Chuyển Hoá Hemoglobin

Phản ứng định lượng hemoglobin toàn phần

Birubilin gluconat phản ứng trực tiếp với muối suulphodiazonium hình thành phức màu azobilirubin

Màu được hình thành khi đo quang với bước sóng 540-550nm tỷ lệ thuận theo nồng độ hemoglobin

Mẫu thử sử dụng

Huyết thanh huyết tương chống đông bằng heparin hoặc EDTA

Tiến hành định lượng bilirubin toàn phần

• Trộn đều mẫu thử và dung dịch hoạt động và ủ 5 phút ở 37 độ C

• Đo quang ở mức 546nm

• Độ tuyến tính 0-20 mg/dL

Biện luận kết quả Bilirubin toàn phần ở người lớn

Giá trị bình thường

• Người lớn <= 2mg/dL

Biện luận kết quả Bilirubin toàn phần ở trẻ sơ sinh non

0-1 ngày tuổi —→ 1-8mg/dL

1-2 ngày tuổi —→ 6-12mg/dL

3-5 ngày tuổi —→ 1–14mg/dL

Biện luận kết quả Bilirubin toàn phần ở trẻ sơ sinh đủ tháng

0-1 ngày tuổi —→ 1-6mg/dL

1-2 ngày tuổi —→ 6-10mg/dL

3-5 ngày tuổi —→ 4–8mg/dL

Bilirubin tự do được tổng hợp ở đâu

• Được hình thành từ quá trình phân huỷ hemoglobin của hồng cầu già

• Cơ quan tổng hợp —→ Hệ liên võng nội mô ( Chủ yếu ờ gan, lách, tuỷ xương )

Tính chất của bilirubin tự do

• Khả năng hoà tan —→ Không tan trong nước

• Vận chuyển trong máu nhờ gắn với albumin

• Phản ứng hoá học —→ Diazo chậm

Bilirubin tự do hay còn gọi là

Bilirubin gián tiếp

Bilirubin tự do được dùng để đánh giá gì

Nguyên nhân vàng da

Tán huyết

Một số hội chứng ảnh hưởng đến gan

Tại sao được gọi là Biilirubin tự do

Bilirubi tự do là sản phẩm thoái hoá hồng cầu của hồng cầu già, chưa kết hợp với bất kỳ chất nào khác tại gan

Tại sao gọi bilirubin liên hợp

Khi bilirubin tự do được vận chuyển đến gan, gan sẽ dùng enzyme để gắn nó với 1 phân tử là acid glucorunic

Tại sao không để mẫu thử là Huyết thanh và huyết tương có chứa chất chống đông Heparin hoặc EDTA dưới ánh sáng

Vì có sự phân huỷ Bilirubilin.

• Ánh sáng gây quang phân huỷ —→ làm giảm nồng độ bilirubin trong mẫu bệnh phẩm

Bảo quản thuốc thử ở định lượng bilirubin toàn phần:

• 2-8 độ C đến khi hết hạn sử dụng

• Dung dịch hoạt dộng sau khi pha: Tỉ lệ 50R1 + 1R2

=> Bảo quản trong tối, tránh ánh sáng mặt trời trực tiếp, 2-8 độ C / 7 ngày

Định lượng Bilirubin toàn phần là

= Tự do ( gián tiếp ) + liên hợp ( trực tiếp )

