paremie łacińskie cz. 2

Ne bis in idem contestetur

Ten samproces nie będzie rozpoczynany dwukrotnie

Ne aet iudex ultra petita partium

Niece sędzia nie wychodzi ponad żądania stron

Nemo est iudex in propria causa

nikt nit moze byc sedzia we własnej sprawie

Nemo audiatur propriam turpitudinem allegans

Nikt nie zostanie wysłuchany, kto powołuje się na własną wine

nemo plus iuris ad allum trasferre potest quam ipse haberet

nikt nie może przenieść na drugą osobe wiecej praw, niż sam posiada

nemo pro parte testatus, pro parte intestatus decedere potest

nikt nie moze umrzec czesciowo z testamentem a czesciowo beztestamentowo

nemo sibi ipse causam possessionis mutare potest

nikt nie moze sam dla siebie zmienic podstawy posiadania

non ex regula ius sumatur sed ex iure quod est regula fiat

nie z reguly ma byc wprowadzane prawo lecz z prawa ma byc uczyniona regula

non omne quod licet honestum est

nie wszystko, co jest dozwolone, jest uczciwe

nulla poena sine lege

nie ma kary bez ustawy

nuptias non concubitus, sed consensus facit

niefaktyczne pozycie, ale porozumienie tworzy malzenstwo

obligatio est iuris vinculum

zobowoazanie jest wezlem prawnym

omnis definitio in iure civili periculosa est: parum est enim, ut non subverti posset

wszelka definicja w prawie rzymskim jest niebezpieczna, poniewaz rzadko kiedy nie mozna jej podwazyc

optima legum interpres consuetudo

zwyczaj jest najlepsza wykladnia praw

Pacta sunt servanda

umow nalezy dotrzymywac

prior tempore potior iure

kto pierwszy w czasie ten lepszy w prawie

quod ab initio vitiosum est non potest tractu temporis convalescere

to co od poczatku jest wadliwe nie moze byc izdrowione z uplywem czasu

quod non est in actis, non est in mundo

czego nie ma w aktach tego nie ma w swiecie

quot generationes tot gradus

ile urodzen tyle stopni

ratihabitio mandato comparatur

zatwierdzenie stawiamy na ròwni ze zleceniem

rebus sic stantibus omnis contractus intellegitur

wszelkie zobowiazanie rozumie sie jako obowiazujace w danych warunkach

reformatio in peius iudici apellato non licet

sądowi apelacyjnemu nie wolno zmieniac wyroku na niekorzysc zasądzonego

salus populi suprema lex esto

dobro ludu niechaj będzie najwyższym prawem

scire leges non hoc est verba earum tenere, sed vim ac potestatem

znać ustawy to nie trzymać się ich słòw, ale rozumieć ich sens i znaczenie

semel heres, semper heres

raz dziedzic, zawsze dziedzic

servitus in faciendo consistere nequit

służebność nie może polegać na działaniu

servitutibus civiliter utendum est

służebność należ wykonywać łagodnie

singularia non sunt extendada

nie należy rozszerzać wyjątkòw

summum ius summa iniuria

najwyższe prawo najwyższa niesprawiedliwość

suprficies solo cedit

to co jest na powierzchni przypada gruntowi

testis unus, testis nullus

jeden świadek, żaden świadek

tres faciunt collegium

trzech tworzy kolegium (zespòł)

vanae voces populi non sunt audiendae

nie należy dawać posłuchy czczym głosom ludu

venire contra factum proprium nemini licet

nikomu nie wolno postępować sprzecznie z własnym wcześniejszym zachowaniem

vim vi repellere licet

siłę można odepchnąć siłą

vis maior cui humana infirmitas resistere non potest

siła wyższa to zdarzenie, ktòremu słabość ludzka nie jest w stanie się oprzeć

volenti non fit iniuria

chcącemu nie dzieje się krzywda