🪱🔍 Parazytologia - 📋🪱 - 🦠🩸 Pierwotniaki krwi i tkanek

Computer-friendly

🦠🩸 Babeszjoza.

❓🏥 Jaka choroba jest wywoływana przez Babesia microti?

🌡🤕 Postać łagodna: Objawy grypopodobne (bóle głowy, mięśni, stawów).

🔍👾 Postać ostra:

1. 🤒 Napady gorączki z dreszczami i obfitym poceniem się.
   

2. 🚽 Hemoglobinuria (obecność hemoglobiny w moczu), bóle brzucha.

3. 🩸 Ciężka niedokrwistość hemolityczna, żółtaczka.

4. 💉 Małopłytkowość, zespół DIC.
   

5. 🤕 Uszkodzenie nerek, płuc (obrzęk, ARDS), wątroby (powiększenie wątroby i śledziony).

❓🤢 Jakie są objawy chorobowe inwazji Babesia microti? [5]

(wymień symptomy od postaci łagodnych po powikłania narządowe)

💉🩸 Krew (pełna, włośniczkowa lub żylna).

❓🔬 Jaki materiał pobiera się do badań diagnostycznych w kierunku Babesia microti? [1]

🔬🔴 Postacie wewnątrzerytrocytarne:

1. 🖇 Schizonty.

2. ⭕ Postacie pierścienia.

3. 💠 Merozoity (często w układzie „krzyża maltańskiego”).

🧬💊 Przeciwciała (klasy IgM, IgG) – w badaniach serologicznych.

🧬🔍 DNA Babesia microti – w badaniach molekularnych.

❓👀 Jakie postacie lub elementy Babesia microti są wykrywalne w materiale diagnostycznym? [3]

(uwzględnij formy morfologiczne w krwinkach oraz markery serologiczne/genetyczne)

🍐⭕ Kształt: Gruszkowaty, owalny lub okrągły.

📏🧮 Wymiary: 1,0–2,5 µm.

🔍🎨 Cechy szczególne:

1. ⚠ Nie tworzy pigmentu z hemoglobiny (w odróżnieniu od zarodźców malarii).

2. 💠 Merozoity często układają się w charakterystyczną tetradę przypominającą krzyż maltański.
   

3. ⭕ Postacie pierścienia często występują peryferyjnie (na obwodzie krwinki).

❓🧬 Jaka jest budowa morfologiczna postaci Babesia microti w erytrocytach? [4]

(opisz kształt, wielkość, brak pigmentu oraz charakterystyczny układ merozoitów)

🦠🌡 Malaria (zimnica) trzeciaczka.

❓🏥 Jaka choroba jest wywoływana przez Plasmodium vivax?

🌡🥶 Objawy:

1. 🤧 Objawy grypopodobne na początku.
   

2. 🥶 Napady zimnicy powtarzające się co 48 godzin (dreszcze, gwałtowna gorączka, zlewne poty).

3. 🩸 Powiększenie wątroby i śledziony.
   

4. 💛 Niedokrwistość, żółtaczka.

❓🤢 Jakie są objawy chorobowe inwazji Plasmodium vivax? [4]

(wymień charakterystyczny rytm gorączki oraz zmiany narządowe)

💉🩸 Krew (włośniczkowa lub żylna) – pobierana do wykonania cienkiego rozmazu i grubiej kropli.

❓🔬 Jaki materiał pobiera się do badań diagnostycznych w kierunku Plasmodium vivax? [1]

🔬🔴 Wszystkie postacie rozwojowe schizogonii krwinkowej:

1. ⭕ Postać pierścienia.

2. 🗡 Trofozoit.

3. 🖇 Schizont (meront).
   

4. ⚧ Gametocyty.

🧬🔍 DNA Plasmodium vivax (metody molekularne).

🧬💊 Przeciwciała (metody serologiczne).

❓👀 Jakie postacie lub elementy Plasmodium vivax są wykrywalne w materiale diagnostycznym? [3]

(wymień stadia obecne we krwi oraz markery genetyczne/serologiczne)

🎈🔴 Krwinka: Powiększona, odbarwiona, zawiera kwasochłonne ziarnistości Schüffnera.

💍 Pierścień: Duża grudka chromatyny, duża wodniczka, zajmuje ok. 1/3 średnicy krwinki.

🦠 Schizont: Nieregularny kształt (zdolność do ruchu pełzakowatego), zawiera zazwyczaj 16 (12–24) merozoitów.

