciliteerde diffusie.

De Na/K-pomp pompt meer Na+ naar buiten dan K+ naar binnen. Wat is het gevolg? A) De intracellulaire osmolariteit stijgt en water stroomt de cel in B) De extracellulaire osmolariteit stijgt, wat de cel helpt haar volume te behouden C) Er stroomt Na+ terug zonder energie te kosten D) De cel zwelt op door osmose

Antwoord: B · Door netto deeltjes naar buiten te pompen stijgt de extracellulaire osmolariteit; zo regelt de pomp de vochtverdeling (aanvulling: 3 Na+ uit, 2 K+ in).

Een patiënt vast al enkele dagen. Welke stof kan het lichaam NIET omzetten in glucose? A) Glycerol B) Vetzuren C) Lactaat/pyruvaat D) Aminozuren

Antwoord: B · Gluconeogenese kan uit glycerol en aminozuren (via pyruvaat), maar vetzuren leveren geen glucose.

Een kind in een ontwikkelingsland heeft oedeem in de buik en is te klein voor de leeftijd, terwijl het wel voldoende koolhydraten eet. Wat is de meest waarschijnlijke diagnose? A) Marasmus B) Waterintoxicatie C) Ketoacidose D) Kwashiorkor

Antwoord: D · Kwashiorkor is acute PEM door ernstig eiwittekort bij voldoende KH, met oedeem en stunting.

Hoeveel liter extracellulair vocht heeft de referentieman van 70 kg? A) 28 l B) 14 l C) 10 l D) 3 l

Antwoord: B · Van de 42 l is 28 l intracellulair en 14 l extracellulair (3 l intravasculair, 10 l interstitieel, 1 l transcellulair).

Na veel transpireren stijgt de osmolaliteit van het bloedplasma. Wat gebeurt er? A) ADH uit de hypofyse stijgt, de nier resorbeert meer water in de distale buis B) ADH-afgifte wordt geremd, er komt meer urine C) De nieren scheiden meer natrium uit D) Aldosteron verlaagt het dorstgevoel

Antwoord: A · Osmoreceptoren in de hypothalamus stimuleren dorst en ADH, waardoor er minder urine is en de osmolaliteit daalt.

Een marathonloper drinkt bij elke post een bekertje en zakt na de finish versuft in elkaar. Stel dat zijn natrium 118 mmol/l is. Wat is de meest waarschijnlijke verklaring? A) Dehydratie met hypernatriëmie B) Ketoacidose door vetverbranding C) Hypoglykemie door glycogeentekort D) Waterintoxicatie met hyponatriëmie en hersenzwelling

Antwoord: D · Natrium ligt ver onder 135-142 mmol/l; water stroomt de hersencellen in, die opzwellen (encefalopathie).