Deel 2: Het passief bewegingsapparaat

Skelet

Bottenstelsel dat steun en vorm geeft

Lange pijpbeenderen

Beenderen met een schacht en twee uiteinden (bv. opperarmbeen, dijbeen)

Korte pijpbeenderen

Ongeveer even lang als breed (bv. middenhandsbeentjes, vingerkootjes)

Platte beenderen

Dunne, platte beenderen (bv. schouderblad, ribben)

Onregelmatig gevormde beenderen

Beenderen met een complexe vorm (bv. wervels, heupbeen)

Epifyse (gewrichtshoofd)

Het uiteinde van het bot, bedekt met hyalien kraakbeen.

Diafyse (schacht)

Het middengedeelte van het bot, bevat de mergholte.

Beenweefsel

Hard weefsel dat botten vormt.

Compact bot

Buitenzijde

Sponsachtig bot

Binnenzijde

Beenmerg

Zacht weefsel in botten dat bloedcellen aanmaakt.

Geel beenmerg

Vetreserves, in de mergholte van lange pijpbeenderen.

Rood beenmerg

Bloedcelaanmaak, voornamelijk in platte en onregelmatige beenderen, en de epifysen van lange pijpbeenderen.

Beenvlies (Periost)

Een bindweefselachtig vlies dat het bot omhult (behalve op gewrichtsoppervlakken). Bevat zenuwen, bloedvaten en cellen voor botopbouw (osteoblasten) en -afbraak (osteoclasten).

Synarthrosen

Onbeweeglijke verbindingen tussen botten.

Syndesmose

Verbinding met bindweefsel (bv. ligamenten, tussen radius en ulna).

Synchondrose

Verbinding met kraakbeen (vooral bij groeiende botten, bv. epifysaire groeischijven, soms schedelbeenderen).

Synostose

Verbinding met beenstof (vergroeiing van botten, bv. heiligbeen, staartbeen).

Diarthrosen

Beweeglijke verbindingen - gewrichten: onrechtstreeks verbonden, minder stevig, maar beweeglijk (bv. ellebooggewricht, schoudergewricht).

Gewrichtsvlakken

De contactoppervlakken van de beenderen, bedekt met hyalien kraakbeen voor gladheid en wrijvingsreductie.

Gewrichtskapsel

Een bindweefselomhulling die het gewricht omvat en luchtdicht aflsuit.

Membrana fibrosa

Buitenste, stevige vezelige laag van het gewrichtskapsel, biedt stevigheid

Membrana synovialis

Binnenste, slijmvliesachtige laag van het gewrichtskapsel, produceert gewrichtsvloeistof

Gewrichtsholte

Ruimte tussen de gewrichtsvlakken

Synovia

Smerende vloeistof in de gewrichtsholte

Gewrichtsbanden (Ligamenten)

Sterke bindweefselstrengen die de beenderen met elkaar verbinden, stabiliteit bieden en bewegingen geleiden/remmen.

Gewrichtsschijven (bv.meniscus)

Kraakbeenschijven die schokken opvangen en aanpassing verbeteren.

Gewrichtslippen

Kraakbeenranden die de gewrichtskom verdiepen.

Gewrichtssmeer (Synovia)

Vloeistof die de gewrichtsvlakken smeert, wrijving vermindert en slijtage voorkomt.

Botremming

Bewegingsbeperking door contact tussen botten.

Bandremming

Bewegingsbeperking door spanning op ligamenten.

Spierremming

Bewegingsbeperking door spanning op spieren.

Eenvoudig gewricht

Twee gewrichtsvlakken (twee beenderen)

Samengesteld gewricht

Meer dan twee gewrichtsvlakken (meerdere beenderen)

Gecombineerd gewricht

Twee beenderen die op twee identieke plaatsen een gewricht vormen

Een-assige gewrichten

Bewegen rond één as

Scharniergewricht

Flexie en extensie (bv. elleboog, knie)

Rolgewricht

Rotatie (bv. tussen radius en ulna bij pronatie/superinatie)

Twee-assige gewrichten

Bewegen rond twee assen

Eigewricht

Flexie, extensie, abductie, adductie (bv. polsgewricht, tussen atlas en axis)

Zadelgewricht

Flexie, extensie, abductie, adductie, enigszins rotatie (bv. duim)

Drie-assige gewrichten

Bewegen rond drie assen

Kogelgewricht

Flexie, extensie, abductie, adductie, rotatie, circumductie (bv. schouder, heup)

Vlakke gewrichten

Glijden langs elkaar

Vlak gewricht

Geringe beweging van glijden (bv. tussen handwortelbeentjes, voetwortelbeentjes, wervels)