geschiedenis examen

0.0(0)
Studied by 0 people
call kaiCall Kai
learnLearn
examPractice Test
spaced repetitionSpaced Repetition
heart puzzleMatch
flashcardsFlashcards
GameKnowt Play
Card Sorting

1/117

flashcard set

Earn XP

Description and Tags

118 Terms

1
New cards

Voor 1750 (bevolking)

langzame bevolkingsgroei: hoog geboortecijfer en hoog sterftecijfer

2
New cards

vanaf 1750 (bevolking)

bevolkingsexplosie: hoog gebortecijfer en sterk dalend sterftecijfer

3
New cards

landbouwmaatschappij

In alle landen was landbouw de belangrijkste economische sector

4
New cards

Enclosure-beweging in Engeland

gemene gronden werden met toestemming van het parlement in bezit genomen door grootgrondbezitters. Hierdoor konden boerderijen tot grote gehelen worden toegevoegd, werd grasland omgezet naar akkerland, verkregen grootgrondbezitters meer inkomen om elders te investeren.

5
New cards

vruchtwisseling

het na elkaakr telen van verschillende gewassen op eendezelfde perceel.

6
New cards

haakploeg

7
New cards

keerploeg

8
New cards

1750 Groot-Brittannie

De eerste Industriele Revolutie begint

9
New cards

Adolf Daens

Belgische priester en politicus die getroffen was door de mensomwaardigeomstandigheden in de fabriekien in aalst en dus een sociaal-vlaamsgezinde cristendemocratische cristerne volkspartij oprichten.

10
New cards

Christerne Volkspartij

partij opgericht door Daens om de mensonwaardige omstandigheden in de fabrieken tegen te gaan.

11
New cards

uptopische socialisten

naam die Marx aan de sociale denkers omdat ze geen realistisch alternatief boden tegen de klassenmaatschappij.

12
New cards

econmische liberalen

Mensen die een vrije markt economie willen

13
New cards

sociale denkers

mensen die gefocust waren op het begrijpen en handelen in sociale situaties.

14
New cards

historisch materialisme

wetenschappelijke analyse van de geschiedenis en eigen tijd gemaakt door Karl Marx

15
New cards

proletariaat

de arbeiders

16
New cards

communisme

politieke stroming die zegt dat iedereen gelijk is

17
New cards

Het communistische Manifest

Boek van Karl Marx en Friedrich Engels waarin Marx' theorien staan om het poletariaat bewust te maken van haar belangrijke opdracht.

18
New cards

Bernstein

Man die wou dat de sameleving vernaderde zonder een klassenstrijd, maar door een invoering van arbeidsrechten, sociale wetten/voorzieningen, algemeenstemrecht,…

19
New cards

Reformisme

stroming binnen het socialisme die via geleidelijke hervormingen verbeteringen voor de arbeiders wil bereiken

20
New cards

Karl Marx

Man die wou dat iedereen evenveel krijgt, ongeacht welk werk er vericht werd (oprichter van het communisme)

21
New cards

Bakoenin

Man die wilde dat doormiddel van geweld er een staatloze maatschappij ontstond

22
New cards

anarchisme

het creeeren van een staaloze maatschappij doormiddel van geweld.

23
New cards

Encycliek Rerum Novarum

Door paus Leo XIII geschreven omzendbrief als reactie op de slechte levensomstandigeheden van de arbeiders en op de opkomst van het socialisme.

24
New cards

1891

encycliek Rerum Novarum werd geschreven door Leo XIII

25
New cards

Conservatieve katholieken

Groepering binnen de cristelijke partij die strijven naar een paternalistisch systeem

26
New cards

paternalistisch systeem

de overheid treedt op als een strenge vader en dicteert het 'in zijn ogen' domme en onvermogende volk.

27
New cards

Cristendemocraten

Groepering binnen de cristelijke partij die ijvert voor een socialere wetgeving en betere leefomstandigheden van de arbeiders. Daens was een belangrijk figuur binnnen deze groep.

