Sejarah Sarawak dan Sabah: Warisan, Budaya, dan Kemasyarakatan

Koleksi kad imbas perbendaharaan kata (kosakata) bagi topik sejarah Sarawak dan Sabah, merangkumi aspek kepimpinan, ekonomi, kebudayaan, seni bina, dan perayaan.

Chu-Po

Pelabuhan di Utara Sabah yang menjadi tempat mengeksport besi ke Funan dan Champa.

Tuai Rumah

Gelaran bagi ketua kaum Iban dalam sistem kepimpinan kesukuan di Sarawak.

Kelunan Maren

Gelaran bagi ketua kaum Kayan dalam sistem kepimpinan kesukuan di Sarawak, yang juga dikenali sebagai Hipun Uma.

Peran Lepo

Gelaran bagi ketua kaum Kenyah dalam sistem kepimpinan kesukuan di Sarawak.

Laih Rayeh

Gelaran bagi ketua kaum Kelabit dalam sistem kepimpinan kesukuan di Sarawak.

Orang Tua

Gelaran ketua bagi kaum Kadazandusun, Murut, dan orang Sungai dalam sistem kepimpinan kesukuan di Sabah.

Bobohizan

Pemimpin adat dan spiritual bagi kaum Kadazandusun di Sabah yang menguruskan soal adat dan pantang larang (juga dikenali sebagai Bobolian).

Ketua Bebas

Pemimpin yang mentadbir wilayah di muara sungai di Sabah, menegakkan kekuasaan serta undang-undang sendiri, dan mempunyai pertalian dengan keluarga diraja Brunei, Sulu, atau keturunan Arab Syarif.

Pua Kumbu

Hasil tenuan kain kaum Iban daripada kain kapas yang digunakan dalam pelbagai majlis seperti kelahiran, perkahwinan, dan kematian.

Keringkam

Hasil tenuan kain kaum Melayu Sarawak daripada kain kapas dan sutera yang disulam dengan benang emas, perak, dan tembaga.

Sintung duduk

Bakul kraf tangan yang dihasilkan oleh kaum Iban untuk membawa benih padi.

Terendak

Penutup kepala yang dihasilkan oleh kaum Melanau untuk digunakan semasa kerja harian.

Tiang Totem

Hasil pertukangan orang Ulu yang melambangkan status masyarakat, di mana hanya mayat golongan atas boleh diletakkan tinggi di atas tiang tersebut.

Inavol

Kain tenuan yang digubah oleh kaum Rungus di Sabah untuk menghasilkan selendang berwarna-warni.

Dastar

Kain tenuan hasil ciptaan kaum Iranun di Sabah yang biasa digunakan sebagai tanjak.

Duang

Tudung salji yang diperbuat daripada Daun Serdang oleh kaum Bajau/Sama di Sabah.

Upacara Miring

Upacara yang dirayakan oleh masyarakat Iban semasa Gawai Dayak bertujuan untuk menyatakan rasa terima kasih kepada Petara atau Tuhan.

Pesta Kaul

Perayaan kaum Melanau yang bertujuan untuk mengelak malapetaka buruk daripada roh jahat yang dipanggil Ipok.

Pesta Kaamatan

Perayaan simbol kesyukuran penduduk Kadazandusun dan Murut untuk meraikan Semangat Padi (Bambaazon/Bambarayon).

Unduk Ngadau

Acara ratu cantik dalam Pesta Kaamatan yang memperingati asal usul pengorbanan Huminodun.

Bermukun

Acara bergendang di Sarawak di mana gendang dipalu oleh wanita, penarinya lelaki, dan diiringi acara berbalas pantun semasa majlis perkahwinan.

Datun Julud

Tarian tradisional orang Ulu sebagai lambang kegembiraan dan terima kasih, diiringi alat muzik Sape dan hiasan bulu burung kenyalang.

Sumazau

Tarian kaum Kadazandusun yang ditarikan semasa Pesta Kaamatan dan majlis keramaian, merujuk kepada pergerakan tangan penari seperti burung helang.

Magunatip

Tarian kaum Murut di kawasan pedalaman Sabah yang menggunakan dua batang buluh semasa majlis keramaian.

Limbai

Tarian berpasangan kaum Bajau/Sama dari pantai barat Sabah di mana penari wanita memakai hiasan kepala Sarimpak.

Rumah Baruk

Seni bina rumah berbentuk bulat dan kon milik kaum Bidayuh yang puncaknya dihiasi lambang burung kenyalang, berfungsi sebagai tempat menyimpan tengkorak, senjata, pusat ritual, dan mesyuarat.

Vinatang

Binaan rumah panjang kaum Rungus di Sabah yang mempunyai keistimewaan kedudukan kepala bilik tidur menghadap tepat ke arah Gunung Kinabalu.

Lepa

Perahu buatan kaum Bajau/Sama yang berfungsi sebagai tempat kediaman dan pengangkutan barang.