1/56
Looks like no tags are added yet.
m. sercowy - ogólne info
- skurcz wyłącznie skurczem pojedyńczym
- odpowiada na bodziec generowany przez własne komórki rozrusznikowe
- odpowiada zawsze skurczem maksymalnym (wszystko albo nic)
- poszczególne miocyty łączą sie wstawkami z desmosomami
- na swoich krawędziach mają one wyrostki i rynienkowate zagłębienia - tworząc połączenia typu palczastego
- nie występują triady, a diady - jeden kanalik T i pojedyńcza cysterna brzeżna
Wpływ unerwienia autonomicznego na serce
1) Pobudzenie SA node
a) unerwienie przywspółczulne (cholinergiczne) - powodują hiperpolaryzację błony komórkowej i procesu spoczynkowej depolaryzacji, co skutkuje zwolnieniem akcji serca - efekt chronotropowy ujemny; hiperpolaryzacja jest wynikiem wzrostu przepuszczalności błony dla jonów K+. Zaangażowane jest w to białko G, otwierające te kanały. Głównie kanały If
b) unerwienie współczulne (adrenergiczne) - przyśpieszają spoczynkową depolaryzację - przyśpieszają akcję serca - efekt chronotropowy dodatni; Adrenalina zwiększa aktywację kanałów kationowych HCN, oraz ułatwia otwieranie kanałów Ca2+
2) Pobudzenie AV node
a) unerwienie przywspółczulne - hiperpolaryzacja komórek węzła i zwolnienie przewodzenia impulsów - efekt dromotropowy ujmeny
b) unerwienie współczulne - depolaryzacja komórek i przyśpieszenie przewodzenia impulsów - efekt dromotropowy dodatni
* prawy nerw błędny - hamuje generwoanie impulsów w SA; lewy nerw błędny hamuje przewodnictwo w AV
Wpływ temperatury na częstość skurczów serca
↑ temperatury
↑ częstości pobudzeń, bo:
- przyśpieszenie powolnej depolaryzacji spoczynkowej i akcji serca
- wzmożenie automatyzmu drugorzędowych ośrodków bodźcotwórczych
Efekt wzrostu częśtości skurczów serca obserwuje się także po podaniu sympatykomimetyków, a także w wyniku blokowania receptorów muskarynowych (atropina)
Leki z grupy naparstnicy (digitais) zwalniają akcję serca
Układ bodźcoprzewodzący serca
Komórki rozrusznikowe - przypominają komórki embrionalne i mają liczne ziarna glikogenu. Znajdują się one w skupieniach:
a) węzeł zatokowo-przedsionkowy (Keitha-Flacka) - SA node;
Znajduje sie w prawym przedsionku, przy ujściu żyły głónej górnej; Rozrusznik pierwszorzędowy serca; Unaczyniony przez prawą t. wieńcową
b) węzeł przedsionkowo-komorowy (Aschoffa-Tawary) - AV node; zlokalizowany w prawym przedsionku, w tylnej części przegrody międzyprzedsionkowej, przy ujściu zatoki wieńcowej; AV także unaczynione przez prawą t. wieńcową
c) pęczek przedsionkowo-komorowy - pęczek Paladino-Hisa (PH), dzielący się na dwie odnogi pęczka Hisa (górna granica przegrody międzykomorowej), kończący się włóknami Purkiniego; PH ukrwiony jest przez tętnicę zstępującą przednią i tylną
* Prawa odnoga włókna Purkiniego biegnie podwierdziowo w otoczce łącznotkankowej, lewa zaś przechodzi przez przegrodę, dzieląc się na 3 wiązki. Dlatego prawa odnoga pobudza m. sercowy nieco później niż lewa.
* między SA a AV biegną trzy szlaki międzywęzłowe przewodzące między nimi pobudzenie - szlak międzywęzłowy przedni, środkowy i tylny.
