GLUCOSE VÀ FRUCTOSE

Khái niệm Carbohydrate

Là hợp chất hữu cơ tạp chức thường có công thức chung là Cn(H2O)m.

Công thức phân tử Glucose và Fructose

Đều có CTPT là C6H12O6 (M = 180). Hai chất này là đồng phân của nhau.

Cấu tạo dạng mạch hở của Glucose

Gồm 5 nhóm -OH gộp lại (chứa 1 cặp -OH víc) và 1 nhóm aldehydes (-CHO).

Cấu tạo dạng mạch hở của Fructose

Gồm 5 nhóm -OH và 1 nhóm ketone (-CO-). KHÔNG chứa nhóm -CHO.

Trạng thái tự nhiên của Glucose

Có trong quả chín (nhiều nhất trong quả nho chín) và trong máu người với nồng độ ổn định khoảng 0.1%.

Trạng thái tự nhiên của Fructose

Có nhiều trong mật ong (khoảng 40%) làm mật ong có vị ngọt sắc và các loại quả ngọt.

Tính chất vật lý chung

Cả Glucose và Fructose đều là chất rắn tinh thể không màu dễ tan trong nước có vị ngọt.

Phản ứng với Cu(OH)2 ở nhiệt độ thường

Cả Glucose và Fructose đều hòa tan Cu(OH)2 tạo dung dịch màu xanh lam (do chứa nhiều nhóm -OH liền kề).

Phản ứng tráng bạc (tráng gương)

Cả Glucose và Fructose đều tạo kết tủa Bạc (Ag) sáng bóng khi đun nóng với AgNO3/NH3 (1 phân tử cho 2 Ag).

Tại sao Fructose không có nhóm -CHO vẫn tráng bạc?

Trong môi trường kiềm (NH3) Fructose bị chuyển hóa thuận nghịch thành Glucose nên vẫn tráng bạc.

Phản ứng làm mất màu dung dịch Nước Brom

Chỉ có GLUCOSE làm mất màu dung dịch nước Brom. FRUCTOSE KHÔNG làm mất màu nước Brom!

Dùng chất nào để phân biệt Glucose và Fructose?

Dùng dung dịch nước Brom (Glucose làm mất màu Brom còn Fructose thì không).

Phản ứng lên men của Glucose

Glucose bị lên men rượu tạo thành Ancol etylic và CO2 (C6H12O6 -> 2 C2H5OH + 2 CO2).

Phản ứng cộng H2 (Hydro hóa)

Cả Glucose và Fructose cộng H2 (xt Ni t°) đều tạo thành Sorbitol (C6H14O6).

Dạng tồn tại chủ yếu trong dung dịch

Trong dung dịch nước Glucose và Fructose tồn tại chủ yếu ở dạng mạch vòng (vòng 5 hoặc vòng 6 cạnh).

Ứng dụng quan trọng của Glucose

Dùng làm thuốc bổ (tiêm truyền dịch) tráng phích/tráng gương và làm nguyên liệu sản xuất ancol.