SAT Vocab (1)

naturalize

nhập quốc tịch/ thuần hóa, trở thành bản địa   

figure

tính toán 
nghĩ, đoán rằng
đóng vai trò, xuất hiện trong

sophism

ngụy biện 

circumspect 

circum (xung quanh) + spect (nhìn, quan sát, theo dõi) => thận trọng, cẩn trọng

introspect 

intro (vào trong) + spect: nhìn, quan sát => phản tỉnh 

egalitarian

égal => equal => chủ nghĩa bình đẳng

anathema

điều bị căm ghét, nguyền rủa, bài xích

dichotomy

dich (2) + anatomy => sự phân tách giữa hai thứ hoàn toàn đối lập/ loại trừ lẫn nhau

defer 

+ de (xuống, rời đi, ra xa) + ferre (mang theo, vác) => trì hoãn, hoãn lại
=> deferment / deferral (nghĩa vụ/ trả nợ…)
+ defer to sb/sth => tôn trọng, tuân theo, chiều theo 
=> deference

deferential 

tôn trọng, kính trọng, nhún nhường, cung kính 

provenance

pro (phía trước, ra ngoài, forth, ahead) + venire (to come) => nguồn gốc, xuất xứ

circumvent 

circum (xung quanh) + venire (to come)&nbsp;<br>=&gt; tránh né, lách (quy định, luật lệ, khó khăn)<br>=&gt; đi vòng, tránh (vật cản, thời tiết)

convention (4 nghĩa)

con (together) + venire (to come) <br>=&gt; Cuộc họp, hội nghị, đại hội, hội chợ<br>=&gt; Công ước (thỏa thuận chính thức giữa các quốc gia hoặc tổ chức để điều chỉnh các vấn đề chung về pháp lý, nhân quyền, thương mại...)<br>=&gt; Tục lệ, tập quán, lệ thường, quy ước xã hội (social convention)<br>=&gt; Quy ước, thủ pháp (kỹ thuật, phong cách, quy tắc ngầm đc thiết lập sẵn trong nghệ thuật, văn học, trò chơi)

convene

con (together) + venire (to come) <br>=&gt; triệu tập, tổ chức cuộc họp<br>=&gt; họp, nhóm họp, tụ họp

subvention

sub (dưới, từ dưới lên, hỗ trợ từ phía sau) + venire (to come) -> đến từ phía dưới để giúp đỡ/ chạy đến ứng cứu
=> tiền trợ cấp, hỗ trợ tài chính (hoạt động phi lợi nhận, bảo tàng, viện nghiên cứu, nghệ thuật)

centenial / centenary

kỷ niệm/ thuộc 100 năm

centipede 

centum (100) + pes/pedis (chân) => con rết 

biped

bi (hai) + pedis (chân) => động vật hai chân

quadruped 

quadru (bốn) + pedis (chân) => động vật bốn chân

millipede

mille (một nghìn) + pedis (chân) => con cuốn chiếu

reparation

sự bồi thường, đền bù thiệt hại
reparare (sửa chữa, khôi phục)

ratify

ratio (sự tính toán, lý trí => rational) => ratus => ratify
phê chuẩn, thông qua, chính thức hóa (hiệp ước, điều ước quốc tế, hiến pháp, thỏa thuận…)
=> ratification

pogrom 

tàn sát, bạo loạn (khủng bố, trục xuất, tiêu diệt nhóm thiểu số về sắc tộc, tôn giáo)

massacre

thảm sát, tàn sát hàng loạt 

mutiny

movere (di chuyển, dịch chuyển) => muve => mutiny
cuộc nổi loạn, binh biến hoặc nổi dậy chống lệnh
mutinuous (adj)

imperium

in (vào trong, lên trên) + parare (chuẩn bị, sắp đặt) => áp đặt sự chuẩn bị, ra lệnh sắp đặt công việc lên người khác
=> quyền lực tối cao, quyền bá chủ, quyền đế quốc
(empire, emperor)