Định lượng Bilirubin trực tiếp

Định lượng bilirubin liên hợp

Bảo quản thuốc thử của định lượng Bilirubin liên hợp

• 2-8 độ C ổn định cho đến khi hết hạn sử dụng

• Dung dịch hoạt động: Tỉ lệ pha: 100R1+ 1R2

• Bảo quản trong tối, 2-8 độ C / 7 ngày

Sự khác nhau giữa độ tuyến tính của Định lượng bilirubin toàn phần và trực tiếp

Độ tuyến tính của toàn phần là

=> 0-20mg/dL

Độ tuyến tính của trực tiếp là

=> 0,18-23mg/dL

Biện luận kết quả của bilirubin trực tiếp

Giá trị bình thường 0- 0,2mg/dL

Bệnh lý: Phân loại vàng da theo 3 loại

Bilirubin trực tiếp giúp đánh giá điều gì

Chức năng khử độc của gan

Vàng da

Vàng da trước gan thì chỉ số sẽ như thế nào

Bili gián tiếp —→ tăng

Bili trực tiếp —→ bình thường

Vàng da sau gan thì chỉ số

Bili gián tiếp —→ Bình thường

Bili trực tiếp —→ Tăng

Vàng da tại gan thì chỉ số như nào

Bili gián tiếp —→ Tăng

Bili trực tiếp —→ Tăng

Bệnh lý gây tán huyết xuất hiện ở

Vàng da trước gan

Bệnh lí tán huyết gồm

Hồng cầu dễ vỡ, sốt rét, truyền nhầm nhóm máu, thiếu men G6PD

Bệnh lí gan xuất hiện ở đâu

Vàng da tại gan

Vàng da tại gan gồm

Viêm gan; xơ gan ung thư gan

Bệnh lý tắc ống dẫn mật xuất hiện ở

Vàng da sau gan

Bệnh lí tắc ống dẫn mật gồm:

Tắc ống dẫn mật do:

• Giun

• Sỏi mật

• Ung thư đầu tuỵ

Phản ứng tìm hemoglobin trong nước tiểu

Là phản ứng định tính

Phản ứng tìm hemoglobin trong nước tiểu

Còn gọi là phản ứng Mayer

Phản ứng tìm hemoglobin trong nước tiểu có nguyên tắc sau:

• Hem (biến tính) có tác dụng như Peroxydase ( Catalase ) giải phóng oxy hoạt động từ H2O2

Đặc biệt Phản ứng tìm hemoglobin trong nước tiểu đối với phenophtalein là:

Oxy này sẽ OH dạng khử của phenolphtalein → Phức màu đỏ → (+) có hemoglobin nhưng chưa biết nguyên bản hay hồng cầu

Bảo quản thuốc thử trong phản ứng tìm hemoglobin trong nước tiểu

• Đun sôi Mayer đến khi mất màu, lọc nóng, để lọ thủy tinh

• Cho thêm bột Zn để bảo quản

Nếu có máu/ Hb trong nước tiểu thì hiện tượng là

Màu đỏ trong 2 phút

Phản ứng tìm hemoglobin trong nước tiểu cần chú ý điều gì

• Phản ứng rất nhạy => Phải có màu ngay, có màu sau 2 phút —→ âm tính ( không do Hb )

• Phân biệt Hb/Hc cần làm gì

Ly tâm soi cặn nước tiểu —→ Có hồng cầu => có màu

Tại sao lại có hiện tượng dương tính giả ở thí nghiệm tìm Hemoglobin ở trong nước tiểu ?

Do có sự hiện diện oxy tác dụng OXH

Bình thường trong nước tiểu

Không có hemoglobin

Trường hợp bệnh lý nào có Hb trong nước tiểu

Thiếu men G6PD
Truyền nhầm nhóm máu —→ Gây tán huyết

Trường hợp bệnh lý nào có hồng cầu trong nước tiểu

• Các bệnh tổn thương đường tiết niệu:
  Sạn/ lao đường nước tiểu
  Ung thư bọng đái/ thận

Định lượng ALT/GPT dùng để phản ánh điều gì

Phản ánh chức năng chuyển hóa trong gan

ALT là men gì

Alanine aminotransferase

Nguyên tắc định lượng ALT/GPT là gì

Sử dụng phương pháp đo động học đa điểm
—→ Dùng để xác định hoạt độ men ALT theo khuyến cáo của IFCC theo 2 phản ứng
Sự giảm mật độ quang —→ Do NADH —→ NAD tỉ lê thuận với hoạt độ ALT/GPT