28
New cards

wet le Chapelier

wet die elke vorm van verenigen verbood

29
New cards

1848

Uitbreken van een tal van revoluties

30
New cards

1850

er verschijnen de eerste plaatselijke verenigen van onderlinge bijstand

31
New cards

vakbonden en-verenigingen

vellen zich om de belangen van de arbeiders

32
New cards

mutualiteiten

bieden steun in geval van ziekte en/of overlijden

33
New cards

Cooperatieven

samenwerking tussen personen die de winst verdelen. bv kleine boeren samen

34
New cards

Cooperatieve maatschappij vooruit

Belgische socialistische cooperatie die onder meer te Gent een heel netwerk uitbouwde voor de arbeiders.

35
New cards

Algemene Spaar- en Lijfrentekas

Bood de regering de mogelijkheid om te sparen voor de oude dag.

36
New cards

conservatieve liberalen

Groepering binnen de liberale partij die geen hervormingen wilde.

37
New cards

Progressieve liberalen

Groepering binnen de liberale partij die hervormingen wilde door middel van sociale wetten om de toestand van de arbeiders te verbeteren.

38
New cards

1919

algemeen enkelvoudig stemrecht

39
New cards

1948

stemrecht voor vrouwen

40
New cards

Kolonistatie

het inpalmen van overzeese gebieden met als doel er als land om economisch vlak beter van te worden

41
New cards

1500

Spanje en Portugal stortten zich op het huidige Latijns-Amerika

42
New cards

1600

De Engelsen, Fransen en Nederlanders deden zich ook gelden op het westelijke halfrond.

43
New cards

Iperialisme

het inpalmen van vrije overzeese gebieden door Westerse landen

44
New cards

Henry Morton Stanley

Ontdekkingreiziger die Congo ging ontdekken voor koning Leopold II

45
New cards

James Monroe

Amerikaanse president die een speech hield voor het Amerikaans Congres, waarin hij tegen de Europeanen zei wat er niet en wel mocht gebeuren met het Amerikaanse continent.

46
New cards

Monroedoctrine

principe dat in 1823 werd uitgevaardigd door de Amerikaanse president James Monroe, die daarmee stelde dat het Amerikaanse continent niet langer gekoloniseerd mocht worden door de Europese landen

47
New cards

Association internationale africane (AIA)

De internationale vereniging voor de verkenning en beschaving van midden Afrika

48
New cards

Congo-expeditie

Stanley ging voor 5 jaar naar Congo om verdragen af te sluiten met lokale stammen en handelsposten te stichten.

49
New cards

Association internationale du Congo (AIC)

Voorwaarden die opgelegd werden door de conferentie van Berlijn zodat Leopold II Congo mocht behouden.

50
New cards

état indépendant du Congo (onafhankelijk Congo)

Leopold verklaarde zichzelf als staatshoofd van de Congostaat en maakte de staat meteen neutraal.

51
New cards

missieposten

plaatsen waar missionarissen zijn gestationeerd om missionaire activiteiten uit te voeren in een bepaald gebied

52
New cards

katholieke missionarissen

Cristenen die de Congolezen moesten bekeren tot het christendom en ze moesten leren lezen en schrijven.

53
New cards

paternalistische neerbuigenheid

zich beter voelen dan iemand omdat je uit het westen komt.

54
New cards

Nationalisten

mensen die streven naar onafhankelijkheid en het stichten van een eigen staat

55
New cards

Pangermanisme

Heel wat Duitse groeperingen wilde alle Duitse volkeren binnen één staat verenigen

56
New cards

Triple Alliantie

Bondgenootschap tussen Duitsland, Oostenrijk-Hongarije en Italië.

57
New cards

Triple Entente

bondgenoodschap tussen Frankrijk, Rusland en het verenigd Koninkrijk.

58
New cards

28 juni 1914

De Oostenrijkse troonopvolger Frans-Ferdinand brengt met zijn vrouw Sophie een bezoek aan Sarajevo

59
New cards

Sarajevo

De hoofdstad van Bosnie-Herzegovina

60
New cards

Gavrilo Princip

De man die lid was van de beweging "de zwarte hand" en die Frans-ferdinad en ijn vrouw heeft vermoord

61
New cards

Geallieerden

bondgenootschap in de Eerste Wereldoorlog met als belangrijkste landen Engeland, Frankrijk en Rusland.

62
New cards

Centralen

Duitsland, Oostenrijk-Hongarije, Bulgarije en het ottomaanse Rijk.

63
New cards

Westfront

het westelijk gebied waar gevochten wordt in WOI

64
New cards

loopgraven oorlog

Oorlog waarin soldaten greppels uitgraven om bescherming te zoeken tegen de vijand.