imperious

(emperor => imperor => imperious)
hống hách, độc đoán, kiêu ngạo, thích ra lệnh
*khác imperial (thuộc về hoàng gia, đế quốc)

expropriation

ex (ra ngoài, rời khỏi) + proprius (riêng biệt, sở hữu riêng, đặc trưng => property) => truất hữu, tịch thu, trưng mua, trưng thu tài sản 

détente

de (đảo ngược, loại bỏ) + tendre (kéo căng)
=> sự dịu bớt căng thẳng, hòa hoãn hoặc cải thiện quan hệ giữa hai hay nhiều quốc gia 

despot(ic)

dems/domos (ngôi nhà, gia đình => domestic, domain) + potis (chủ nhân, người có quyền => potent) 
=> bạo chúa, độc tài, tyrannical, 

bastion

pháo đài (figurative, thành trì kiên cố cuối cùng bảo vệ cho một ý tưởng, nguyên tắc, tôn giáo, lối sống có nguy cơ bị mai một)

clergy 

hội thánh chức, giới tăng lữ, giáo sĩ hoặc những người phục vụ tôn giáo chính thức 
=> cleric: một giáo sĩ, tu sĩ 

laity 

- giới giáo dân, hàng dân dã, đạo hữu hoặc những tín đồ bình thường trong một tôn giáo
- người ko có bằng cấp, chuyên môn sâu về một lĩnh vực
* layman/ layperson

hegemony

quyền bá chủ, sự bá quyền hoặc thống trị tuyệt đối<br>hegemon/ hegemonic

garrison

(n) căn cứ, đồn binh, nơi quân đội trấn giữ
(v) đưa quân đến đồn trú, trấn giữ một vị trí

barracks 

doanh trại, nhà binh, khu ở tập thể của quân đội 

armistice

arma (vũ khí) + stitium (sistere: to cause to stand, stop)
=> hiệp định đình chiến, sự ngừng bắn 

annex

ad (to, toward => an) + nectere (to bind, tie, fasten => connect)
=> thôn tính, sáp nhập (annexation)

nexus

nectere (to bind, tie, fasten => annex, connect)
mối liên hệ cốt lõi, giao điểm, trung tâm của một mạng lưới hoặc mối quan hệ gắn kết giữa hai hay nhiều thực thể

hoard

tích trữ, găm hàng (v)
kho tích trữ (n)

horde

"đám đông lớn, hỗn loạn, ồn ào hoặc hung hãn&nbsp;<br><img alt=""HORDE Definition &amp; Meaning | Dictionary.com"" src=""images-653e5da4d206a4e3f7fe324309e1fa18a9fd584f.jpg"" width=""318"">"

olfactory 

olrere (ngửi, tỏa mùi hương => ordor) + facere (tạo ra, làm, gây ra)
=> khứu giác, xúc giác ngửi

gustatory/ gustative 

thuộc về vị giác (gustus: vị giác/ gustare: nếm
=> disgust: kinh tởm
=> degust: nếm (savor)

relish 

(v) thưởng thức, tận hưởng (enjoy, savor) 
(n) sự thích thú, sự ngon miệng
=> relishable: hương vị ngon, đáng thưởng thức

iteration 

- sự lặp lại 
- một phiên bản mới, được cải tiến hoặc thay đổi một chút dựa trên biểu mẫu cũ của thứ gì đó  

decree

sắc lệnh, nghị định, phán quyết mang tính pháp lý, quyền lực tối cao

ascendancy/ ascendance 

ad (to, toward =>> ac/as) + ascend (đi lên, leo lên)
uy thế, thế lực thống trị, vị thế dẫn đầu vượt trội, thế thượng phong

contingent (2 adj, 1 noun)

