Mechanika: Wyznaczenie momentu bezwładności bryły metodą wahadła fizycznego

0.0(0)
Studied by 0 people
call kaiCall Kai
learnLearn
examPractice Test
spaced repetitionSpaced Repetition
heart puzzleMatch
flashcardsFlashcards
GameKnowt Play
Card Sorting

1/24

flashcard set

Earn XP

Description and Tags

Zestaw fiszek pojęciowych obejmujący zagadnienia kinematyki i dynamiki ruchu po okręgu, bryły sztywnej, momentu siły, momentu bezwładności, twierdzenia Steinera oraz teorii wahadła fizycznego do ćwiczenia M-2.

25 Terms

1
New cards

Droga kątowa (α\alpha)

Zmiana położenia punktu poruszającego się po okręgu wyrażona zmianą wartości kąta mierzonego względem ustalonego kierunku odniesienia. Definiuje się ją jako stosunek długości łuku ss do promienia okręgu rr (α=sr\alpha = \frac{s}{r}) i wyraża w radianach.

<p>Zmiana położenia punktu poruszającego się po okręgu wyrażona zmianą wartości kąta mierzonego względem ustalonego kierunku odniesienia. Definiuje się ją jako stosunek długości łuku $$s$$ do promienia okręgu $$r$$ ($$\alpha = \frac{s}{r}$$) i wyraża w radianach.</p>
2
New cards

Prędkość liniowa (vv)

Pochodna drogi liniowej ss względem czasu: v=lim⁡Δt→0ΔsΔt=dsdtv = \lim_{\Delta t \to 0} \frac{\Delta s}{\Delta t} = \frac{ds}{dt}. Jej jednostką w układzie SI jest metr na sekundę (m/s\text{m/s}).

3
New cards

Prędkość kątowa (ω\omega)

Pochodna drogi kątowej α\alpha względem czasu: ω=lim⁡Δt→0ΔαΔt=dαdt\omega = \lim_{\Delta t \to 0} \frac{\Delta \alpha}{\Delta t} = \frac{d\alpha}{dt}. Wyraża się w radianach na sekundę (rad⋅s−1\text{rad}\cdot\text{s}^{-1}).

4
New cards

Zależność między prędkością liniową a kątową w ruchu po okręgu

Relacja określona wzorem v=ω⋅rv = \omega \cdot r, wskazująca, że przy stałej prędkości kątowej wartość prędkości liniowej jest wprost proporcjonalna do promienia toru ruchu.

5
New cards

Okres ruchu (TT)

Czas potrzebny do wykonania jednego pełnego obrotu, czyli do przebycia drogi kątowej α=2π\alpha = 2\pi. Wyraża się zależnością T=2πωT = \frac{2\pi}{\omega} i podawany jest w sekundach (s\text{s}).

6
New cards

Częstotliwość (ff)

Odwrotność okresu ruchu (f=1Tf = \frac{1}{T}), określająca liczbę pełnych obiegów wykonanych przez ciało w jednostce czasu. Jej jednostką w układzie SI jest herc (1 Hz=1 s−11\,\text{Hz} = 1\,\text{s}^{-1}), a zależność od prędkości kątowej wynosi ω=2πf\omega = 2\pi f.

7
New cards

Przyspieszenie kątowe (ε\varepsilon)

Pochodna prędkości kątowej ω\omega względem czasu: ε=lim⁡Δt→0ΔωΔt=dωdt\varepsilon = \lim_{\Delta t \to 0} \frac{\Delta \omega}{\Delta t} = \frac{d\omega}{dt}, wprowadzana do opisu niejednostajnego ruchu po okręgu i ruchu obrotowego.

8
New cards

Bryła sztywna

Ciało, którego kształt i wymiary nie ulegają zmianie pod wpływem przyłożonych sił zewnętrznych, co oznacza, że odległości pomiędzy dowolnymi punktami tego ciała pozostają stałe, niezależnie od jego ruchu.

