Thema 2: Voeding en Vertering

0.0(0)
Studied by 0 people
call kaiCall Kai
learnLearn
examPractice Test
spaced repetitionSpaced Repetition
heart puzzleMatch
flashcardsFlashcards
GameKnowt Play
Card Sorting

1/48

flashcard set

Earn XP

Description and Tags

Woordenlijst en kernbegrippen over voedingsmiddelen, voedingsstoffen, het spijsverteringsstelsel en gezonde voeding.

49 Terms

1
New cards

Voedingsmiddelen

Alles wat je eet en drinkt, onder te verdelen in plantaardige en dierlijke producten.

2
New cards

Plantaardige voedingsmiddelen

Voedingsmiddelen die afkomstig zijn van planten, zoals wortels, stengels, bladeren, vruchten en zaden.

3
New cards

Dierlijke voedingsmiddelen

Voedingsmiddelen die afkomstig zijn van dieren of dierlijke producten, zoals vlees, eieren, melk en zuivelproducten.

4
New cards

Voedingsstoffen

De bruikbare bestanddelen van voedingsmiddelen die het lichaam nodig heeft voor energie, groei en herstel.

5
New cards

Brandstoffen

Voedingsstoffen die bij verbranding in de cellen energie leveren om organen te laten werken, de lichaamstemperatuur op peil te houden en herstel en groei mogelijk te maken.

6
New cards

Bouwstoffen

Voedingsstoffen die nodig zijn voor groei, ontwikkeling en herstel, waarmee het lichaam nieuwe cellen en weefsels aanmaakt.

7
New cards

Reservestoffen

Voedingsstoffen die het lichaam niet direct nodig heeft en opslaat (voornamelijk als vet) om later te benutten als brandstof of bouwstof.

8
New cards

Beschermende stoffen

Voedingsstoffen (mineralen en vitaminen) die het lichaam beschermen tegen ziekten en nodig zijn om gezond te blijven.

9
New cards

Voedingsvezel

Een verzamelnaam voor onverteerbare stoffen uit planten die zorgen voor een verzadigd gevoel en een goede darmwerking bevorderen.

10
New cards

Eiwitten

Belangrijke bouwstoffen die nodig zijn voor de vorming van celplasma en de opbouw van spieren; een overschot dient als brandstof of wordt opgeslagen als vet.

11
New cards

Koolhydraten

Voedingsstoffen (waaronder suikers zoals glucose, zetmeel en glycogeen) die het lichaam voornamelijk als brandstof en deels als bouwstof gebruikt.

12
New cards

Glycogeen

Een reservestof gevormd uit glucose die wordt opgeslagen in de lever en in de spieren.

13
New cards

Vetten

Voedingsstoffen die vooral als brandstof dienen, maar ook als bouwstof en als reservestof worden opgeslagen (bijvoorbeeld in de onderhuidse vetlaag).

14
New cards

Water

Een belangrijke bouwstof die ongeveer 60%60\% van het lichaam vormt en noodzakelijk is voor het transport van opgeloste stoffen via het bloed.

15
New cards

Mineralen

Voedingsstoffen die ook wel zouten worden genoemd (zoals calcium, natrium, magnesium en ijzer) en dienen als bouwstof en beschermende stof.

16
New cards

Calcium (kalk)

Een specifiek mineraal dat in het lichaam dient als bouwstof voor de opbouw en stevigheid van botten.

17
New cards

Vitaminen

Bouwstoffen en beschermende stoffen aangeduid met letters (AA, BB, CC, DD, EE en KK), waarvan zowel een tekort als een overschot tot ziekte kan leiden.

18
New cards

Vitamine A

Een vitamine die nodig is voor een gezonde huid en voor het goed kunnen zien.

19
New cards

Vitamine D

Een vitamine die essentieel is voor de stevigheid van de botten.

20
New cards

Darmkanaal

Het lange kanaal dat loopt van de mond tot de anus, bestaande uit mondholte, slokdarm, maag, twaalfvingerige darm, dunne darm, dikke darm en endeldarm.

21
New cards

Verteren

Het stapsgewijs afbreken van grote voedingsstoffen tot kleinere verteringsproducten die door de darmwand in het bloed kunnen worden opgenomen.

22
New cards

Verteringsproducten

Kleine stoffen die ontstaan na scheikundige afbraak van voedingsstoffen en die de darmwand kunnen passeren naar het bloed.

23
New cards

Kiezen

Delen van het gebit met een knobbelige bovenkant die dienen om voedsel fijn te malen en het contactoppervlak te vergroten.

24
New cards

Verteringssappen

Vloeistoffen geproduceerd door verteringsklieren die stoffen in het voedsel scheikundig afbreken.

