3. Sociale Structuur

aggregaat

bestaat uit een aantal mensen die zich toevallig op dezelfde plaats bevinden

sociale categorie

bestata uit een aantal mensen die een of meerdere gemeenschappelijke kenmerken hebben

een primaire groep

een kleine, hechte groep met diepe emotionele banden

een secundaire groep

is een grotere, meer formele en doelgerichte groep

dyade

een groep die slechts twee personen telt

vb. een getrouws koppel zonder kind

een triade

een groep met drie leden → 1 individueel lid kan moeilijk de hele groep controleren

interdependentie

onderlinge afhankelijkheid

figuratie

gevormd door personen die onderling samenwerken

sociale relatie

een verband tussen twee of meer actoren gekenmerkt door de kans dat er interactie plaatsvindt

sociale status

posities waaraan sociale rollen gekoppeld worden, gebaseerd op rechten en plichten

invloed

overtuigende kracht gebaseerd op argumenten

dominantie

psychologisch kracht dat volgt uit de persoonlijkheid

rechten

een voorrecht van iemand, verweven met macht

dwang

bestaat uit het toepassen van sancties of het elimineren van bepaalde alternatieven

autoriteit

draait om de legitimering van die macht door de ondergeschikten

een toegeschreven statuspositie

een positie die ene individu ontleent aan factoren waarop die geen vat heeft (afkomst, geslacht, leeftijd)

verworven statuspositie

door een persoon zelf op basis van prestaties

sociale rol

het gedragspatroon dat geassocieerd is met de rechten en plichten gekoppeld aan een statuspositie

rolverwachting

het verwachte gedrag van een sociale rol, gekoppeld aan een statuspositie

role set

het geheel van rolrelaties waarbij personen betrokken zijn op grond van een specifieke sociale status

vb. leerkracht vervult rolverwachtingen tegenover directie, leerlingen en ouders

rolspanning

tegengestelde aanspraken worden gemaakt binnen een roleset

afscherming

het verbergen van bepaalde handelingen die niet even zichtbaar zijn voor medeactoren

rollenconflict

het hebben van meerdere statussen impliceert meerdere sociale rollen, waartussen een conflict kan ontstaan

rolverwarring

wanneer iemand niet meer weet hoe hij zich in een situatie moet gedragen omdat hij niet kan kiezen uit de passende rolgedragen

roldistantiëring

iemand in staat om binnen het invullen van rolverwachtingen voldoende individualiteit te brengen

rolsegregatie

rollen passen in bepaalde sociale situaties, maar niet in alle situaties

statusangst

onzekerheid over het behoud van verworven status

statusindicatoren

indicatioren die jouw sociale rangorde weerspiegelen

vb. materiële en immateriële voordelen en rechten

statusinconsistentie

wanneer een plaats variabel is binnen hiërarchieën

statuskristallisatie

wanneer een plaats blijft binnen verschillende hiërarchieën

statusconflict

de inconsistentie tussen statusindicatoren die wordt ervaren door de interactiepartner van het subject

marginale mens

de persoon die een hogere status verwerft maar inferieur blijft op basis van een andere status

formele organisatie

een groep waarvan de organisatie gericht is op het bereiken van een specifiek doel door een collectieve inspanning

traditionele autoriteit

een systeem waarbij machtsuitoefening als legitiem wordt beschouwd omdat ze verankerd ligt in het geloof van de ontastbaarheid van tradities

charismatische autoriteit

gebaseerd op de intense verering van personen

rationeel-legale autoriteit

gebaseerd op het geloof in de geldigheid van het recht

inertie

de natuurlijke neiging van een voorwerp of systeem om in zijn huidige toestand te blijven en zich te verzetten tegen veranderingen

ecologische fout

het veronderstellen dat uitspraken gedaan op aggregaat niveau geldig zijn op individuele niveau