Biologia Komórki - Mikroskopia Świetlna i Elektronowa oraz Techniki Preparatyki

Obraz w klasycznym mikroskopie świetlnym

Obraz pozorny (urojony), powiększony oraz odwrócony, tworzony przez układ optyczny mikroskopu.

Powiększenie całkowite mikroskopu

Wartość obliczana poprzez pomnożenie powiększenia obiektywu przez powiększenie okularu i ewentualnie przez powiększenie pośredniego układu optycznego; w mikroskopach świetlnych wynosi od $10\times$ do $1500\times$.

Apertura numeryczna ($An$)

Wielkość charakteryzująca obiektyw, określana wzorem $An = n \times \sin(\alpha)$, gdzie $n$ to współczynnik załamania światła materiału soczewki, a kąt $\alpha$ to kąt zawarty pomiędzy osią optyczną a skrajnym promieniem trafiającym do soczewki obiektywu.

Zdolność rozdzielcza mikroskopu ($E$)

Najmniejsza odległość dzieląca dwa punkty, które w obrazie mikroskopowym dostrzegalne są oddzielnie; wyliczana ze wzoru $E = \frac{0{,}5\,L}{An}$ (gdzie $L$ to długość fali światła, przeciętnie $0{,}55\,\mu\text{m}$). Im mniejsza wartość $E$, tym lepsza rozdzielczość.

Kondensor (aparat Abbego)

Część optyczna mikroskopu zbudowana z układu soczewek, której funkcją jest skupianie rozproszonego światła w zbieżną wiązkę oświetlającą pole widzenia.

Pośredni układ optyczny

Zwierciadło lub układy pryzmatyczne załamujące wiązkę pod kątem zgodnym z kątem tubusa; może dzielić wiązkę (np. do okularu i aparatu lub kamery) oraz pełnić funkcję elementu powiększającego.

Okular

Element optyczny mikroskopu zbudowany z dwóch soczewek płasko-wypukłych, odpowiadający za powiększanie, odwracanie i tworzenie obrazu pozornego.

Obiektyw immersyjny

Obiektyw dużych powiększeń ($60\times$, $100\times$), w którym przestrzeń między czołową soczewką a preparatem wypełnia się cieczą (np. olejkiem o współczynniku załamania równym szkłu), co zapobiega ugięciu (dyfrakcji) i odbiciu promieni na granicy faz i poprawia oświetlenie oraz rozdzielczość.

Odległość robocza (WD)

Odległość od przedniej (czołowej) soczewki obiektywu do szkiełka nakrywkowego, przy której uzyskuje się ostry obraz (np. $0{,}15\,\text{cm}$ przy obiektywie $60\times$); maleje wraz ze wzrostem powiększenia obiekty