con (together) + tangere (đụng, chạm => contact, tangible, contagious)
(adj)
=> phụ thuộc vào điều kiện kèm theo
=> ngẫu nhiên, ko chắc chắn, kph điều hiển nhiên hay bắt buộc
(contingent workforce: lực lượng lao động thời vụ, tự do)
(n)
đoàn đại biểu, đoàn quân phái đi 

contingency

tình huống bất ngờ (sự cố ngoài ý muốn)/ biện pháp, khoản tiền dự phòng để đối phó vs sự cố đó 

aristocracy

tầng lớp quý tộc
aristocrat
aristocratic

plutocracy

chế độ/chính trị tài phiệt (người giàu)
plutocrat
plutocracy

nepotism

con ông cháu cha, gia đình trị
nepotistic
nepotist

sweeping

- có tầm ảnh hưởng sâu rộng, triệt để
- quá chung chung, vơ đũa cả nắm

alloy (v, n)

- hợp kim
- (điều, yếu tố) làm bớt phẩm chất, làm hoen ố, pha tạp

unalloyed

• hoàn toàn nguyên chất, ko bị pha tạp
  - hoàn toàn, trọn vẹn, đích thực

liminal

thuộc về ngưỡng, giai đoạn chuyển giao, nằm ở giữa hai ranh giới, một thứ cũ đã kết thúc nhưng thứ mới chưa thực sự bắt đầu

straddle

ngồi/ đứng dạng chân sang hai bên
=> nằm ở lằn ranh, trải dài qua nhiều ranh giới/ lĩnh vực khác nhau 

delineate

de (triệt để, hoàn toàn) + linea (đường, nét => line)
- mô tả, giải thích chi tiết, chính xác
- vạch rõ ranh giới, phác họa bản vẽ

gauge

đo lường, đánh giá, định lượng

corollary

hệ quả tất yếu, kết quả logic hiển hiên

purge 

purus (tinh khiết, sạch sẽ => pure) => purgier => purge
=> thanh trừng, tẩy rửa, giải độc, xóa bỏ

evacuate

(also) làm rỗng vật chứa&nbsp;

brace 

chống đõ, gia cố, chuẩn bị tinh thần đón nhận điều gì

solvent 

(n) dung môi + solute: chất tan
(adj) có khả năng chi trả, có đủ tiền để trả nợ => insolvent: phá sản, mất khả năng thanh toán

biting 

châm biếm, chua cay, sắc sảo
(cutting, stinging, sarcastic, acerbic, caustic, mordant) 

acerbic

gắt gỏng, cay nghiệt
acer/acri (sắc nhọn, chua, đắng) 
=> acrid: hăng, khét, nồng
=> acrimonious: chua chát, gay gắt, đầy thù hận (tranh luận, ly hôn, cãi vã)
=> acrimony: sự gay gắt, sự đố kỵ, lời lẽ cay độc

mordant

hài hước, chỉ trích mang tính châm biếm sâu cay, nhưng sắc sảo mà thông minh
(mordere: cắn => remorse: cắn rứt lương tâm
=> morsel: miếng thức ăn nhỏ, mẩu bánh nhỏ
=> morbid: bệnh tật, u ám, nghĩ về cái chết)

caustic

châm biếm cay độc, mỉa mai sâu cay, ác ý

scathing

chỉ trích gay gắt, nghiêm khắc, cay độc, tơi tả
(unscathed: bình an vô sự, ko bị tổn thương)

timorous

(timere => timid) nhút nhát, rụt rè, bẽn lẽn, dễ sợ

terrestrial

(terrain, territory, terrace) thuộc về trái đất, mặt đất, trên cạn

tenable

tenere (cầm, nắm, giữ =&gt; contain, retain) <br>có thể chống đỡ đc, có thể bảo vệ được, có căn cứ vững chắc (lý thuyết, quan điểm)<br>*untenable<br>

