Prawo konstytucyjne Kolokwium 18.11.2026

0.0(0)
Studied by 10 people
call kaiCall Kai
learnLearn
examPractice Test
spaced repetitionSpaced Repetition
heart puzzleMatch
flashcardsFlashcards
GameKnowt Play
Card Sorting

1/38

encourage image

There's no tags or description

Looks like no tags are added yet.

39 Terms

1
New cards

Cechy ustrojowe urzędu Prezydenta

  1. Funkcjonowanie w warunkach dualizmu egzekutywy, gdzie pełni głównie funkcje przedstawicielsko-reprezentujące (domniemanie kompetencji w sprawach polityki państwa na korzyść Rady Ministrów)

  2. Wybór w wyborach powszechnych

  3. Kadencyjność urzędu (max 2razy 5 lat)

  4. Niepołączalność z innymi urzędami i stanowiskami we władzach publicznych

  5. Brak odpowiedzialności politycznej przed parlamentem

  6. Funkcja arbitra w sporach Rada Ministrów - Parlament


2
New cards

Odpowiedzialność prezydenta

  • Brak odpowiedzialności politycznej przed parlamentem

  • Odpowiedzialność karna tylko przed Trybunałem Stanu

  • Odpowiedzialność konstytucyjna przed Trybunałem Stanu

    • wniosek o postawienie w stan oskarżenia składa grupa 140 posłów/senatorów


3
New cards

Opróżnienie urzędu Prezydenta RP

W przypadku:

  1. Śmierci

  2. Zrzeczenia się urzędu

  3. Trwałej niezdolności do sprawowania urzędu

  • stwierdza Zgromadzenie Narodowe 2/3 głosów

  1. Złożenia Prezydenta z urzędu orzeczeniem Trybunału Stanu

  2. Stwierdzenia nieważności wyborów przez Sąd Najwyższy


4
New cards

Zadania i kompetencje prezydenta

O charakterze urzędowym

  • Do ich ważności wymagana kontrasygnata premiera


Kompetencje obejmujące:

  • 1. Akty normatywne

    • np.: wydawanie rozporządzeń

  • 2. Inne akty prawne

    • np.: wystąpienie z wnioskiem do TK, wystąpienie z wnioskiem o kontrolę NIKu

  • 3. Pozostałe akty urzędowe


5
New cards

Rola kontrasygnaty

  • Pośrednia odpowiedzialność polityczna premiera za decyzje prezydenta

  • Zapewnią względną jednomyślność obu segmentów władzy wykonawczej


Akty niewymagające kontrasygnaty to prerogatywy


6
New cards

Kto sprawuje władzę sądowniczą

Sądy i trybunały

  • mają monopol na władzę sądowniczą (mają ostatnie słowo przy rozstrzyganiu sporów o prawo)


7
New cards

Cechy ustrojowe władzy sądowniczej

  • Oparcie jej działalności o zasady:

    • niezawisłości sędziowskiej

    • niezależności sądów (od innych władz)


  • Szczególny zakres przedmiotowy działalności

    • Rozstrzyganie sporów prawnych


  • Kryterium prawa jako jedyne kryterium jej funkcjonowania

    • Pozostałe władze mogą się kierować kryteriami efektywności i celowości


  • Oparcie procedur sądowych o zasadę kontradyktoryjności



8
New cards

Struktura sądów

Sądy powszechne

  • Wszystkie sprawy oprócz ustawowo zastrzeżonych dla innych sądów

  • Brak określonej konstytucyjnie struktury — tylko wymóg dwuinstancyjności

  • Nadzór ministra sprawiedliwości

  • Podział na:

    • Rejonowe

    • Okręgowe

    • Apelacyjne


Sądy szczególne

  • Obejmują określoną grupę spraw

  • Usytuowane poza systemem sądów powszechnych

  • Typy:

    • Sądy wojskowe

    • Sądy administracyjne

      • Naczelny sąd administracyjny

      • Wojewódzkie sądy administracyjne


9
New cards

Gwarancje niezawisłości sędziowskiej


  • 1. Powoływanie sędziów na czas nieoznaczony

    • Można czynnie orzekać do 70tki, potem stan spoczynku ale nie zwolnienie z urzędu


  • 2. Nieusuwalność sędziego z urzędu

    • Wyjątek - gdy usunięcie jest rezultatem kary dyscyplinarnej


  • 3. Zakaz przeniesienia sędziego na inne stanowisko bez jego zgody

    • Chyba że jest to rezultat kary dyscyplinarnej


  • 4. Immunitet sędziowski


  • 5. Wewnętrzna odpowiedzialność dyscyplinarna


  • 6. Apolityczność sędziów

    • Zakaz przynależności do partii politycznej oraz wykonywania innej aktywności publicznej niedającej się pogodzić z godnością urzędu


  • 7. Niepołączalność urzędu z innymi urzędami i stanowiskami publicznymi


  • 8. Obowiązek ukształtowania wynagrodzeń sędziowskich na poziomie odpowiadającym godności urzędu