9
New cards

Środek masy bryły

Punkt SS, którego położenie określa wektor wodzący r⃗s=1m∑i=1nmir⃗i\vec{r}_s = \frac{1}{m}\sum_{i=1}^n m_i \vec{r}_i, gdzie m=∑mim = \sum m_i to całkowita masa bryły, a mim_i oraz r⃗i\vec{r}_i to masy i wektory wodzące jej poszczególnych punktów.

10
New cards

Doświadczalne wyznaczanie środka masy bryły

Metoda polegająca na zawieszeniu bryły kolejno na dwóch różnych osiach (O1O_1 i O2O_2) i wykreśleniu linii pionowych przechodzących przez te osie (np. za pomocą ciężarka na nici); punkt ich przecięcia wyznacza położenie środka masy SS.

<p>Metoda polegająca na zawieszeniu bryły kolejno na dwóch różnych osiach ($$O_1$$ i $$O_2$$) i wykreśleniu linii pionowych przechodzących przez te osie (np. za pomocą ciężarka na nici); punkt ich przecięcia wyznacza położenie środka masy $$S$$.</p>
11
New cards

Ruch postępowy bryły sztywnej

Ruch, w którym dowolny odcinek łączący dwa punkty bryły pozostaje w czasie ruchu równoległy do swojego początkowego położenia. Wszystkie punkty bryły zakreślają jednakowe, równoległe tory oraz mają w każdej chwili jednakowe prędkości i przyspieszenia liniowe.

12
New cards

Ruch obrotowy bryły sztywnej

Ruch, w którym wszystkie punkty bryły poruszają się po okręgach, których środki leżą na jednej prostej zwanej osią obrotu. Wszystkie punkty mają jednakową prędkość kątową ω\omega i przyspieszenie kątowe ε\varepsilon, natomiast ich prędkości liniowe zależą od odległości od osi obrotu.

13
New cards

Moment siły (M⃗\vec{M})

Iloczyn wektorowy wektora wodzącego r⃗\vec{r} punktu przyłożenia siły oraz wektora siły F⃗\vec{F} względem punktu na osi obrotu: M⃗=r⃗×F⃗\vec{M} = \vec{r} \times \vec{F}. Jednostką momentu siły w układzie SI jest niutonometr (N⋅m\text{N}\cdot\text{m}).

<p>Iloczyn wektorowy wektora wodzącego $$\vec{r}$$ punktu przyłożenia siły oraz wektora siły $$\vec{F}$$ względem punktu na osi obrotu: $$\vec{M} = \vec{r} \times \vec{F}$$. Jednostką momentu siły w układzie SI jest niutonometr ($$\text{N}\cdot\text{m}$$).</p>
14
New cards

Ramię siły (r⊥r_\perp)

Najmniejsza odległość prostej, na której leży wektor siły F⃗\vec{F}, od osi obrotu, definiowana zależnością r⊥=rsin⁡(θ)r_\perp = r \sin(\theta), gdzie θ\theta jest kątem zawartym pomiędzy wektorem wodzącym r⃗\vec{r} a wektorem siły F⃗\vec{F}.

15
New cards

Reguła śruby prawoskrętnej dla momentu siły

Reguła określająca kierunek i zwrot wektora M⃗\vec{M}: po obróceniu wektora r⃗\vec{r} do pokrycia z wektorem siły F⃗\vec{F} po najkrótszej drodze kątowej, kierunek posuwu śruby prawoskrętnej wskazuje zwrot wektora momentu siły.

16
New cards

Moment bezwładności bryły (II)

Skalarna wielkość fizyczna definiowana względem danej osi jako suma iloczynów mas poszczególnych punktów bryły i kwadratów ich odległości od tej osi: I=∑i=1nmiri2I = \sum_{i=1}^n m_i r_i^2. Jest miarą bezwładności bryły w ruchu obrotowym.