* pobudzenie z prawego do lewego przedsionka przedostaje się pęczkiem Bachmana
Przewodzenie pobudzenia w obrębie węzłów - wolne 0,05 m/s; warunkuje to opóźnienie przewodzenia między przedsionkami a komorami. Prędkość przewodzenia w pęczku PH i komórkach Purkiniego to zaś 2-4 m/s
Potencjał spoczynkowy kardiomiocytów
W kardiomiocytach komorowych -90 mV
W kardiomiocytach przedsionkowych -80 mV
W spoczynku jony K+ wypływają na zewnątrz przez kanały potasowe, a do wnętrza wpływają jony Na+. Jednakże z kardiomiocytów wydostaje się wielokrotnie więcej jonów K+ niż przedostaje sie jonów Na+ (różnica w przepuszczalności błony), dlatego w spoczynku wyróżnia się:
- odkomórkowy prąd jonów K+
- dokomórkowy prąd jonów Na+ (słabszy)
Wpływ zahamowania pompy Na+/K+ w kardiomiocytach
- może być spowodowane np. glikozydami naparstnicy
--> zahamowanie pompy
--> ↑ Na+ w kardiomiocycie
--> ↓ wymiennika Ca2+/Na+
--> ↑ Ca2+ w kardiomiocycie (przeładowanie wapniem)
--> ↑ kurczliwości
Blokery ATPaz są stosowane w celu zwiększenia siły skurczu m. sercowego, w stanach jego niewydolności
Zmiany stężenia K+
↑ K+ w osoczu (hiperkaliemia):
- powodowana np. niewydolnością nerek, zespołem zmiażdzenia, dużą hemolizą
↓ wartości potencjału spoczynkowego
↑ pobudliwości kardiomiocytów
↓ szybkiści narastania fazy 0
↓ czasu trwania potencjału czynnościowego
↓ szybkości przewodzenia
↓ osłabienie kurczliwości
Zaburzenia rytmu serca mogące prowadzić do artmii
↓ K+ w osoczu (hipokaliemia)
- powodowana np. intesnywnymi wymiotami, stosowaniem leków moczopędnych
- krótkotrwała hiperpolaryzacja kardiomiocytów, przechodząca w narastającą depolaryzację
↓ aktywności pompy Na+/K+
↑ Na+ w kardiomiocycie
↑ Ca2+ w kardiomiocycie
↓ aktywność wymiennika Na+/Ca2+
↑ pobudliwości kardiomiocytów
↑ częstości arytmi
Potencjał czynnościowy kardiomiocytów
potencjał progowy to ok. -65 (-70) mV; składa się on z następujących po sobie faz 0, 1, 2, 3, 4:
0) Raptowna depolaryzacja sarkolemmy. Zakończona jest nadstrzałem (+35mV); Szybkość jej narastania zależy od wartości potencjału spoczynkowego; IM bardziej ujemna wartość potencjału spoczynkowego, tym większa amlituda potencjału czynnościowego, szybkość jego narastania, przebieg depolaryzacji, oraz rozprzestrzenianie się impulsu
1) Wczesna szybka repolaryzacja
2) Plateau (250ms)
3) Końcowa szybka repolaryzacja
4) Potencjał spoczynkowy
Czas trawania potncjału czynnościowego dla miocytów komorowych to 250-300 ms, zaś miocytów przedsionkowych to ok. 150 ms.