⚪ Gametocyty: Okrągłe lub owalne.

❓🧬 Jaka jest budowa morfologiczna postaci Plasmodium vivax w erytrocytach? [4]

(opisz wygląd zarażonej krwinki oraz cechy pierścienia, schizontu i gametocytu)

🦠🌡 Malaria (zimnica) (przypominająca trzeciaczkę).

❓🏥 Jaka choroba jest wywoływana przez Plasmodium ovale?

🌡🥶 Objawy:

1. 🥶 Napady zimnicy co 48 godzin (triada: silne dreszcze, wysoka gorączka, zlewne poty).

2. 😷 Częste nawroty choroby (nawet do 3 lat po zarażeniu, z powodu uaktywnienia się hipnozoitów).

3. 😮‍💨 Przebieg jest zazwyczaj łagodniejszy niż w przypadku innych gatunków, śmiertelność niska (np. w wyniku pęknięcia śledziony).

❓🤢 Jakie są objawy chorobowe inwazji Plasmodium ovale? [3]

(wymień charakterystyczny rytm gorączki oraz cechę dotyczącą nawrotowości)

💉🩸 Krew (włośniczkowa lub żylna) – do wykonania cienkiego rozmazu i grubiej kropli.

❓🔬 Jaki materiał pobiera się do badań diagnostycznych w kierunku Plasmodium ovale? [1]

🔬🔴 Wszystkie postacie rozwojowe schizogonii krwinkowej:

1. 🗡 Trofozoity.

2. 🖇 Schizonty.

3. ⚧ Gametocyty.

🧬🔍 DNA Plasmodium ovale (metody molekularne).

🧬💊 Przeciwciała (metody serologiczne).

❓👀 Jakie postacie lub elementy Plasmodium ovale są wykrywalne w materiale diagnostycznym? [3]

(wymień stadia obecne we krwi oraz inne markery)

🥚✂ Krwinka: Często powiększona, ma owalny kształt i postrzępione brzegi. Zawiera ziarnistości Schüffnera.

🦠 Schizont: Dojrzały zawiera 8–12 (najczęściej 8) merozoitów, ułożonych w rozetę lub nieregularnie.

⚪ Gametocyty: Okrągłe lub owalne, mniejsze niż u Plasmodium vivax.

❓🧬 Jaka jest budowa morfologiczna postaci Plasmodium ovale w erytrocytach? [3]

(opisz charakterystyczny wygląd krwinki, liczbę merozoitów w schizoncie oraz wygląd gametocytów)

🦠🌡 Malaria tropikalna (zimnica podzwrotnikowa).

❓🏥 Jaka choroba jest wywoływana przez Plasmodium falciparum?

🌡📉 Objawy:

1. 🤒 Napady gorączki występujące co 36–48 godzin.

2. 💛 Powiększenie wątroby i śledziony, żółtaczka.
   

3. 🩸 Niedokrwistość, małopłytkowość, hipoglikemia.
   

4. 💉 Zespół DIC (rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego).

5. 🧠 Postać mózgowa (śpiączka, zatory w naczyniach mózgowych).
   

6. 🫁 Niewydolność nerek, obrzęk płuc.

❓🤢 Jakie są objawy chorobowe inwazji Plasmodium falciparum? [6]

(wymień rytm gorączki oraz najcięższe powikłania narządowe i ogólnoustrojowe)

💉🩸 Krew (włośniczkowa lub żylna) – do wykonania cienkiego rozmazu i grubiej kropli.

❓🔬 Jaki materiał pobiera się do badań diagnostycznych w kierunku Plasmodium falciparum? [1]

🔬🔴 Wszystkie postacie rozwojowe schizogonii krwinkowej:

1. ⭕ Postać pierścienia.
   

2. 🖇 Schizont (meront).
   

3. ⚧ Gametocyty.

🧬🔍 DNA Plasmodium falciparum (metody molekularne).

🧬💊 Antygeny (testy paskowe) lub przeciwciała (serologia).

❓👀 Jakie postacie lub elementy Plasmodium falciparum są wykrywalne w materiale diagnostycznym? [3]

(wymień stadia obecne we krwi oraz inne markery)

🎈❌ Krwinka: Niepowiększona, niezmieniona morfologicznie. Brak ziarnistości Schüffnera. Częste mnogie zarażenie (2–6 pierścieni w jednej krwince).

💍🤏 Pierścień: Mała, wyraźna grudka chromatyny, często położony brzeżnie (na obwodzie krwinki).

