Kaarten: Leerpad observatie | Quizlet

Wat onderscheidt professioneel observeren van alledaags observeren?

Professioneel observeren onderscheidt zich doordat het bewust, doelgericht en systematisch gebeurt.

Dit betekent dat de observator zich bewust is van het observeren, een duidelijk doel heeft en vooraf vastlegt hoe de observatie zal verlopen.

Het gaat dus niet om spontaan kijken, maar om gepland en gestructureerd informatie verzamelen.

Wat betekent bewust observeren en waarom is dit belangrijk?

Bewust observeren betekent dat de observator zich actief bewust is van het observeren en doelgericht informatie opneemt via de zintuigen.

Daarnaast moet de observator zich bewust zijn van mogelijke vertekeningen (biases), omdat de observator zelf het instrument is en dus subjectief kan zijn.

Dit is belangrijk om zo objectief en zuiver mogelijk te observeren.

Wat zijn vertekeningen (biases) en waarom vormen ze een probleem bij observatie?

Vertekeningen zijn fouten in observatie die ontstaan door subjectiviteit van de observator.

Omdat de observator zelf het instrument is, kan deze beïnvloed worden door verwachtingen, overtuigingen of eerste indrukken.

Dit kan leiden tot onjuiste of gekleurde observaties, waardoor objectiviteit vermindert.

Halo- of horn-effect

Een observator laat zich beïnvloeden door één eigenschap en beoordeelt op basis daarvan andere eigenschappen (halo = positief en horn = negatief)

Representativiteitsbias

Stereotypes/prototypes die je creëert uit eigen ervaring/observatie

Confirmatiebias

De observator ziet vooral informatie die de eigen verwachtingen bevestigt

Beschikbaarheidsbias

Hetgeen wat je onlangs/recent hebt meegemaakt/gezien zal dit een invloed hebben op je interpretatie/gedrag

Tunnelvisie

De observator focust op één aspect en mist andere belangrijke informatie

Kokerzicht: je gaat bepaalde dingen NIET observeren)

≠ confirmation bias (kijken door een gekleurde bril, wel alles nog observeren maar meer gewicht geven aan hetgeen wat je wilt zien)

Primacy en recency effect

De eerste / laatste indruk blijft bij

Wat betekent doelgericht observeren?

Doelgericht observeren betekent dat er vooraf een duidelijk doel en concrete onderzoeksvragen zijn vastgelegd.

De observator weet waarom hij observeert, wie hij observeert, wat hij observeert, wanneer en hoe hij observeert en welke methode hij gebruikt.

Wat betekent systematisch observeren?

Systematisch observeren betekent dat vooraf vastligt hoe de informatie verzameld zal worden.

De observatie gebeurt volgens een gestructureerde aanpak, zodat gedragingen, gebeurtenissen en interacties op een consistente en georganiseerde manier worden geregistreerd.

Wat betekent observatie als diagnostisch instrument?

Observatie als diagnostisch instrument betekent het doelgericht en systematisch vastleggen van gedrag om diagnostische vragen te beantwoorden.

De observatie wordt gepland, objectief beschreven en gecombineerd met andere methoden zoals interviews, tests en vragenlijsten.

Waarom is observatie belangrijk in diagnostiek?

Omdat:

- Gedrag zichtbaar maakt dat moeilijk via tests of interviews te meten is

- Hypothesen kan toetsen

- Inzicht geeft in de context waarin gedrag voorkomt

- Kan gecombineerd worden met andere diagnostische instrumenten voor een vollediger beeld

Wat betekent triangulatie bij observatie?

Triangulatie betekent dat observatie gecombineerd wordt met andere methoden zoals interviews, tests en vragenlijsten om een vollediger en betrouwbaarder beeld van de cliënt te krijgen.

Wat is de signaalfunctie van observatie?

De signaalfunctie betekent dat observatie helpt om afwijkingen, verstoringen of problemen objectief vast te stellen en te signaleren.