Przepuszczalność jonów w poszczególnych okresach potencjału czynnościowego kardiomiocyta
--> bodziec progowy - aktywacja kanałów Na+ (gNa+ ↑)
--> rozpoczęcie fazy 0
--> szybki dokomórkowy napływ Na+ (skokowy, ale krótkotrwały wzrost przepuszczalności dla jonów Na+)
--> kilka milisekund po otwarciu kanałów Na+ otwierają się kanały Ca2+ (gCa2+ ↑)
--> rozpoczęcie fazy 1 (tuż po nadstrzale)
--> gwałtowne zahamowanie dokomórkowego napływu jonów Na+ (gNA+ ↓)
--> nasilenie odkomórkowego przepływu jonów K+ (gK+ ↑)
--> rozpoczęcie fazy 2
--> zmniejszenie odkomórkowego prądu jonów K+ (gK+ ↓)
--> zmniejszenie przewodności błony (utrzymuje się przez całe platau)
--> otwarcie kanałów Ca2+ typu L (longlasting)
--> dokomórkowy napływ jonów Ca2+
--> w tej fazie dokomórkowy prąd Ca2+ równoważy się z odkomórkowym prądem K+; wypadkowy prąd jonów ma wartość 0 - potencjał kardiomiocytu nie zmienia się
--> rozpoczęcie fazy 3 (repolaryzacji)
--> obniżenie przewodności dla jonów Ca2+ (gCa2+ ↓)
--> wzrost przewodności dla jonów K+ (gK+ ↑)
--> zwiększony prąd odkomórkowy jonów K+ zapewnia szybką repolaryzację
--> pod koniec fazy 3 odkomórkowy prąd K+ ulega osłabieniu, ponieważ pot. błonowy zbliża się do pot. równowagi dla jonów K+ i repolaryzacja zosaje zakończona, a potencjał blonowy osiąga wartoć potencjału spoczynkowego
--> faza 4 - potencjał spoczynkowy
Fazy potencjału - kanały jonowe
0) Szybka depolaryzacja
Aktywacja: Na+ FAST(-65 mV)
Aktywacja: Ca2+ typu T (-60mV)
Aktywacja: K+ (Ks, Kr) (-40mV)
Aktywacja: Ca2+ typu L (slow) (-40mV)
1) Wczesna szybka repolaryzacja
Aktywacja: K+ (Kto)
Aktywacja: Cl-
Deaktywacja: Na+ FAST
2) Platau (właściwy skurcz mięśnia)
Aktywacja: brak
Deaktywacja: Trochę K+ się zamyka
przepływ K+ = Ca2+;
W tej fazie zachodzi tzw. mechanizm CIRC - calcium inducted calcium release --> dochodzi do uwolnienia Ca2+ z SER i do właściowego skurczu m. sercowego (od ok. 1/2 długości tej fazy)
3) Końcowa szybka repolaryzacja
Aktywacja: K+ typu K1
Deaktywacja: Ca2+ typu L
4) Powrót do potencjału spoczynkowego
Aktywacja: Kanał potasowy Ik1, pompy i wymienniki jonowe transportują m.in. Ca2+ do SER
Deaktywacja: K+
Fazy potencjału - prądy jonów
0) Prąd sodowy i wapniowy (typ T i L)
1) Prąd potasowy Kto, chlorkowy i wapniowy typu L
2) Prąd: wapniowy typu L i potasowy typu Ks i Kr
3) Prąd potasowy typu Ks, Kr, K1
4) Prąd potasowy typu K1

Fazy potencjału a EKG
Faza 0 + 1 --> Zespół QRS + początek ST
Faza 2 --> koniec odcinka ST i ramię wstępujące załamka T
Faza 3 --> Koniec załamka T
Tetrodotoksyna (TTX)
Selektywnie blokuje bramkowane depolaryzacją kanały sodowe, zmniejszając szybkość narastania depolaryzacji w fazie 0 (nie znosi jej całkowicie)
Wpływ adrenaliny i noradrenaliny na prądy Ca2+
Pod ich wpływem prąd ten nasila się, ponieważ:
aminy te wiążą sie z receptorem β1, który nasila aktywację kanałów Ca2+ typu L.
Zwiększony dokomórkowy napływ jonów Ca2+ zwiększa ich zawartość w kardiomiocytach, warunkująć zwiększoną kurczliwość m. sercowego - efek inotropowy
Potencjał czynnościowy komórek bodźcoprzewodzących
- Ma niższą wartość niż kardiomiocytów -60mV (zamiast -90mV);
- Komórki węzła SA cechuje automatyzm - zdolność do generowania potencjału bez jakiejkolwiek stymulacji zewnętrznej
- Mają one niestały potencjał spoczynkowy. Składa się on z faz:
0) Jej szybkość narastania jest wolniejsza niż kardiomiocytów; Spowodowana jest ona dokomórkowym prądem jonów Ca2+ w wyniku aktywacji kanałów Ca2+ typu L, co prowadzi do wzorstu Ca2+ w komórce
* Faza 1 i 2 nie występują
3) Zachodzi w wyniku inaktywacji kanałów Ca2+ typu L i zaniku prądu Ca2+, oraz otwarcia kanałów K+, oraz pojawienia się prądu Ik, który powoduje repolaryzację błony kom. rozrusznikowej
Na końcu fazy 3 osiągana jest polaryzacja ok -60mV
4) Faza powolnej spoczynkowej depolaryzacji (potencjał rozrusznikowy) - polega na samoistnym powolnym przesuwaniu się pot. błonowego od wartości ok. -60mV do potencjału progowego -45mV
Mechanizm powolnej spoczynkowej depolaryzacji
Hiperpolaryzacja do -60mV prowadzi do aktywacji zależnych od cAMP niespecyficznych kanałów kationowych (HCN) tzw funny channels. Przez kanał ten przepływają jednocześnie jony Na+ do wewnątrz, oraz jony K+ na zewnątrz. Wraz z upływem czasu przepuszczalność błony dla jonów K+ zmniejsza się, a dla Na+ const, dlatego wraz z upływem czasu przepływ Na+ >>> K+ --> dochodzi do depolaryzacji komórki.