🦠🧱 Schizont: Mały, zawiera 8–24 (najczęściej 10) merozoitów i jedną dużą grudkę pigmentu (hemozoiny).

🌙🍌 Gametocyty: Charakterystyczny kształt sierpowaty (bananowaty) z ziarnistościami pigmentu wokół jądra.

❓🧬 Jaka jest budowa morfologiczna postaci Plasmodium falciparum w erytrocytach? [4]

(opisz wygląd krwinki, cechy pierścienia i schizontu oraz unikalny kształt gametocytów)

🦠🌡 Zimnica czterodniowa (czwartaczka).

❓🏥 Jaka choroba jest wywoływana przez Plasmodium malariae?

🌡🤕 Objawy:

1. 🥶 Napady zimnicy powtarzające się co 72 godziny (co 4 dni).

2. 🤒 Przebieg podobny do P. vivax (dreszcze, gorączka, poty), ale okres wylęgania jest dłuższy (27–40 dni).
   

3. 🚽 Częste powikłanie: zespół nerczycowy (białkomocz) spowodowany odkładaniem się kompleksów immunologicznych w nerkach.

❓🤢 Jakie są objawy chorobowe inwazji Plasmodium malariae? [3]

(wymień charakterystyczny rytm gorączki oraz specyficzne powikłanie nerkowe)

💉🩸 Krew (włośniczkowa lub żylna) – do wykonania cienkiego rozmazu i grubiej kropli.

❓🔬 Jaki materiał pobiera się do badań diagnostycznych w kierunku Plasmodium malariae? [1]

🔬🔴 Wszystkie postacie rozwojowe schizogonii krwinkowej:

1. ⭕ Postać pierścienia.

2. 🗡 Trofozoit (charakterystyczna postać pasmowata).

3. 🖇 Schizont.

4. ⚧ Gametocyty (trudne do odróżnienia od trofozoitów).
   
   

🧬🔍 DNA Plasmodium malariae (metody molekularne).

🧬💊 Przeciwciała (metody serologiczne).

❓👀 Jakie postacie lub elementy Plasmodium malariae są wykrywalne w materiale diagnostycznym? [3]

(wymień stadia obecne we krwi oraz inne markery)

🧱🔴 Krwinka: Niepowiększona, nieodbarwiona. Brak ziarnistości Schüffnera, obecne ziarnistości Ziemanna.

🎗 Trofozoit: Często przyjmuje kształt pasmowaty, opasujący krwinkę równikowo.

🌹 Schizont: Dojrzały zawiera 6–12 (najczęściej 8) merozoitów ułożonych wokół centralnej grudki pigmentu w kształt rozety (stokrotki).

❓🧬 Jaka jest budowa morfologiczna postaci Plasmodium malariae w erytrocytach? [3]

(opisz wygląd krwinki, unikalny kształt trofozoitu oraz wygląd schizontu)

🦠😴 Śpiączka afrykańska (trypanosomoza afrykańska).

🔍🕰 T. b. gambiense – postać przewlekła.

🔍👾 T. b. rhodesiense – postać ostra.

❓🏥 Jaka choroba jest wywoływana przez Trypanosoma brucei?

🌡🤕 Faza I (krwi i chłonki):

1. 🌙 Nieregularne napady gorączki (do 40°C), dreszcze, nocne poty.
   

2. 🪢 Powiększenie węzłów chłonnych, wątroby i śledziony.
   

3. 🔥 Grudkowaty odczyn zapalny w miejscu ukłucia.

4. 🫀 Uszkodzenie mięśnia sercowego i nerek.
   

🧠⚡️ Faza II (zajęcie OUN):

1. 🤯 Zaburzenia psychiczne (pobudzenie/apatia).
   

2. 😴 Śpiączka.
   

3. 🤕 Wyniszczenie organizmu (zgon w nieleczonych przypadkach).

❓🤢 Jakie są objawy chorobowe inwazji Trypanosoma brucei? [2 fazy]

(wymień symptomy fazy ogólnej/krwionośnej oraz fazy neurologicznej)

💉🩸 Krew (w pierwszej fazie).

💧🧼 Chłonka (z węzłów chłonnych).

🧠💧 Płyn mózgowo-rdzeniowy (w drugiej fazie, przy zajęciu OUN).

❓🔬 Jaki materiał pobiera się do badań diagnostycznych w kierunku Trypanosoma brucei? [3]

(wymień płyny ustrojowe wykorzystywane w zależności od fazy choroby)

🔬🐛 Postacie trypomastigota (we krwi, chłonce, płynie mózgowo-rdzeniowym).

