1/23
Woordenschat- en begrippenflashcards voor het overzicht van Europese kunststromingen van de renaissance tot en met het symbolisme (15de t.e.m. 19de eeuw).
Renaissance
Kunststroming die ontstond rond 1400, gekenmerkt door de heropleving van de klassieke oudheid, een humanistische tijdgeest, de olieverftechniek en grote aandacht voor realisme, perspectief en anatomie.
Centraal perspectief
Een meetkundige perspectieftechniek ontwikkeld in de renaissance om een overtuigende dieptewerking op een plat vlak te creëren door vluchtlijnen te laten samenkomen in één verdwijnpunt.
Gulden Snede (Divina Proportia)
Een wiskundige verhouding aangeduid met ϕ=21+5≈1,618, die in composities en architectuur wordt gebruikt om harmonische proporties te bereiken.
Olieverf
Verf op basis van olie met een langzame droogtijd, wat voordelen biedt zoals het subtiel mengen van kleuren, het aanbrengen van verfijnde details, het eenvoudig corrigeren van fouten en een grote duurzaamheid.
Jan van Eyck
Beroemde Vlaamse meester die historisch werd aangeduid als de vermeende uitvinder dan wel verfijner van de olieverftechniek.
Homo universalis
Een universeel ontwikkelde persoon die uitblinkt in uiteenlopende takken van wetenschap, kunst en techniek; een typering die bij uitstek van toepassing is op Leonardo da Vinci.
Barok
17e-eeuwse stijlperiode (vanaf ca. 1600) verbonden met de contrareformatie, gekenmerkt door extreem realisme, dramatische scènes, felle emoties op gezichten, uitbundige ornamenten en dynamische diagonalen.
Clair-obscur
Een schilderkunstige techniek waarbij zeer sterke licht-donkercontrasten worden benut om het dramatische effect, het reliëf en de spanning in een scène te intensiveren.
Diagonale compositie (Barok)
Het gebruik van diagonale lijnen door schilders zoals Guido Reni om beweging, actie en dynamiek in een schilderij op te roepen.
Atmosferisch perspectief
Dieptetechniek waarbij diepte gesuggereerd wordt door objecten in de achtergrond vager te maken en koudere blauwtinten te geven, toegepast door o.a. Leonardo da Vinci en Rafaël.
Driehoekscompositie
Een harmonieuze opbouw van een kunstwerk waarbij de figuren binnen een driehoek worden geplaatst om verbondenheid en rust uit te drukken, veelvuldig toegepast door o.a. Rafaël.
Rococo
18e-eeuwse hofstijl (vanaf ca. 1700) gekenmerkt door asymmetrische vormen, delicate ornamenten, pastelkleuren, natuurmotieven (zoals krullen en bloemen) en luchtige, speelse en frivole thema's gericht op de adel.
Maria Sibylla Merian
Kunstenares en natuuronderzoekster bekend om haar uiterst gedetailleerde botanische en entomologische illustraties van bloemen, rupsen en vlinders.

De Schommel (Fragonard)
Beroemd Rococo-schilderij van Jean-Honoré Fragonard dat de frivole, speelse en sensuele sfeer van het aristocratische hofleven illustreert.
(Neo-)Classicisme
Kunststroming beïnvloed door de Verlichting en het nationalisme, met onderwerpen ontleend aan de Grieks-Romeinse cultuur, strakke rechte lijnen, heldere vormen, een 'to-the-point'-vertelstijl en niet-decoratief kleurgebruik.

De Sabijnse Maagdenroof
Neoclassicistisch historiestuk geschilderd door Jacques-Louis David, gebaseerd op een episode uit de Romeinse mythologie en geschiedenis.
Romantiek
Stroming rond 1800 ontstaan als reactie op de Verlichting en de Industriële Revolutie, gericht op verbeeldingskracht, subjectieve emotie, escapisme ('het verre en onbekende'), nationalisme en natuurverlangen.

Caspar David Friedrich
Duitse romantische schilder die stelde dat 'de enige ware bron van kunst ons hart is', bekend om zijn sublieme landschappen en eenzame rugfiguren.
Realisme
Kunststroming die streeft naar een zo getrouw mogelijke weergave van de werkelijkheid, zonder verfraaiing of idealisering, met een focus op alledaagse onderwerpen en het werkende volk.

Begrafenis in Ornans
Baanbrekend realistisch doek van Gustave Courbet dat een alledaagse dorpsbegrafenis op monumentaal formaat toont, zonder religieuze of heroïsche verheerlijking.
Jean-François Millet
Realistische schilder bekend om zijn respectvolle, ongeïdealiseerde weergave van het agrarische boerenleven en landarbeid.
Symbolisme
Reactie op het realisme en naturalisme, met wortels in de romantiek, met als doel absolute waarheden symbolisch weer te geven via metaforische beelden, dromen, spiritualiteit en verbeelding.
Prerafaëlieten
Engelse kunstenaarsbeweging (1850−1900) binnen het symbolisme die vrouwen centraal stelde, vaak fotografisch nauwkeurig schilderde en thematische verwantschap vertoonde met art nouveau.

Ophelia (Millais)
Prerafaëlitisch meesterwerk naar Shakespeare's Hamlet, waarin Ophelia wordt getoond terwijl zij bloemen plukt, in het water valt en meedrijft met de stroom.