Ten prąd jonowy to funny current (If).
Gdy potencjał błonowy osiągnie wartość ok. -55mV aktywują się kanały Ca2+ typu T (przejściowe), co powoduje napływ jonów Ca2+ do komórki i jej dalszą depolaryzację.
Pod koniec fazy 4 otwierają się kanały Ca2+ typu L. Gdy osiągnięty zostanie potencjał progowy kończy się faza 4, a rozpoczyna się faza 0 pot. czynnościowego kom. rozrusznikowej
Następnie celem repolaryzacji otwierają się kanały K+, a zamykają się kanały Ca2+ i cały cykl powtarza się
Częstość potencjałów generowanych przez poszczególne węzły
SA - 70-80/min
AV - 40-60/min
Purkiniego - 25-40/min
* w kom. Purkiniego w fazie powolnej spoczynkowej depolaryzacji dochodzi do niej tylko w wyniku odkomórkowego prądku K+ i dokomórkowego prądu Na+, bez udziału prądu Ca2+
* Węzeł SA wykazuje działanie supresjne na AV i kom. Purkiniego
Cykl pobudliwości mięśnia sercowego
- 100-200x razy dłuższe niż m. szkieletowych
- Sam skurcz także trwa dłużej niż w m. szkieletowych (konieczne, do pompowania krwi)
- Wszystkie kardiomiocyty podlegają w tym samym czasie depolaryzacji
- Kurczą się skurczem pojedyńczym, maksymalnym
Refrakcja bezwzględna - trwa od aktywacji kanałów Na+; obejmuje: nadstrzał, platau, i znaczną część fazy 3; kończy się, gdy pot. błonowy ~ -50mV; Jest ona rezultatem inaktywacji kanałów Na+; Trwa 250ms;
Ze względu na taki czas trwania niemożliwe jest sumowanie i nakładanie się skurczów pojedyńczych.
Refrakcja względna - trwa do momentu, gdy pot. błonowy osiąga wartość pot. fazy 4.
Wpływ rozrusznika ektopicznego
Jest to rozrusznik znajdujący się poza układem bodźcoprzewodzącym
Serce wykazuje wówczas skurcz przedwczesny (dodatkowy; ekstrasysrola); Ponieważ impuls z SA natrafia na okres refrakcji bezwzględnej, wówczas skurcz serca jest nieskuteczny. Powstaje wówczas dłuższa przerwa w czynności serca - tzw. skurcz wyrównawczy. Po tej przerwie następuje skurcz pochodzenia zatokowgo, który jest silniejszy (nagłe uderzenie za mostkiem)
Co rejestruje EKG
Zmiany potencjałów elektrycznych serca, NIE REJESTRUJE SKURCZU;
Między kardiomiocytami rozprzestrzenia się pobudzenie inicjowane przez układ bodźcoprzewodzący serca. Pomiędzy niespolaryzowanymi a spolaryzowanymi kardiomiocytami powstaje różnica potencjałów czynnościowych.
EKG rejestruje zmianę średniego wektora elektycznego serca - tj. sumy dipoli odpowiadających poszczególnym kardiomiocytom serca. Serce jako całość może być przedstawione jako jeden giga dipol o określonym kierunku, wielkości i znaku (+ lub -). Chwilowy wektor wędruje w kierunku szerzenia się depolaryzacji (tj. w okkolice niezdepolaryzowane - ekektrycznie dodatnie)
Ponieważ w m. sercowym przewodzenie pobudzenia jest linearne (a nie wszystkie kardiomiocyty są pobudzane w jednej chwili) obserwuje się proces depolaryzacji rozchodzący się promieniście na myocardium, oraz repolaryzacji zachodzącej w stronę przeciwną. Między dep. a rep. pojawia się linia izoelektyczna
Cykl serca a wektor elektryczny
Największa siła elektromotoryczna serca - załamek R (w QRS).
