IP boek H2

Theorie

een samenhangend geheel van begrippen en ideeën waarmee waarnemingen worden geordend en verklaard. Een theorie helpt om gedrag te begrijpen en voorspellingen te doen over wat er kan gebeuren

Informele theorieën

ideeën of verklaringen die mensen in het dagelijks leen gebruiken om gedrag te gebruiken. Ze zijn niet altijd systematisch onderzocht

Formele theorieën

wetenschappelijk uitgewerkte verklaringen met duidelijk omschreven begrippen en samenhangende ideeën

Psychodynamische benadering

gaat ervan uit dat gedrag mede wordt beïnvloed door innerlijke psychologische processen, waaronder onbewuste verlangens, gevoelens en conflicten

Psychosociale theorie

een mens doorloopt verschillende psychosociale ontwikkelingsfasen. In iedere fase staat een bepaalde uitdaging of crisis centraal. Hoe iemand met deze uitdaging omgaat, draagt bij aan de verdere ontwikkeling

Ontwikkelingstaaktheorie

mensen komen in verschillende perioden van hun leven bepaalde ontwikkelingstaken tegen. Een ontwikkelingstaak is een vaardigheid, verantwoordelijkheid of opgave die in een bepaalde levensfase belangrijk is

Behaviorisme

richt zich vooral op observeerbaar gedrag en de relatie tussen gedrag en de omgeving. Gedrag kan veranderen door de gevolgen die erop volgen

Klassieke conditionering

iemand leert een verband tussen prikkels. Een prikkel die aanvankelijk geen bepaalde reactie oproept, kan die reactie uiteindelijk wel oproepen doordat deze herhaaldelijk met een andere prikkel wordt gecombineerd

Operante conditionering

gedrag wordt beïnvloed door de gevolgen ervan, het gedrag herhaalt zich of juist niet door bekrachtiging of straf

Sociaal leren

kinderen leren niet alleen door de directe gevolgen van hun eigen gedrag, ze kunnen ook leren door naar anderen te kijken

Self-efficacy

het geloof dat je in staat bent een bepaalde taak uit te voeren of met een situatie om te gaan

Ethologische benadering

onderzoekt gedrag vanuit de biologische en evolutionaire basis ervan. Sommige gedragingen hangen samen met biologische aanleg en kunnen een functie hebben gehad voor de overleving of voortplanting

Evolutionaire ontwikkelingstheorie

probeert ontwikkeling te begrijpen vanuit de evolutie en de eigenschappen die door natuurlijke selectie zijn ontstaan

Levenslooptheorie

bestudeert ontwikkeling in relatie tot de levensloop en de maatschappelijke en historische omstandigheden waarin iemand leeft. Ontwikkeling wordt niet alleen verklaard vanuit leeftijd of biologische rijping, ook de timing van gebeurtenissen en de historische context zijn belangrijk

Dynamische-systeemtheorie

beschouwt ontwikkeling als het resultaat van wisselwerking tussen verschillende factoren die voortdurend veranderen. Een vaardigheid ontstaat niet noodzakelijk door één enkele oorzaak

Schema

een georganiseerde manier waarop iemand kennis over de wereld structureert. Schema’s helpen kinderen om ervaringen te begrijpen en informatie te ordenen

Assimilatie

nieuwe informatie wordt opgenomen in een bepaald schema

Accommodatie

een bestaand schema wordt aangepast of een nieuw schema wordt gevormd omdat de bestaande kennis niet goed genoeg past bij de nieuwe ervaring. Bijvoorbeeld wanneer een kind leert dat katten anders zijn dan honden, dan past het zijn kennis aan

Zone van naaste ontwikkeling

het gebied tussen wat een kind zelfstandig kan, en wat een kind met hulp van een meer deskundige persoon kan

Informatieverwerkingstheorieën

vergelijken het denken van mensen met processen waarbij informatie wordt opgenomen, verwerkt, opgeslagen en gebruikt