tenet

nguyên lý, giáo lý, tín điều

umbrage

cảm thấy bị xúc phạm, tổn thương, phật lòng, nổi giận
take umbrage at

adumbrate

ad (to/ toward) + umbrare (đổ bóng => umbra)
=> phác thảo sơ bộ, báo hiệu trước mờ nhạt

pique

(pick: châm, chính)
- pick one's curiosity/ interest: kích thích, khơi gợi
- in a fit of pique: trong một cơn giận dỗi/ tự ái
- piquant: cay nồng, kích thích

truncate

(trunk: thân => truncate) cắt ngắn, xén bớt, làm cụt đi

lop

chặt, cắt bớt, tỉa
axe: sa thải, đình chỉ, khai tử, cắt giảm

prune 

cắt tỉa, lược bỏ những phần thừa thãi, hư hỏng để giúp phần còn lại phát triển tốt hơn, khỏe mạnh hơn 

deprave

làm hư hỏng, suy đồi, tha hóa

turgid 

- sưng phồng, khoa trương, sáo rỗng

turpitude

sự đồi bại, xấu xa, bỉ ổi
(moral turpitude)

iniquity

/ɪˈnɪkwəti/
sự bất công, sự tội lỗi, gian ác (a den of iniquity)
=> inquitous

turbid

đục ngầu, rối bời, mơ hồ

perturb

làm cho lo lắng, bồn chồn, rối trí, làm xáo trộn
=> imperturbable: điềm tĩnh

cosmic

- thuộc về vũ trụ, không gian bao la (cosmos)
- khổng lồ, vĩ đại, mang tầm vóc rộng lớn
cosmic irony: trò đùa của số phận

arboreal

(thuộc về) cây cối, sống trên cây, hoặc có nhiều cây bóng mát
arbor: cây, thân cây gỗ lớn
arboretum: vườn ươm cây
Arbor Day: ngày Lâm nghiệp/ Ngày lễ trồng cây
arbored: được che phủ bởi cây cối, rợp bóng cây
arborescent: có hình dáng giống cái cây

martyr

liệt sĩ, kẻ tử vì đạo
người chịu khổ cực, hy sinh quyền lợi vì một lý tưởng/ vì người khác

genealogy

gia phả, phả hệ

epoch

kỷ nguyên, thời đại, thời kỳ, cột mốc thời gian mở ra chương mới trong lịch sử/ địa chất/ công nghệ<br>

secular

- trần thế, thế trục, ko mang tính tôn giáo 
- trường kỳ, kéo dài vô hạn, diễn ra chậm chạp qua nhiều thế hệ/kỷ

hedonism

chủ nghĩa khoái lạc
hedonistic
hedonic treadmill: vòng xoáy khoái lạc

asceticism, ascetic

chủ nghĩa khổ hạnh

brew

ủ, nấu, pha (bia, cà phê, trà)
nhen nhóm, tích tụ (rắc rối, bão)

foment

kích động, nhen nhóm, cổ xúy, khơi mào cho những điều tiêu cực khi bạo loạn, rắc rối, sự bất mãn hay các cuộc nổi dậy (lên men)

insurrection

cuộc khởi nghĩa, nổi dậy/ bạo loạn có vũ trang
in (vào trong, lên trên) + surge (sự dâng trào)
insurgent
insurrectionary

surreptitious

sub (under/ from below) + repere (giật lấy, cướp lấy, bắt lấy)
lén lút, vụng trộm, bí mật, giấu giếm

rapt 

"raptus (rapere: giật lấy, cướp, cuốn đi)
chăm chú, say mê, bị cuốn hút hoàn toàn 
attention/ audience/ listener

rapture 

hình ảnh linh hồn được nhấc bổng lên thiên đàng
=> vô cùng vui sướng, mê ly, hạnh phúc tột độ hoặc phấn khích ngập tràn

rapturous

cuồng nhiệt, phấn khích, thể hiện sự sung sướng tột độ hoặc mê mẩn (applause/ reception/ welcome/ praise)