Skierowany jest on wew. klatki piersiowej od prawej pachy do lewego łuku żebrowego
Załamek P - wektor skierowany identycznie jak w R
Załamek Q - wektor skierowany przeciwnie (do góry i na prawo)
Załamek S - wektor skierowany do góry i delikatnie na prawo
Po zakończeniu depolaryzacji przedsionków i komór wszystkie kardiomiocyty mają ten sam ładunek - linia izoelektryczna w EKG. Gdy rozpocznie się repolaryzacja to miejsce zachodzenia repolaryzacji - elektropozytywne. Po repolaryzacji - ponownie linia izoelektyczna
Odstęp a odcinek
Odstęp zawiera w sobie załamki - np. odstęp PQ - zawiera w sobie cały załamek P i odcinek PQ, odstęp ST - załamek T i odcinek ST
Odcinek - fragmenty linii między załamkiem P a zespołem QRS oraz zespołem QRS a załamkiem T - odcinek PQ i odcinek ST

Czemu odpowiadają załamki w EKG
Pobudzenie SA node - niewidoczne
Przejście impulsu przez przedsionki - załamek P (depolaryzacja)
Przejście impulsu z przedsionków do komór - odcinek PQ
Przejście impulsu przez AV node - niewidoczne
Depolaryzacja komór - zespół QRS:
Pobudzenie przegrody - załamek Q
Pobudzenie części komory - załamek R
Zakończenie pobudzenia - załamek S
Repolaryzacja późna - załamek T
* załamek U - repolaryzacja Purkinjego i przegrody
* Odnoga lewa pęczka Hisa jako pierwsza pobudza przegrodę (prawa w tkance włóknistej). Samo pobudzenie lewej komory trwa zaś dłużej niż prawej, ze względu na jej większą grubość. Dlatego sumaryczny wektor jest przesunięty w prawo
* Załamek P w rzeczywistości składa się z dwóch załamków (przedsionek prawy kurczy się nieco wcześniej niż lewy), natomiast nakłada się to na siebie, tak, że widoczny jest tylko jeden załamek
Odprowadzenia EKG - ogół
Dwubiegunowe - obie elektrody znajdują się w polu elektrycznym wytwarzanym przez serce i EKG rejestruje różnice między dwoma punktami, do których przyłożone są elektrody. Odprowadzenia I, II, III
Jednobiegunowe - jedna z elektrod jest niekatywna, bądź obojętna, a druga to elektroda badająca. EKG rejestruje różnice między tymi elektrodami. W przypadku odprowadzeń przedsercowych elektroda obojętna - połączenie 3 elektrod kończynowych
Gdy wektor serca kieruje się w stronę elektordy dodatniej, bądź elektordy nieujemnej - wektor dodatni - załamki do góry.

Odprowadzenia kończynowe
Dwubiegunowe (Einthovena); (różnice potencjału między czym a czym)
I - prawe i lewe przedramie
II - prawe przedramie i lewe podudzie
III - lewe przedramie lewe podudzie
Jednobiegunowe (Goldberga):
Dwie elektrody kończynowe połączone są ze sobą przy pomocy oporników i tworzą elektordę obojętną, zaś 3 elektroda to elektora badawcza. Są to tzw. odprowadzenia nasilone (1.5x wyższa amplituda niż przy zwykłych elektrodach); nie wiem dalczego, coś tam gada kontur o elektrodzie Wilsona czy kogoś, ale nie rozumiem xd
aVR - elektroda badawcza na prawym przedramieniu
aVL - elektroda badawcza na lewym przedramieniu
aVF - elektroda badawcza na lewym podudziu

Odprowadzenia przedsercowe (Wilsona)
Jednobiegunowe, elektroda obojętna - połączenie 3 elektrod kończynowych:
V1 - 4 międzyżebrze, linia przymostkowa prawa
V2 - 4 międzyżebrze, linia przymostkowa lewa
V3 - połowa linii łączącej V2 i V4
V4 - 5 międzyżebrze, linia środkowoobojczykowa
V5 - 5 międzyżebrze linia pachowa przednia
V6 - 5 międzyżebrze - linia pachowa środkowa

Obrazowanie:
a) ściany dolnej serca
b) ściany przedniej serca
c) ściany bocznej serca przez poszczególne elektrody
a) aVF, II, III
b) V1-V6
c) I, aVL
* W standardowym EKG - nie ma obrazowania tylnej ściany serca - mogą to zrobić odprowadzenia dodatkowe V7-V9
Rzutowanie poszczególnych elektrod na płaszczyzny
aVR, aVL, aVF - płaszczyzna czołowa
V1-V6 - płaszczyzna pozioma;
Przy czym elektrody aVR i aVL - prawo-lewo
a elektrody II, III, aVF - góra dół
W jakim odprowadzeniu kończynowym załamki P, QRS, T są skierowane w dół?
