🧪🌱 Biochemia - 🧩💚 Witamina B12

Computer-friendly

1. 💎🔘 Pierścień korynowy (układ koryny), wykazujący podobieństwo do układu porfiryny;

2. ⚛📍 Jon kobaltu (Co) znajdujący się w centrum układu pierścieniowego.

🏗🧪 Jakie są kluczowe elementy budowy strukturalnej kobalaminy?

(Wymień główny układ pierścieniowy oraz centralny atom metalu) [2]

1. 🧪⚡ Metylokobalamina;

2. 🧱🔋 5-deoksyadenozylokobalamina.

💊🔋 Jakie są biologicznie czynne postaci (koenzymy) kobalaminy?

(Podaj nazwy aktywnych metabolicznie form witaminy) [2]

1. 🩸🌱 Metylacja homocysteiny do metioniny :

• 🧪 Reakcja katalizowana przez syntazę metioninową (wymaga metylokobalaminy);

2. 🧬🔥 Izomeryzacja metylomalonylo-CoA do bursztynylo-CoA :

• 🗝 Etap katabolizmu kwasów tłuszczowych o nieparzystej liczbie atomów węgla (wymaga deoksyadenozylokobalaminy).

⚙🧪 W jakich dwóch kluczowych reakcjach enzymatycznych uczestniczy witamina B₁₂?

(Określ procesy metaboliczne i wymagane formy koenzymu) [4]

1. 🥦🧥 Haptokoryna (Białko R) – wiąże witaminę w kwaśnym środowisku żołądka;

2. 🏰⚓ Czynnik wewnętrzny (IF / czynnik Castle'a) – glikoproteina wydzielana przez komórki okładzinowe żołądka.

🥣📥 Jakie białka są niezbędne do prawidłowego wchłaniania witaminy B₁₂ w przewodzie pokarmowym?

(Wymień białka wiążące witaminę na różnych etapach trawienia) [2]

1. 💉📉 Anemia złośliwa (choroba Addisona-Biermera) wynikająca z braku czynnika Castle'a;

2. ⚡🔌 Zaburzenia neurologiczne (np. zwyrodnienie sznurowe rdzenia kręgowego) związane z upośledzeniem mielinizacji.

🩸🧠 Jakie są główne skutki kliniczne niedoboru kobalaminy?

(Podaj najważniejsze zaburzenia hematologiczne i neurologiczne) [2]

1. 📈🍋 Wzrost stężenia kwasu metylomalonowego (MMA) w surowicy i moczu;

2. 📈🥚 Podwyższony poziom homocysteiny w organizmie.

🔍📈 Jakie są czułe markery laboratoryjne wskazujące na niedobór witaminy B₁₂?

(Wymień dwa związki chemiczne, których stężenie wzrasta przy niedoborze) [2]