Architectuurgeschiedenis: Industriële Revolutie en Metalen Structuren

Deze flashcards behandelen de belangrijkste technologische terminologie, architecturale projecten en historische figuren uit de 19de-eeuwse industriële architectuur.

Encyclopédie

Een dictionnaire raisonné van wetenschappen, kunsten en ambachten, gepubliceerd door diderot en d’Alembert tussen 1751 en 1772 in Parijs. E reeks boeken waar alle kennis vd wereld in staat vergaard.

Darby’s

De industrieel die in 1709 in Coalbrookdale begon met innovaties in de ijzerindustrie; zijn kleinzoon bouwde in 1779 de eerste gietijzeren brug (Iron bridge) van $30,5\,m$.

Smeedijzer

Smeedbaar ijzer waarvan een smid bij hoge temperatuur bouwdelen kan vervaardigen; het is bestand tegen spanning en kan trekkrachten opnemen.

Gietijzer

Hard, broos en niet smeedbaar ijzer verkregen door ruwijzer te smelten in een koepeloven; het kan alleen drukkrachten opnemen en breekt bij brand.

Staal

Ijzer met een laag koolstofgehalte dat zowel druk- als trekkrachten kan opnemen en vanaf c. 1890 werd gebruikt voor staalskeletten en als wapening voor beton.

Klinken

De techniek om metalen platen te verbinden door middel van vastgeslagen klinkbouten of klinknagels (rivets), veelvuldig gebruikt bij de Eiffeltoren.

James Watt

De uitvinder die tussen 1763 en 1788 de stoommachine ontwikkelde, wat leidde tot de opkomst van de spoorweg.

Brooklyn Bridge

Een hangbrug in New York met een overspanning van $487\,m$, ontworpen door J. en W. Roebling tussen 1877 en 1883.

Standardisatie

Het invoeren van vaste normen, zoals het standaard spoorprofiel in 1831, om industriële processen en transport te stroomlijnen.

Le Grand Hornu

Een steenkoolmijncomplex nabij Bergen gebouwd tussen 1810-1830 door architect Bruno Renard, erkend als UNESCO Werelderfgoed in 2012. Renard keek op naar Ledoux en Durand.

Henri Labrouste

De architect van de Bibliothèque Sainte-Geneviève (1843) en de Bibliothèque Nationale (1868) in Parijs, bekend om het gebruik van metalen structuren.

Joseph Paxton

Een tuinman, architect en ingenieur die het Crystal Palace ontwierp voor de Wereldtentoonstelling van 1851 in Londen.

Crystal Palace

Een gebouw van gietijzer, hout en glas ($92.000\,m^2$) gebouwd in 8 maanden met geprefabriceerde onderdelen voor de Great Exhibition van 1851. Spoorwegen nemen die structuren over v crystal palace maar dan m minder glas bv. Gare du Nord in Parijs.

Polonceau-spant

Een spantconstructie ontworpen door Camille Polonceau in 1839, bestaande uit twee onderspannen balken verbonden door een trekstang om grote ruimten te overspannen. Bv. Marseille-Saint-Charles ca. 1850.

Station St. Pancras

Een spoorwegstation in Londen (1868) ontworpen door William Henry Barlow en George Gilbert Scott met een overspanning van $74\,m$. Combo v verschillende functies in 1 gebouw = innoverend.

Gustave Eiffel

De ingenieur die de Eiffeltoren van $300\,m$ bouwde voor de Wereldtentoonstelling van Parijs in 1889 en het Viaduc du Garabit ($165\,m$) ontwierp.

Basiliek van San Sebastian

Een kerk in Manilla (Filipijnen, 1888-90) met een metalen structuur van $52\,t$ staal, vervaardigd in België door S.A. Entreprises de Travaux Publics in Binche. Door h materiaal is h heel bestendig tegen de vele aardbevingen in het gebied.

Halle aux Blés

Een gebouw in Parijs dat na een brand in 1802 werd heropgebouwd met een metalen structuur van gietijzer en koper door F.J. Bélanger en F. Brunet. Voordien was h dak gemaakt uit hout drm veranderd. Is e goed vb. hoe men h belang v brandveiligheid meer en meer inziet en gaat toepassen in nieuwe gebouwen.