aVR i III (chociaż w konturze na III załamki są normlanie, tylko są malutkie, że gówno na nich widać)

Przedsionkowe komponenty EKG (brainrot, imo można skipnąć)
Pobudzenie w SA node -->
szerzenie się pęczkami -->
aktywacja mięśni obu przedsionków -->
całe przedsionki zdepolaryzowane po ok. 80ms -->
powstaje wektor elektryczny skierowany w dół i w lewo, o sile
Po zakończeniu depolaryzacji dochodzi do repolaryzacji (także zaczynającej się w SA node) -->
wektor repolaryzacji skierwowany w drugą stronę (w górę i w prawo)
Ze względu na pojawienie się dużego zespołu QRS nie widać repolaryzacji przedsionków
Załamek P dodatni w odprowadzeniu I, II, ujemny w III
Okres od końca załamka P do początku zespołu QRS - odcinek PR, trwa ok. 80 ms.
Odstęp PR (PQ) - obejmuje on załamek P i odcinek PQ i prezentuje - depolaryzację przedsionków, węzła AV, układu przewodzącego między komorami, włokien Purkiniego. Powinien być krótszy niż 200ms
Komorowe komponenty EKG (brainrot^2, imo można skipnąć)
Ze względu na ułożenie serca depolaryzacja przegrodowa szerzy się od strony lewej do prawej, w kierunku środka przegrody - wektor skierowany jest do góry i do prawego ramienia - załamek Q (dep. przegrody - ujemny); Ponieważ przegroda zawieta niewielką masę m., to wektor Q jest niewielki (0,2mV i trwa 5 ms)
Następnie depolaryzacja przechodzi na mięśniówkę komór, szerząc się kolejno na prawą, oraz lewą komorę, od wsierdzia do nasierdzia. Stan ten to załamek R (duża amplituda - 2mV i 40ms długość). Skierowany jest on w lewo i ku dołowi. Ze względu na to, że załmek ten jest równoległy do osi odprowadzenia II - w nim jest największy
Jako ostatnie pobudzenie dociera do tylno-przypodstawnej cz. lewej komory (przy lewym przedsionku). Ze względu na niewielką masę m. tej części wektor ponownie jest niewielki (0.4mV). Skierowany jest on do góry i w prawo, dając ujemny załamek S (we wszystkich 3 odprowadzeniach kończynowych)
Zespół QRS przedstawia depolaryzację komór i trwa ok. 80ms, przy czym nie powinien trwać więcej niż 0.1s.
Wbrew logice najpierw repolaryzacji ulegają te miocyty, które były zdepolaryzowane jako ostatnie - wektor repolaryzacji ma zatem taki sam zwrot jak wektor depolaryzacji - skierowany do góry (załamek T). Ponieważ repolaryzacja trwa dłużej niż depolaryzacja załamek T trwa ok. 0,16s. Repolaryzacja komór
która szerzy się od nasierdzia do wsierdzia. Wychylony jest w górę ponieważ elektrody są na skórze a kolejne warstwy mięśnia ułożone są pod skórą. Powinien być to zatem załamek w dół, jednak jest to repolaryzacja a nie depolaryzacja.