25
New cards

Verteringsklieren

De klieren bij de mens die verteringssappen maken: speekselklieren, maagsapklieren, lever, alvleesklier en darmsapklieren.

26
New cards

Enzymen

Stoffen in verteringssappen die de scheikundige reacties van de afbraak van voedingsstoffen versnellen.

27
New cards

Darmperistaltiek

Het afwisselend samentrekken en ontspannen van kring- en lengtespieren in de darmwand, waardoor voedsel wordt voortgeduwd, gekneed en gemengd met sappen.

28
New cards

Huig

Het weefsel dat tijdens het slikken de neusholte afsluit zodat voedsel niet in de neus terechtkomt.

29
New cards

Strotklepje

Het klepje dat tijdens het slikken de luchtpijp afsluit zodat voedsel alleen de slokdarm in kan gaan.

30
New cards

Maagsap

Een verteringssap gemaakt door maagsapklieren dat onder andere zoutzuur bevat om meegekomen bacteriën te doden.

31
New cards

Maagportier

Een kringspier aan het einde van de maag die telkens kleine porties voedsel doorlaat naar de twaalfvingerige darm.

32
New cards

Twaalfvingerige darm

Het beginstuk van de darmen direct na de maag, waar verteringssappen uit de lever en alvleesklier bij het voedsel komen.

33
New cards

Gal

Een vloeistof aangemaakt door de lever en opgeslagen in de galblaas, die vetten emulgeert in kleinere druppeltjes.

34
New cards

Emulgeren

Het verdelen van grote vetdruppels in kleine vetdruppeltjes (zonder ze te verteren) om het oppervlak voor enzymen te vergroten.

35
New cards

Dunne darm

Een orgaan van ongeveer 6 meter6\text{ meter} lengte waar darmsap wordt toegevoegd en opgeloste voedingsstoffen en water in het bloed worden opgenomen.

36
New cards

Darmvlokken

Uitstulpingen op de darmplooien van de dunne darm met een dunne wand en bloedvaten, die zorgen voor een zeer groot oppervlak voor snelle stofopname.

37
New cards

Blindedarm

Het darmdeel vlak onder de overgang van de dunne naar de dikke darm, zonder eigen directe functie bij de vertering.

38
New cards

Appendix

Het wormvormig aanhangsel aan de onderkant van de blindedarm dat bij een 'blindedarmontsteking' ontstoken raakt en operatief verwijderd wordt.

39
New cards

Dikke darm

Een darmdeel van ongeveer 1,5 meter1{,}5\text{ meter} lang dat bijna al het water uit onverteerde voedselresten terughaalt in het bloed om de ontlasting in te dikken.

40
New cards

Endeldarm

Het laatste darmgedeelte waar ingedikte, onverteerde voedselresten tijdelijk worden bewaard voordat ze via de anus het lichaam verlaten.

41
New cards

Schijf van Vijf

Een voorlichtingsmodel van het Voedingscentrum bestaande uit vijf vakken (groen, geel, roze, oranje en blauw) die dagelijks nodig zijn voor een volwaardig eetpatroon.

42
New cards

Kilocalorie (kcal)

Een eenheid om de energiewaarde van voeding uit te drukken, waarbij 1 kcal=4,2 kJ1\text{ kcal} = 4{,}2\text{ kJ}.

43
New cards

Overgewicht

Een toestand waarin te veel vet in het lichaam is opgeslagen, met een verhoogd risico op diabetes type 2, hart- en vaatziekten en overbelaste gewrichten.

44
New cards

Obesitas

Ernstig overgewicht waarbij een overmatige vetopslag aanzienlijke risico's oplevert voor de gezondheid.

45
New cards

Ondergewicht

Een te laag lichaamsgewicht waardoor tekorten aan voedingsstoffen, lusteloosheid, vermoeidheid en een verhoogde kans op botbreuken kunnen optreden.

46
New cards

Ondervoeding

Een toestand waarbij het lichaam te weinig voedsel of te weinig essentiële voedingsstoffen binnenkrijgt.

47
New cards

Anorexia nervosa

Een eetstoornis waarbij iemand weigert voldoende te eten uit angst om aan te komen en zichzelf als te dik ervaart, leidend tot ernstige vermagering.

48
New cards

Boulimia nervosa

Een eetstoornis gekenmerkt door periodieke eetbuien die gecompenseerd worden door braken of het innemen van laxeermiddelen.

49
New cards

Eetbuistoornis

Een eetstoornis waarbij iemand terugkerende eetbuien heeft zonder deze te compenseren met braken of laxeermiddelen, wat vaak leidt tot obesitas.