Esthetica: expressionisme

Ontstaan (waar, socio-economisch, term, voorbereiding, wat, term)

-Duitsland

-Socio-economisch:

→ WOI: nationaal trauma, herstellingsbetalingen → financiële crisis

→ massale groei steden → sterk veranderde wereld

-Term: ‘expressio’ (=uitdrukking) → uitdrukking van de gevoelens

-voorbereid door pre-expressionisme

-schilderkunst, muziek, literatuur, film, toneel

-reactie tegen impressionisme (Parijs) → reactie op vluchtigheid en oppervlakigheid

Kenmerken (7)

-Gevoelend & ervaringen uitdrukken ZONDER rekening houden met werkelijkheid (→ belang innerlijke ervaring)

-felle+ niet naturalistische kleuren

-grillige lijnen

-slordige stijl

-geen perspectief

-onjuiste anatomische proporties

-onderwerp: mens& landschap

Duits expressionisme ontstaan (wat, wie, inspo, publicatie)

=Die Brücke → brug voor gelijkgestemde kunstenaars

-4 studenten architectuur in Dresden

-inspiratie: →Nietzche: apollynisch (rationeel) ←> dionisisch (creatieve, onderbewuste)

-is verhuis naar Berlijn

-tijdschrift ‘Der Sturm’

→ hanteert voor eerst term ‘expressionisme’

→ publiceert vaak werken Die Brücke

Duits expressionisme kenmerken (6)

-onderwerp: natuur, stadsleven, vrouwelijk naakt

-stijl: hevige kleur combinaties + agressieve brede afgelijnde vlakken

-geen opleiding kunstacademie

-roept op tot levensvrijheid

-kunst is niet het doel, maar communicatiemiddel → reactie tegen industrie, conservatieve burgerij, oorlog…

-werd tijdens WOII bestempeld als Entarte kunst

Entarte kunst

=gedegenereerd, ontaard

→ alle kunstvormen die niet paste binnen Duitse Derde Rijk

→ tentoonstellingen: verkoop en vernieling

Ludwig Kirchner

-studie architectuur

-vooral autodidact

-leidende rol Die Brücke

-WO I ‘onvrijwillige vrijwilliger’ → fysieke en me,tale ineenstorting→ 2 jaar senatoria

-WO II bestempeld ‘entarte kunst’ → 700 werken in beslag → zelfmoord

-inspiratie: Van Gogh, Munch, kunst van Oceanië

-gekend grafisch werk → houtsnede → oorspronkelijk Japanse druk techniek

naam+ kunstenaar+ iconografie

-Berlijns straatscène

-Ludwig Kirchner

iconografie:

-hektiek + vervreemding van mens in de grote stad

-vervorming menselijk figuur→ reactie op decadentie en jachtigheid van het moderne stadsleven

-mensen leven dicht op elkaar, tegelijk griezelige ondoordringbare onderlinge afstandelijkheid

naam + kunstenaar+ iconografie

-Portret als soldaat

-Ludwig Kirchner

iconografie:

-zelfportret als soldaat (uniform & pet van waar hij gediend heeft)

-plaats waar hand met penseel zou zijn: bloederige armstomp → symbolische verminking: man zal nooit meer schilderen, het model verdoet haar tijd

-donkere lege ogen →levenloosheid

→ trauma WO I

Vlaams expressionisme onstaan (wat, wanneer, waar, wat)

=De Latemse SChool

-later, na WO I

-dorpje Sint-Marten-Latem

-2de Latemse school: impressionistisch begonnen, voorkeur werkende mens (boer, visser…)

Vlaams expressionisme kenmerken (5)

-niet realistische

-grote penseelstroken

-dik, pasteus verfgebruik

-belang monumentale → grote werken

-onderwerp: alledaagse taferelen, boerenleven, eenvoudige volksmens, landschap

Permeke

-kunst minded gezin

-teruggetrokken leven in Sint-Maarten-Latem → intresse in werk Servaes

-verhuist naar visserskwartier Oostende

-latere leeftijd → beeldhouwer

Permeke kenmerken (10)

-grote tekeningen, monumentaal expressionisme

-voorkeur houtskool

-anatomische vervorming

-archetypes

-leegte even belangrijk als hoofdmotief

-ondergrond triplexplaten soms zichtbaar

-aardetinten

-soms nadruk moederschap

-vaak combinatie schilderen en tekenen

-thema: mensen van land en water → boeren en vissers