Między depolaryzacją a repolaryzacją - odcienk ST. Przedstawiający depolaryzację w fazie 2 skurczu. Odcinek ST + załamek T - odstęp ST - okres od depolaryzacji komór do zakończenia repolaryzacji.
Odstęp QT - cały okres od początku depolaryzacji do końca repolaryzacji

Wyznaczanie osi elektrycznej serca
Jest to kierunek średniego wektora depolaryzacji m. komór w płaszczyźnie czołowej w każdym momencie cyklu serca. Ma znaczenie w rozpoznawaniu położenia serca, zmian w budowie i przerostów lewej lub prawej komory. Najczęściej oznaczana biorąc pod uwagę amplitudę załamków R we wszystkich dwubiegunowych odprowadzeniach kończynowych.
Następnie nakłada się na boki trójkąta Einthovena a przecięcie linii prostopadłych do każdego ze składowych wektorów wyznacza wielkość i kierunek osi elektrycznej serca. Prawidłowe nachylenie wynosi od -30 do +90 stopni - normogram
* sinistrogram - przesunięcie osi elektrycznej serca w lewo - przerost lewej komory, bądź bardziej poziome ułożenie serca (u osób otyłych)
* dekstrogram - przesunięcie w prawo - pionowe położenie serca - u osób szczupłych, bądź przerost prawej komory

Zatokowa arytmia oddechowa
Podczas oddychania przy głębszym wdechu - przyśpieszenie akcji serca, przy głębszym wydechu - zwolnienie akcji serca
Wynika ze zmian aktywności ośrodka sercowego w rdzeniu przedłużonym pod wpływem aferentnych impulsów z nerwu błędnego z rozciąganych w trakcie wdechu receptorów płucnych
Reguła 300
300 : odstęp między RR wyrażony w dużych kratkach = HR
Ile trwa duża i mała kratka w EKG
duża - 200ms
mała - 40 ms
Przesuw 25 mm/s
Cecha 1 mV = 10 mm
Standardowe długości załamków w EKG
P - 80-120ms
odstęp PR - 120-200ms
QRS - 60-100ms
Cechy załamka P
Dodatni: I, II, aVF, V3-V6
Ujemny - aVR
Dodatni lub ujemny - III, aVL, V1, V2
Czas trwania
Cechy załamka QRS
Załamek Q - zawsze ujemny
Załamek R - rośnie od V1 (może nie być widoczny), do V6 (max 2,5mV)
Załamek S - ujemne wychylenie, dominujące c aVR; Najgłębszy w V1 i V2
Pobudzenie istotne - czas od początku zespołu komorowego do szczytu załamka R
Odstęp PQ
Odzwierciedla czas przewodzenia bodźca elektryczne od SA do roboczego mięśnia komór. Jego czas trwania rośnie wraz z wiekiem;
norma 0,12-0,2s (0,23s u osób po 50 rż)
Punkt J
Miejsce przejścia zespołu QRS w odcinek ST
Załamek T
- dodatni w I, II, aVF, oraz V1-V6
- ujemny w aVR (III, aVF, oraz V1-V3 może, ale nie musi być)
czas trwania
Wzór Bazetta
QTc = QT/pierwiastek z RR, gdzie:
QTc - skorygowany odstęp T
HR - RR - odstęp RR w sekudnach
Kiedy rytm jest zatkowowy?
załamki P dodatnie w I, II, aVF
załamek P ujemny w aVR
P
Co się dzieje po uszkodzeniu węzła SA i pęczka PH
Czynność ośrodka bodźcotwórczego przejmuje AV - tzw. rytm węzłowy. W wyniku tego powstają odwrócone załamki P.