65
New cards

oostfront

het oostelijk gebied waar gevochten wordt

66
New cards

bewegingsoorlog

Oorlog waarbij legeronderdelen zich snel verplaatsen om de vijand zo veel mogelijk bij verrassing aan te vallen

67
New cards

generale staven

Leider van een leger

68
New cards

machinegeweren

69
New cards

patstelling

situatie waarbij twee partijen geen mogelijkheid meer zien tot een oplossing; impasse

70
New cards

chloor-en mosterdgas

gas dat werd ingezet tijdens WOI

71
New cards

zeeblokkade

Het tegenhouden van schepen om de vijand schade toe te brengen

72
New cards

onderzeeërs

Boot die onderwater kan varen

73
New cards

geleide economie

Economisch stelsel waarbij de overheid een sterke invloed heeft op het aanbod en de prijs van de geproduceerde goederen.

74
New cards

dienstplichtigen

mensen die van de overheid moesten vechten in de oorlog.

75
New cards

vrouwenemancipatie

het streven naar gelijke rechten voor vrouwen

76
New cards

Aller à la soupe

een begrip dat veel levensredden doordat het de bevolking vertelde dat je gratis soep kon gaan halen

77
New cards

konvooivaart

schepen gingen samen varen onder leiding van een of meer oorlogschepen

78
New cards

Verloren generatie

de generatie die moest vechten in WOI

79
New cards

soldatenoorlog

een oorlog waarin relatief weinig materiele schaden aan burgerdoelen werden toegebracht

80
New cards

Geneefse Conventie en Haagse vredesconferenties

Internationale afspraken over oorlogsvoering en oorlogsrecht die werden opgesteld.

81
New cards

francs-tireurs

een persoon die een invallend vijandelijk leger nadeel probeert te berokkenen,

82
New cards

interneringskampen

Kampen die door de bewoners niet verlaten mochten worden.

83
New cards

krijgsgevangenen

Militair die tijdens een oorlog door de tegenpartij gevangen wordt genomen.

84
New cards

Spaanse Griep

Ergste pandemie die verscheen in het voorjaar van 1918. Een vijfde van de slachtoffers leed onder lichte symptomen maar de rest werd ernstig ziek en ging gewoonlijk dood.

85
New cards

Rode Kruis

internationale organisatie die pleitte voor de naleving van de internationale afspraken en riep op tot vreden.

86
New cards

oorlogspropaganda

formatie, vaak misleidend of eenzijdig, die gebruikt wordt om publieke opinie of steun te winnen voor een oorlogsconflict

87
New cards

Vrede van Brest-Litovsk

Vrede gesloten tussen Duitsland en Rusland in 1918 die een einde maakte aan de oorlog aan het oostfront.

88
New cards

bolsjewieken

communisten

89
New cards

11 november 1918 5 uur in de ochtend

Wapenstilstand werd getekend

90
New cards

11 november 1918 om 11 uur

wapenstilstand werd ingevoerd

91
New cards

dolkstootlegende

het verhaal dat Duitsland de Eerste Wereldoorlog had verloren door verraad van democraten

92
New cards

Sovjet-Unie

gestichte communistische staat waarin Rusland verenigd was met andere delen van het voormalige tsarenrijk

93
New cards

Weimarrepubliek

Duitsland tussen 1918 en 1933, genaamd naar het stadje Weimar waar de regering zetelde

94
New cards

antagonisme

een staat van tegenstelling of vijandigheid, waarbij individuen, groepen, of krachten tegen elkaar werken of elkaar tegengaan

95
New cards

taalstrijd

De strijd van gebruikers van een taal om hun taal erkend te zien. (In België gaat de strijd om de erkenning van het Vlaams en het Frans).

96
New cards

volkenbond

Een internationale organisatie die was opgericht om problemen in de wereld op een vreedzame manier op te lossen.

97
New cards

Woodrow Wilson

Amerikaanse president die aan het ein de van WOI 14 punten opschreef.

98
New cards

intergovourmentale organisatie

een organisatie tussen meerdere regeringen

99
New cards

Verdrag van Versailles

verdrag gesloten na de Eerste Wereldoorlog (1919) tussen de geallieerden en Duitsland.

100
New cards

1919

oprichten van de volkenbond