🧬💊 Przeciwciała (metody serologiczne, gł. przy T. b. gambiense).

❓👀 Jakie postacie lub elementy Trypanosoma brucei są wykrywalne w materiale diagnostycznym? [2]

(wymień główną postać morfologiczną oraz inne markery)

🐛🧬 Kształt: Wrzecionowaty (litera C, S lub U).

📏 Wymiary: Długość 15–30 µm.

🔵 Jądro: Duże, owalne, w środkowej części komórki.

🚩 Wić: Biegnie wzdłuż komórki tworząc błonę falującą, wychodzi jako wić wolna na biegunie przednim.

🌑 Kinetoplast: Mały, przy tylnym biegunie.

❓🧬 Jaka jest budowa morfologiczna postaci trypomastigota Trypanosoma brucei? [5]

(opisz kształt, wymiary, lokalizację jądra i kinetoplastu oraz cechy wici)

🌎💓 Trypanosomoza amerykańska (choroba Chagasa).

❓🏥 Jaka choroba jest wywoływana przez Trypanosoma cruzi?

🌡👁 Faza ostra:

1. 🔥 Chagoma (wrzodziejący naciek zapalny w miejscu wniknięcia).

2. 🥺 Objaw Romana (jednostronny obrzęk twarzy i zapalenie spojówek).

3. 🤒 Gorączka, powiększenie węzłów chłonnych, wątroby i śledziony.

🔍🕰 Faza przewlekła:

1. 🫀 Kardiomiopatia (postać sercowa).

2. 👅 Megaoesophagus (rozszerzenie przełyku).

3. 🍖 Megacolon (rozszerzenie jelita grubego).

❓🤢 Jakie są objawy chorobowe inwazji Trypanosoma cruzi? [2 fazy]

(wymień charakterystyczne zmiany miejscowe w fazie ostrej oraz powikłania narządowe w fazie przewlekłej)

💉🩸 Krew (w fazie ostrej).

🔬🔪 Bioptat (z guzka pierwotnego lub mięśni szkieletowych).

❓🔬 Jaki materiał pobiera się do badań diagnostycznych w kierunku Trypanosoma cruzi? [2]

(wymień płyn ustrojowy oraz rodzaj tkanki)

🐛🩸 Postacie trypomastigota (we krwi – rzadko i nieregularnie).

🔵🥩 Postacie amastigota (w bioptatach tkanek).

🧬💊 Przeciwciała (metody serologiczne – podstawa diagnostyki fazy przewlekłej).

🧬🔍 DNA Trypanosoma cruzi (metody molekularne).

❓👀 Jakie postacie lub elementy Trypanosoma cruzi są wykrywalne w materiale diagnostycznym? [4]

(wymień formy morfologiczne we krwi i tkankach oraz inne markery)

🌛🧬 Kształt: Układa się w literę C lub U.

📏 Wymiary: Długość ok. 20 µm.

🌑 Kinetoplast: Bardzo duży, na tylnym biegunie.

🔵 Jądro: Duże, w środku komórki.

🚩 Wić: Tworzy błonę falującą i wolną wić na biegunie przednim.

❓🧬 Jaka jest budowa morfologiczna postaci trypomastigota Trypanosoma cruzi? [5]

(opisz charakterystyczny kształt, wielkość kinetoplastu oraz układ wici)

⭕🏠 Kształt: Okrągła lub lekko owalna (wewnątrzkomórkowa).

📏 Wymiary: Średnica 1,5–5 µm.

🚩❌ Wić: Brak wolnej wici.

🧬 Wnętrze: Duże jądro i pałeczkowaty kinetoplast.

❓🧬 Jaka jest budowa morfologiczna postaci amastigota Trypanosoma cruzi? [4]

(opisz kształt, lokalizację względem komórek żywiciela oraz obecność wici)

🦟💀 Leiszmanioza narządowa (choroba kala-azar, choroba czarna).

❓🏥 Jaka choroba jest wywoływana przez Leishmania donovani?

🌡📉 Faza początkowa i pełnoobjawowa:

1. 🤒 Nieregularna gorączka (charakterystyczne dwa szczyty w ciągu doby) z dreszczami i potami.
   

2. 🤕 Znaczna splenomegalia (powiększenie śledziony) i hepatomegalia (powiększenie wątroby).

3. 🪢 Uogólnione powiększenie węzłów chłonnych.
   