17
New cards

Ramię bezwładności (kk)

Wielkość określona dla danej bryły i danej osi, pozwalająca wyrazić moment bezwładności za pomocą relacji I=mk2I = m k^2, gdzie mm to całkowita masa bryły.

18
New cards

Twierdzenie Steinera

Twierdzenie głoszące, że moment bezwładności bryły II względem dowolnej osi jest równy sumie momentu bezwładności I0I_0 względem osi do niej równoległej przechodzącej przez środek masy oraz iloczynu masy bryły mm i kwadratu odległości ll między tymi osiami: I=I0+ml2I = I_0 + m l^2.

<p>Twierdzenie głoszące, że moment bezwładności bryły $$I$$ względem dowolnej osi jest równy sumie momentu bezwładności $$I_0$$ względem osi do niej równoległej przechodzącej przez środek masy oraz iloczynu masy bryły $$m$$ i kwadratu odległości $$l$$ między tymi osiami: $$I = I_0 + m l^2$$.</p>
19
New cards

Pierwsza zasada dynamiki ruchu obrotowego

Bryła sztywna niepoddana działaniu wypadkowego momentu siły pozostaje nieruchoma lub wykonuje ruch obrotowy jednostajny.

20
New cards

Druga zasada dynamiki ruchu obrotowego

Moment siły M⃗\vec{M} działający na bryłę sztywną jest równy iloczynowi momentu bezwładności II tej bryły oraz jej przyspieszenia kątowego ε⃗\vec{\varepsilon}: M⃗=I⋅ε⃗\vec{M} = I \cdot \vec{\varepsilon}.

21
New cards

Trzecia zasada dynamiki ruchu obrotowego

Oddziaływanie dwóch brył za pomocą momentów sił: jeżeli bryła AA działa na bryłę BB momentem siły M⃗AB\vec{M}_{AB}, to bryła BB działa na bryłę AA momentem siły M⃗BA\vec{M}_{BA} o takiej samej wartości, lecz przeciwnym zwrocie (M⃗AB=−M⃗BA\vec{M}_{AB} = -\vec{M}_{BA}).

22
New cards

Wahadło fizyczne

Dowolna bryła sztywna o masie mm zawieszona na nieruchomej osi obrotu przechodzącej przez punkt OO, znajdujący się powyżej środka masy bryły SS, wykonująca ruch wahadłowy po wychyleniu z położenia równowagi.

<p>Dowolna bryła sztywna o masie $$m$$ zawieszona na nieruchomej osi obrotu przechodzącej przez punkt $$O$$, znajdujący się powyżej środka masy bryły $$S$$, wykonująca ruch wahadłowy po wychyleniu z położenia równowagi.</p>
23
New cards

Ruch harmoniczny

Szczególny przypadek ruchu okresowego i drgającego, w którym wychylenie w czasie opisane jest funkcją y(t)=y0sin⁡(ωt+α0)y(t) = y_0 \sin(\omega t + \alpha_0), a przyspieszenie jest proporcjonalne do wychylenia i ma przeciwny zwrot: a=−ω2ya = -\omega^2 y.

24
New cards

Okres drgań wahadła fizycznego (TT)

Okres drgań dla małych kątów wychylenia wahadła fizycznego, opisany wzorem T=2πImglT = 2\pi \sqrt{\frac{I}{mgl}}, zależny wyłącznie od momentu bezwładności II względem osi zawieszenia, masy mm, odległości ll do środka masy oraz przyspieszenia ziemskiego gg.

25
New cards

Wzór na wyznaczenie momentu bezwładności metodą wahadła fizycznego

Zależność I=mgl4π2T2I = \frac{mgl}{4\pi^2} T^2, pozwalająca doświadczalnie wyznaczyć moment bezwładności bryły względem osi zawieszenia na podstawie pomiaru okresu drgań TT, masy bryły mm oraz odległości ll osi od środka masy.