Uszkodzenie PH - komory kurczą się we własnym rytmie komorowym, będącym wynikiem aktywności rozrusznikowej komórek Purkiniego (rytm Komorowy), a przedsionki pozostają pod kontrolą wyładowań zatokowych - jest to tzw. całkowity blok przedsionkowo-komorowy, poprzedzony kilkunasto sekundową asystolią połączoną z utratą przytomności (zespół Morgagniego-Adamsa-Stokesa). Po przerwie komory wznawiają pracę w wolniejszym rytmie
Bloki przedsionkowo-komorowe
Blok I stopnia (blok utajony) - QRS poprzedzony załamkiem P, ale odstęp PR wydłużony >200ms, ale wszystkie pobudzenia są przewodzone
Blok II stopnia, typu 1 - postępuujące wydłużanie odstęu PQ w kolejnych pobudzeniach serca, aż do zablokowanie przewodzenia przedsionkowo-komorowego - między załamkami P nie występuje QRS
Blok II stopnia, typu 2 - okrsowe zablokowanie pobudzenia przedsionków (z wypadaniem zespołów QRS)
Blok III stopnia - całkowiety blok przewodzenia między przedsionkami a komorami; Załamek T ulega odwróceniu
Uszkodzenie odnogi pęczki PH
Wydłużenie i znieszktałcenie zespołów QRS - pobudzenie powstaje w niezmienionej gałąze i przenosi się najpierw na nieuszkodzoną połowę serca, a potem na drugą komorę, co znacznie wydłuża czas trwania depolaryzacji
Rozrusznik ektopoczny w przedsionku
Trzepotanie przedsionków - 200-350/min
Migotanie przedsionków 350-500/min
Ze względu na zwolnienie przewodnictwa w AV i długi okres refrakcji tkanek bodźcoprzewodzących tylko część impulsó przechodzi na komory.
Migotanie przedsionków najczęściej jest wynikiem zaburzeń metabolicznych, czy zapaleń mięśnia sercowego, bądź wzrost aktywności układu adrenergicznego, lub hipokaliemia
Okres nadpobudliwości w EKG
womp womp

Okres refrakcji w EKG

Obliczanie HR
60/czas odstępu RR
przy czym 1 duża kratka - 200ms
1 mała kratka - 40 ms (przy 25mm/s)
Reguła 6 - kiedy stostowana
w rytmie niemiarowym
Liczba QRS w ciągu 10 sekund (50 dużych kratek)
QRS * 6 = HR
Odchyły osi elektrycznej serca
Normogram - kąt nachylenia od -30 do 90 stopni, QRS z odprowadzenia I i aVF dodatni
Prawogram - kąt nachylenia od 90 do 180, QRS z I ujemny a z aVFdodatni
Lewogram - kąt nachylenia od 0 do -90, QRS z I dodatni a z aVF jest ujemny
Oś nieokreślona - kąt -90 a -180, QRS z I i aVF jest ujemny
Oś nieoznaczalna - po zsumowaniu QRS wychodzi w p rzybliżeniu 0 - niemożliwe jest umiejscowienie na wykresie

Podział odprowadzeń przedsercowych
1) prawokomorowe (V1, V2) QRS bardziej ujemny
2) strefa przejściowa (V3, V4) QRS jest w równy (po
zsumowaniu ~ 0)
3) lewokomorowe (V5, V6) QRS jest bardziej dodatni

Czym jest efekt schodkowania (Treppe)?
Przy krótkotrwałym zwiększeniu HR a także w pierwszych kilku cyklach po długotrwałym zwiększeniu HR dochodzi do wzrostu siły skurczu, ponieważ komórki są chwilowo przeładowane jonami wapnia (wbrew prawu Franka-Starlinga)
Zawał serca w EKG
Obniżenia odcinka ST i odwrócenie załamka T
W otoczeniu martwicy powstaje warstwa uszkodzenia cechująca się uniesieniem ST i odwróceniem T. Bezpośrednio nad strefą martwicy występuja głęboki i szeroki załamek Q - brak depolaryzacji w martwiczo zmienionym mięśniu sercowym.
Strefa uszkodzenia - zaburzenia repolaryzacji - dlatego uniesiony ST
Po czasie bliznowacenie - okolica dawnego zawału elektrycznie niema - głęboki załamek Q
Wpływ zmian stężenia potasu na EKG
Wzrost K+ (hiperkaliemia) - wydłużenie odstępu PR, wysoki załamek T i obniżenie ST
Znaczna hiperkaliemia - migotanie komór
Hipokaliemia - obniżenie ST i spłaszczenie T, oraz wyraźny załamek U
Hiperkalcemia (Ca2+ ↑) - skrócenie odstępu QT
Hipoklacemia (Ca2+ ↓) - przedłużenie ST i QT
Pobudzenie istotne
czas od początku zespołu komorowego do szczytu załamka R