10
New cards

Zasada prawa do sądu

Jeden z fundamentów demokratycznego państwa prawa


Tylko sąd jest władny do rozstrzygania o prawach i wolnościach obywatelskich

11
New cards

Zasada prawa do sądu w świetle art.45

Zostało określone w sposób sumaryczny bo wystąpić muszą:

  1. Sprawiedliwe rozpatrzenie sprawy

  2. Jawne rozpatrzenie sprawy

  3. Brak zwłoki w rozpatrzeniu sprawy

  4. Sąd właściwy

  5. Sąd bezstronny

  6. Sąd niezawisły i niezależny


12
New cards

Prawo do obrony

Znaczenie formalne

  • Prawo do posiadania obrońcy z wyboru lub z urzędu


Znaczenie materialne

  • Oparcie procesu o zasadę kontradyktoryjności

  • Umożliwienie oskarżonemu występowania jako pełnoprawny uczestnik procesu


13
New cards

Sprawiedliwy charakter postępowania sądowego

Skonstruowanie procedur sądowych z uwzględnieniem naczelnych zasad, np.

  • Kontradyktoryjność

  • Prawo odwołania się od orzeczeń sądów pierwszej instancji

  • Nullum crimen sine lege i nulla poena sine lege

  • Domniemania niewinności


14
New cards

Jawność postępowań sądowych

2 rodzaje jawności:


Wewnętrzną

  • Co do stron i uczestników postępowania

  • Oznacza dopuszczenie stron i uczestników do czynności procesowych i dostęp do akt sprawy


Zewnętrzną

  • Przebieg dostępny dla ogółu społeczeństwa

  • Publiczne odbywanie rozpraw i ogłaszanie wyroków

  • * Jawność rozorawy można wyłączyć ale wyrok zawsze ogłaszany jest jawnie


15
New cards

Brak zwłoki w postępowaniu

Elementem mającym zapewnić wyegzekwowanie tej dyrektywy jest “ustawa o przeciwdziałaniu przewlekłości sądowej” z 2004 roku


16
New cards

Wymień sytuacje w których dochodzi do dymisji Rady Ministrów

  1. Po wyborach parlamentarnych

  2. Nieudzielenie przez Sejm wotum zaufania

  3. Wyrażenie przez Sejm wotum nieufności wobec rządu

  4. Dymisja Premiera składana na ręce Prezydenta w innych sytuacjach


17
New cards

W której sytuacji prezydent nie musi przyjąć dymisji?

Dymisja Premiera składana na ręce Prezydenta w innych sytuacjach.

18
New cards

Warunki i cechy wyrażenia przez Sejm nieufności wobec rządu

  • wniosek składa grupa min. 46 posłów

  • pomiędzy złożeniem wniosku a głosowaniem nad nim powinno upłynąć co najmniej 7 dni

  • w razie odrzucenia, ponowny wniosek może być złożony dopiero po upływie 3 miesięcy (chyba że podpisze się pod nim min. 115 posłów).

  • wniosek ma charakter konstruktywny (musi wskazywać kandydata na nowego Premiera)

  • w tej sytuacji Premier składa dymisję, którą Prezydent przyjmuje


19
New cards

Wymień etapy procedury powoływania Rady Ministrów

  1. Etap pierwszy (prezydencki)

  2. Etap drugi (sejmowy)

  3. Etap trzeci (powtórny prezydencki)


20
New cards

Opisz etap pierwszy (prezydencki)

  1. Prezydent wskazuje kandydata na Premiera (DESYGNUJE)

  2. Kandydat formułuje rząd

  3. Prezydent powołuje rząd lub odmawia jego powołania (14 dni od dymisji poprzedniego rządu)

  4. W razie powołania rządu w ciągu 14 dni dochodzi w Sejmie do głosowania o wotum zaufania. Udziela się go bezwzględną większością głosów przy obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.


21
New cards

Etap drugi (sejmowy)

  1. W przypadku nieuzyskania wotum zaufania

  2. Kandydata na premiera wybiera sejm

  3. Prezydent nie może odmówić powołania rządu w składzie wybranym przez Premiera.


22
New cards

Etap trzeci (powtórny prezydencki)

  1. Desygnowanie Premiera przez Prezydenta

  2. Do udzielenia wotum zaufania wystarcza zwykła większość głosów w obecności minimum połowy ustawowej liczby posłów

  3. W razie niepowodzenia etapu trzeciego Prezydent rozwiązuje parlament i zarządza przedterminowe wybory


23
New cards

Cechy ustrojowe Rady Ministrów

  • ma charakter kolegialny

  • jej członkowie ponoszą odpowiedzialność polityczną przed parlamentem

  • skupia w swoich rękach większość zadań z zakresu polityki wewnętrznej i zagranicznej państwa