Wat is de evaluatiefunctie van observatie?

De evaluatiefunctie betekent dat observatie gebruikt wordt om te beoordelen of een behandeling of interventie effect heeft gehad en of bijsturing nodig is.

Wat is de analysefunctie van observatie?

De analysefunctie betekent dat observatie gebruikt wordt om verbanden en mogelijke oorzaken van gedrag te onderzoeken en beter te begrijpen.

Wat is de spiegelfunctie van observatie?

De spiegelfunctie betekent dat observatie gebruikt wordt om cliënten inzicht te geven in hun eigen gedrag, bijvoorbeeld door hen te confronteren met observaties.

Wat is participerende observatie?

Participerende observatie betekent dat de observator zelf deelneemt aan de situatie die wordt geobserveerd.

De observator heeft een dubbele rol: deelnemen aan de situatie en tegelijk observeren.

Wat is niet-participerende observatie?

Niet-participerende observatie betekent dat de observator niet deelneemt aan de situatie en observeert als buitenstaander.

Wat is het observator-effect of Hawthorne-effect?

Het observator-effect betekent dat mensen hun gedrag veranderen omdat ze weten dat ze geobserveerd worden.

Wat is ongestructureerde observatie?

Ongestructureerde observatie is een open observatie waarbij nog niet alles vooraf vastligt en de observator flexibel observeert.

Wat is gestructureerde observatie?

Gestructureerde observatie betekent dat vooraf duidelijk is wat, wanneer en hoe geobserveerd wordt.

Dit laat toe om concreet gedrag te beschrijven en hypotheses te toetsen.

Wat is non-verbaal gedrag?

Non-verbaal gedrag omvat gedragingen zonder woorden, zoals gezichtsuitdrukking, houding, afstand en lichamelijk contact.

Wat is paraverbaal gedrag?

Paraverbaal gedrag betreft aspecten van spreken zoals intonatie, spreektempo en pauzes

Wat zijn psychologische constructen?

Psychologische constructen zijn innerlijke eigenschappen zoals gevoelens en gedachten die niet rechtstreeks observeerbaar zijn en afgeleid worden uit gedrag.

Wat betekent pluriform karakter van gedrag?

Het pluriform karakter betekent dat dezelfde innerlijke toestand zich op verschillende manieren kan uiten in gedrag.

Wat betekent overdeterminatie van gedrag?

Overdeterminatie betekent dat hetzelfde gedrag verschillende innerlijke oorzaken kan hebben.

Wat betekent inductief observeren?

Inductief observeren betekent dat men vertrekt van concreet observeerbaar gedrag en daaruit conclusies trekt over innerlijke eigenschappen.

Wat betekent deductief observeren?

Deductief observeren betekent dat men vertrekt vanuit vooraf bepaalde eigenschappen en observeert welk gedrag daarbij hoort.

Wat betekent betrouwbaarheid bij observatie?

Betrouwbaarheid betekent dat observaties consistent en herhaalbaar zijn en tot dezelfde resultaten leiden bij herhaalde observaties.

Wat is interbeoordelaarsbetrouwbaarheid?

Dit is de mate waarin verschillende observatoren tot dezelfde observatie komen.

Wat is intrabeoordelaarsbetrouwbaarheid?

Dit is de mate waarin dezelfde observator consistent observeert over verschillende momenten.

Wat betekent validiteit bij observatie?

Validiteit betekent dat de observatie daadwerkelijk meet wat men wil meten.

Waarom kan een observatie betrouwbaar zijn maar niet valide?

Omdat een observatie consistent kan zijn maar toch iets anders meet dan bedoeld.

Waarom is objectief rapporteren belangrijk?

Omdat objectief rapporteren beschrijft wat feitelijk gebeurt zonder interpretaties, waardoor observaties betrouwbaarder en valider zijn.

Waarom is concreet observeren belangrijk?

Omdat concrete observaties meetbaar en duidelijk zijn, bijvoorbeeld door frequentie en duur te vermelden.