4. 🥷 Hiperpigmentacja (ciemnienie) skóry.
   

5. 🩸 Postępujące wyniszczenie, obrzęki, niedokrwistość, skaza krwotoczna.

❓🤢 Jakie są objawy chorobowe inwazji Leishmania donovani? [5]

(wymień specyficzny typ gorączki, zmiany w narządach wewnętrznych oraz objawy skórne i ogólne)

💉🥩 Bioptat (szpiku kostnego, śledziony, wątroby lub węzłów chłonnych).

🩸🧪 Krew (do badań serologicznych i morfologii).

❓🔬 Jaki materiał pobiera się do badań diagnostycznych w kierunku Leishmania donovani? [2]

(wymień rodzaje tkanek pobieranych inwazyjnie oraz płyn ustrojowy)

🔬🔴 Postacie amastigota (wewnątrzkomórkowe w makrofagach).

🧬💊 Przeciwciała (metody serologiczne).

🧬🔍 DNA Leishmania donovani (techniki molekularne).

(W hodowli in vitro z materiału można uzyskać postacie promastigota).

❓👀 Jakie postacie lub elementy Leishmania donovani są wykrywalne w materiale diagnostycznym? [3]

(wymień formę pasożyta widoczną w tkankach oraz markery laboratoryjne)

⭕🏠 Kształt: Owalna lub okrągła (forma wewnątrzkomórkowa).

📏 Wymiary: Średnica 2–2,5 µm.

🧬 Wnętrze: Duże jądro komórkowe i pałeczkowaty kinetoplast (położony przed jądrem).

🚩❌ Wić: Brak wolnej wici (krótka, niewystająca poza komórkę).

❓🧬 Jaka jest budowa morfologiczna postaci amastigota Leishmania donovani? [4]

(opisz kształt, wielkość, charakterystyczne organella wewnątrzkomórkowe i obecność wici)

🦟🔴 Leiszmanioza skórna (postać sucha/miejska).

(Inne nazwy: Wrzód wschodni, Owrzodzenie z Aleppo, Biały trąd).

❓🏥 Jaka choroba jest wywoływana przez Leishmania tropica?

🌡🤕 Zmiany skórne (głównie na twarzy i kończynach):

1. 🔴 Początkowo czerwona grudka w miejscu ukłucia, powiększająca się do guzka.

2. 🌋 Powstanie owrzodzenia (zwykle niebolesnego) z uniesionymi brzegami ("krater wulkanu") i dnem pokrytym suchym strupem (postać sucha).

3. 🕰 Powolne gojenie (od kilku miesięcy do roku) z pozostawieniem szpecącej, zanikowej blizny.
   

4. ♻ Możliwa postać nawrotowa (guzki wokół blizny przypominające toczeń).

❓🤢 Jakie są objawy chorobowe inwazji Leishmania tropica? [4]

(wymień ewolucję zmiany skórnej od grudki do blizny oraz cechy charakterystyczne owrzodzenia)

🔪🔬 Zeskrobiny, wycinek lub aspirat pobrane z aktywnego brzegu owrzodzenia (nie z centrum/strupa).

(Rzadziej: bioptat węzła chłonnego, jeśli jest powiększony).

❓🔬 Jaki materiał pobiera się do badań diagnostycznych w kierunku Leishmania tropica? [1]

(podaj specyficzne miejsce pobrania materiału ze zmiany skórnej)

🔬🔴 Postacie amastigota (wewnątrz makrofagów w preparacie bezpośrednim).

🧬🔍 DNA Leishmania tropica (badania molekularne – PCR).

🦠🧪 Postacie promastigota (uzyskane w hodowli in vitro z pobranego materiału).

❓👀 Jakie postacie lub elementy Leishmania tropica są wykrywalne w materiale diagnostycznym? [3]

(wymień formę widoczną w tkance, formę hodowlaną oraz marker genetyczny)

⭕🏠 Kształt: Owalna lub kulista (forma wewnątrzkomórkowa).

📏 Wymiary: Długość 2–5,5 µm, szerokość 1–2 µm.

🧬 Wnętrze: Duże, owalne jądro i pałeczkowaty kinetoplast.

🚩❌ Wić: Brak wolnej wici (zredukowana, niewidoczna).

❓🧬 Jaka jest budowa morfologiczna postaci amastigota Leishmania tropica? [4]

(opisz kształt, wielkość, charakterystyczne organellum obok jądra oraz brak pewnego elementu)