  • działa w dualizmie egzekutywy, w ramach którego pełni funkcje robocze


24
New cards

Zadania Rady Ministrów

  1. Kierowanie administracją rządową, a pośrednio całą administracją publiczną

  2. Kierowanie wykonaniem budżetu państwa

  3. Zapewnienie wykonania ustaw

  4. Zapewnienie bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego państwa oraz porządku publicznego

  5. Sprawowanie ogólnego kierownictwa w zakresie polityki zagranicznej państwa


25
New cards

Procedura wyboru Prezydenta - cechy

  • Wybory - powszechne, równe, bezpośrednie i tajne

  • Kandydować może każdy kto najpóźniej w dniu wyborów ma 35 lat - wymóg 100 000 podpisów

  • O ważności decyduje Sąd Najwyższy


26
New cards

Tryby wyborów prezydenckich

  • Tryb zwyczajny

    • Kiedy upływa kadencja urzędującego prezydenta

    • Marszałek sejmu zarządza wybory między 100 a 75 dniem przed upływem kadencji


  • Tryb nadzwyczajny

    • W sytuacji opróżnienia urzędu prezydenta RP

    • Marszałek sejmu zarządza wybory w ciągu 14 dni od opróżnienia urzędu

    • Ich termin wyznacza na nie później niż 60 dni od ich zarządzenia


  • W przypadku jednego ze stanów wyjątkowych

    • Mogą zostać przeprowadzone dopiero 90 dni po jego zakończeniu

    • Kadencja urzędującego prezydenta zostaje odpowiednio przedłużona


27
New cards

Zadania i kompetencje prezydenta

O charakterze osobistym

  • Nie wymagają kontrasygnaty

  • Obejmują 4 obszary działania prezydenta (na ćwiczeniach, w książce 7)



28
New cards
  1. Stosunki prezydenta z parlamentem



  • organizacyjne

    • Zarządzanie wyborów parlamentarnych

    • Zwołanie pierwszych posiedzeń obu izb parlamentu

  • Inicjatywne

    • Inicjatywa ustawodawcza

    • Zarządzanie referendum (za zgodą senatu)

  • Hamujące

    • Weto prezydenckie

    • Kierowanie ustaw do TK


29
New cards
  1. Uprawnienia Prezydenta wobec Rady Ministrów



  • Bardzo ograniczone we wszystkich aspektach

  • Głównie procedura powoływania i odwoływania rządów


30
New cards
  1. Uprawnienia Prezydenta wobec władzy sądowniczej


  • Powoływanie sędziów


31
New cards
  1. Tradycyjne kompetencje prezydenta



  • Prawo łaski

  • Nadawanie obywatelstwa i przyjmowanie oświadczeń o zrzeczeniu się obywatelstwa

  • Nadawanie orderów i odznaczeń państwowych


32
New cards
  1. Kompetencje Prezydenta w sprawach stosunków zewnętrznych


  • Są to raczej wyjątki i zawsze wymagają podstawy konstytucyjnej

  • Reprezentowanie państwa w stosunkach zewnętrznych

    • polityka zagraniczna zgodna z premierem i ministrem

  • Podejmowanie decyzji personalnych

    • np. powoływanie odpowiednich przedstawicieli państwa

  • Ratyfikacja umów międzynarodowych

    • potwierdzenie umowy zawartej przez Radę Ministrów

  • Postanawianie o stanie wojny

    • tylko gdy sejm nie może zebrać się na posiedzenie

    • wymaga kontrasygnaty premiera


33
New cards
  1. Kompetencje Prezydenta w sprawach obronności


  • Prezydent najwyższym zwierzchnikiem sił zbrojnych

    • zwierzchnictwo pośrednie przez ministra

    • Raczej wymiar symboliczny

  • Rola prezydenta wzrasta w sytuacji zagrożenia państwa


34
New cards
  1. Stanowienie prawa przez Prezydenta



  • Tylko akty podustawowe

    • Rozporządzenia

    • Zarządzenia


Rozporządzenia z mocą ustawy

  • W stanie wojennym kiedy sejm nie może się zbierać

  • Potrzeba kontrasyganty premiera

  • Muszą być zatwierdzone przez sejm po jego zebraniu


35
New cards

Zadanie Sądu Najwyższy (na 90% nie będzie)

sprawowanie nadzoru orzeczniczego nad działalnością sądów powszechnych i wojskowych


36
New cards

Formy działalności Sądu Najwyższego

  • rozpoznawanie środków odwoławczych od orzeczeń sądowych

  • podejmowanie uchwał rozstrzygających zagadnienia prawne budzące wątpliwości bądź rozbieżności w orzecznictwie


37
New cards

Izby Sądu Najwyższego

  • cywilnej

  • karnej

  • pracy i ubezpieczeń społecznych

  • kontroli nadzwyczajnej i spraw publicznych

  • odpowiedzialności zawodowej


38
New cards

Zadanie sądów administracyjnych

  • kontrola administracji publicznej


39
New cards

Typy spraw rozpatrywanych przez sądy administracyjne

  • skargi na decyzje administracyjne

  • skargi na akty prawa miejscowego

  • rozstrzygają spory o właściwość między organami

Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje nadzór nad działalnością sądów administracyjnych w zakresie orzekania