Tkanki zwierzęce

Zbiór fiszek pojęciowych obejmujących podział, charakterystykę, komórki oraz przykłady występowania tkanek zwierzęcych na podstawie materiałów z wykładu.

Listki zarodkowe

Tkanki pierwotne (ektoderma, mezoderma, endoderma) powstające podczas wczesnych etapów rozwoju zarodkowego, z których rozwijają się tkanki ostateczne.

Błona podstawna

Warstwa substancji międzykomórkowej składająca się głównie z białek włóknistych (m.in. kolagenu), będąca wytworem komórek nabłonkowych; umożliwia zachowanie kształtu komórek i transport substancji chemicznych.

Nabłonek jednowarstwowy płaski

Nabłonek złożony ze spłaszczonych, wielobocznych komórek z centralnie umieszczonym jądrem, ułatwiający transport substancji; występuje m.in. w pęcherzykach płucnych, skrzelach i włosowatych naczyniach krwionośnych.

Nabłonek jednowarstwowy sześcienny

Nabłonek o komórkach w kształcie sześcianu z centralnym jądrem, obfitujących w mitochondria, aparaty Golgiego i siateczkę śródplazmatyczną; pełni funkcję wydzielniczą i resorpcyjną np. w kanalikach nerkowych.

Nabłonek jednowarstwowy walcowaty

Nabłonek zbudowany z wysokich komórek w kształcie walca z jąderkami blisko błony podstawnej; pełni funkcję wydzielniczą, resorpcyjną i barierową, wyściełając m.in. przewód pokarmowy.

Nabłonek jednowarstwowy wielorzędowy

Nabłonek utworzony z wysokich komórek graniastosłupowych oraz niskich komórek klinowatych o jądrach na różnych wysokościach; wyściela drogi oddechowe.

Nabłonek wielowarstwowy płaski

Nabłonek składający się z wielu warstw komórek spłaszczających się w miarę oddalania od błony podstawnej, pełniący funkcję ochronną; występuje jako rogowaciejący (pokrycie ciała kręgowców) lub nierogowaciejący (przełyk, odbyt, pochwa).

Gruczoły wydzielania wewnętrznego

Gruczoły dokrewne, których wydzielina (hormony) jest odprowadzana bezpośrednio do płynów ustrojowych, takich jak krew.

Gruczoły wydzielania zewnętrznego

Gruczoły, których wydzielina jest odprowadzana do środowiska zewnętrznego (np. gruczoły potowe) lub do światła narządów (np. wątroba).

Mezenchyma

Zarodkowa tkanka łączna, z której powstają wszystkie rodzaje tkanek łącznych.

Fibroblasty

Główne komórki tkanki łącznej właściwej o wrzecionowatym kształcie z licznymi wypustkami, odpowiedzialne za wytwarzanie substancji międzykomórkowej.

Tkanka siateczkowa

Tkanka łączna właściwa zbudowana z fibroblastów i substancji podstawowej z włóknami kolagenowymi, tworząca sieć mieszczącą limfocyty; buduje szpik kostny, węzły limfatyczne i śledzionę.

Tkanka włóknista luźna (wiotka)

Tkanka łączna właściwa składająca się z różnych komórek i dużej ilości substancji podstawowej z nieregularnie ułożonymi włóknami; wypełnia przestrzenie między narządami i stanowi ich zrąb.

Tkanka włóknista zbita (zwarta)

Tkanka łączna właściwa zawierająca niewielką ilość substancji podstawowej oraz liczne włókna kolagenowe; buduje ścięgna, więzadła oraz skórę właściwą kręgowców.

Tkanka tłuszczowa żółta

Tkanka tłuszczowa, której komórki zawierają jedną dużą kroplę tłuszczu; pełni funkcję zapasową, amortyzującą oraz termoizolacyjną.

Tkanka tłuszczowa brunatna

Tkanka tłuszczowa o komórkach zawierających wiele drobnych kropli tłuszczu oraz liczne mitochondria; uwalnia energię w postaci ciepła, pełniąc funkcję termoregulacyjną.

Chondrocyty

Dojrzałe komórki chrzęstne znajdujące się w jamkach chrzęstnych tkanki chrzęstnej.

Chondroblasty

Komórki chrząstkotwórcze odpowiedzialne za produkcję substancji międzykomórkowej tkanki chrzęstnej.

Chondroklasty

Komórki chrząstkogubne uczestniczące w rozkładzie chrząstki, umożliwiające przebudowę i wzrost szkieletu.

Tkanka chrzęstna szklista

Tkanka chrzęstna zawierająca gęsto i równomiernie ułożone włókna kolagenowe, wytrzymała na ściskanie; występuje na powierzchniach stawowych kości i w połączeniach żeber z mostkiem.

Tkanka chrzęstna sprężysta

Tkanka chrzęstna zawierająca liczne, nieregularnie ułożone włókna sprężyste, podatna na zginanie; buduje małżowinę uszną, elementy krtani i część chrzęstną nosa.

Tkanka chrzęstna włóknista

Tkanka chrzęstna zawierająca równolegle ułożone pęczki włókien kolagenowych, wytrzymała na rozerwanie; buduje krążki międzykręgowe i spojenie łonowe.

Osteoblasty

Komórki kościotwórcze dające początek komórkom kostnym, wytwarzające substancję międzykomórkową i odpowiadające za regenerację kości.

Osteocyty

Dojrzałe komórki kostne znajdujące się w jamkach kostnych, powstające z osteoblastów w wyniku ich mineralizacji.

Osteoklasty

Komórki kościogubne umożliwiające niszczenie martwej lub zbędnej tkanki kostnej.

Tkanka kostna zbita

Tkanka kostna, w której blaszki kostne układają się w osteony wokół kanału osteonu (Haversa) zawierającego naczynia krwionośne i nerwy; buduje trzony kości długich i zewnętrzne warstwy kości płaskich.

Tkanka kostna gąbczasta

Tkanka kostna, w której blaszki kostne tworzą luźny układ beleczek kostnych; występuje w nasadach kości długich oraz we wnętrzu kości płaskich.