Phản ứng trong nguyên tắc của định lượng ALT/GPT sử dụng men nào và gồm mấy loại

Gồm 2 loại men
+ GPT
+ LDH

Bảo quản thuốc thử trong định lượng ALT/GPT và AST/GOT là gì

Không mở hộp: 2-8 độ C cho đến khi hết HSD
Đã mở hộp
+ Không trộn lẫn: Sử dụng ngay. ổn định 2-8 độ C / 30 ngày
+ Đã trộn lẫn ( 4R1 +1R2) —→ Bảo quản trong tối, tránh ánh sáng trực tiếp

Độ tuyến tính của phản ứng định lượng ALT/GPT là

4,4-360 U/L

Bước sóng trong phản ứng định lượng ALT/GPT

340nm

Chú ý yếu tố ảnh hưởng đến kết quả của phản ứng định lượng ALT/GPT là gì

• Hb >2,5g/dL

• Bili > 30mg/dL

• Triglycerid > 2g/dL

ALT chủ yếu tồn tại ở đâu

Gan

ALT thuộc nhóm enzyme nào

Nhóm transaminease

Nhóm Transaminase có tác dụng

Chuyển giao nhóm amin

Tăng hoạt độ của Transaminase là dấu hiệu của bệnh lý nào

Nhồi máu cơ tim, hepatopathies, loạn dưỡng cơ, tổn thương nội quan

Tăng hoạt độ ALT trong huyết thanh gợi ý cho điều gì

Tổn thương nhu mô gan

Giá trị bình thường ALT là bao nhiêu

Nam : ≤ 45 U/L
Nữ: ≤ 34 U/L

ALT tăng trong trường hợp nào

• Trong tế bào gan —→ Tốt ( Chuyển hóa amino acid dễ hơn )

• Trong máu —→ Không phản ánh chức năng gan

Chỉ số bất thường ở sinh lý ( có thể trở lại bình thường ) là

Giảm —→ Thiếu Vitamin B6 ( Pyridoxal Phosphate )

Bất thường tăng trong trường hợp sinh lý ( có thể trở lại bình thường) là:

• Thuốc điều trị đái tháo đường

• Gout ( Bệnh thống phong )

• Thuốc ngừa thai

• Rượu

• Tập luyện nhiều, kéo dài

Bệnh lý gan gây tăng ALT/GPT

• Viêm gan cấp/ siêu vi

• Viêm gan cấp: Ngộ độc, thuốc, nhiễm trùng,…

=> GPT sẽ tăng rõ hơn

Bệnh lí tim gây tăng ALT/GPT

Nhồi máu cơ tim

=> GOT > GPT ( Tăng rõ, từ 10h sau cơn đau )

Bệnh lí cơ và bệnh lí khác gây tăng ALT/GPT

• Loạn dưỡng cơ

• Viêm tụy cấp

• Tiêu myoglobin

• Nhồi máu phổi

• Nhồi máu não

Định lượng AST/GOT nguyên tắc là gì

Sử dụng phương pháp đo động học đa điểm
—→ Dùng để xác định hoạt độ men AST theo khuyến cáo của IFCC theo 2 phản ứng
Sự giảm mật độ quang —→ Do NADH —→ NAD tỉ lê thuận với hoạt độ AST/GOT

Men AST là gì

Aspartate aminotranferase

AST/GOT xúc tác cho phản ứng

Chuyển nhóm Amin

AST/GOT được tìm thấy ở ở đâu

Mô của con người

AST/GOT nằm hầu hết ở đâu

Cơ tim

AST/GOT hiện diện ở đâu ngoài cơ tim

Não, gan, niêm mạc dạ dày, mô mỡ, cơ xương và thận

AST/GOT chủ yếu tồn tại ở đâu

Tế bào chất và một ít ty thể

AST/GOT giá trị bình thường

Nam ≤ 35 U/L

Nữ ≤ 31 U/L

Các bất thường trong kết quả xét nghiệm AST/GOT

• Enzyme AST —→ Có nhiều trong bào tương và ty thể của tế bào gan, tim, cơ

• Hoạt độ AST huyết tương tăng:
  + Nhồi máu cơ tim
  + Bệnh cơ ( loạn dưỡng cơ, viêm cơ, tiêu myoglobulin )
  + Viêm da, viêm tụy cấp, tổn thương ruột, nhồi máu phổi/thận/não